FrieslandCampina groeit, maar ten koste van zichzelf

China, een grote markt voor de zuivel van FrieslandCampina. Het bedrijf wil er extra investeren om zich van de concurrentie te onderscheiden.Beeld Hollandse Hoogte / Imagine China

Zuivelcoöperatie FrieslandCampina zag de voor- en nadelen van 2017. Meer omzet, maar minder winst. Tevreden boeren, aarzelende klanten.

Op het hoofdkantoor van FrieslandCampina in Amersfoort tonen tv-schermen onophoudelijk spotjes uit de hele wereld – de meeste uit Azië –waarin producten van het zuivelbedrijf worden aangeprezen. Zo zien we een jonge, sportieve Chinese vrouw die dolgelukkig een flesje Optimel uit de koelkast grijpt, gevolgd door een commercial waarin een eveneens jonge en fitte, maar deze keer westerse vrouw zich laaft aan een glas Vifit. FrieslandCampina wil er trots mee zeggen: Wij verkopen gezonde producten aan mensen in de hele wereld.

Het bord met merken achter de tafels waaraan twee topmannen en één topvrouw zitten toont veel bekende namen. FrieslandCampina (23.675 medewerkers) is het bedrijf achter Frico, Chocomel, Fristi, Domo, Friesche Vlag, Milner, Debic, Friso, Nutroma, Dutch Lady en dat zijn ze nog lang niet allemaal. Veel van die producten – vaak gemaakt van melk van Nederlandse koeien – staan wereldwijd bij mensen op de ontbijttafel. 

Die afhankelijkheid van de internationale markt is voor de resultaten over 2017, die vandaag werden gepresenteerd, ook een nadeel. De sterke euro had een ongunstig effect op de voor FrieslandCampina belangrijke Aziatische markt en mede daardoor kelderde de winst flink: met ruim 37 procent naar 227 miljoen euro. De benarde financiële positie van partner China Huishan Dairy Holdings (door fraude en schandalen) deed zich voelen. Ook afschrijvingen in Duitsland gingen af van de winst. In dat laatste land moest een fabriek worden gesloten en in Nederland kostte een sanering kantoorbanen.

“De sanering was noodzakelijk om een goede positie te behouden”, zei topman Hein Schumacher. Dat geldt ook voor de extra investering van 90 miljoen euro die het bedrijf deed in China, waar de autoriteiten de afgelopen jaren liefst 1400 producten uit de schappen van de lokale supermarkten weerden. Dat doet China om de thuismarkt te beschermen. Schumacher: “Dan blijven er nog altijd 650 concurrenten over. Extra geld is daarom nodig om de toegenomen concurrentie daar het hoofd te kunnen bieden.”

Hogere melkprijs

Ondanks de fors afgenomen winst, stonden de gezichten achter de tafels niet al te droevig. Dat had te maken met twee lichtpunten: een hogere omzet ( die steeg met ruim 10 procent naar 12,1 miljard euro) en een hogere melkprijs (nu zo’n 40 euro per 100 kilo melk).

Omdat FrieslandCampina, anders dan concurrenten als Danone of Nestlé, een zuivelcoöperatie is, gesteund door 12.707 leden (melkveehouders uit Nederland, België en Duitsland), is die hoge melkprijs van groot belang. Hoe hoger immers de melkprijs, hoe meer FrieslandCampina aan haar leden kan uitkeren. Die vergoeding voor geleverde melk steeg met bijna 23 procent, een record. 

Maar ook het voordeel een coöperatie te zijn, heeft zijn nadeel. Dat wreekt zich aan de consumentenkant. De melk moest immers ook voor een hoger bedrag worden ingekocht. Gestegen prijzen voor overige grondstoffen en verpakkingen drukten de marges van de producten die in de supermarkt verkocht moeten worden.

Nieuwe producten

FrieslandCampina hoopt de winst met nieuwe producten weer een slinger te kunnen geven. Zo moeten Russen worden warm gemaakt voor het eiwitrijke yoghurtdrankje Fruttis, Spanjaarden met een anders smakende Edammer en moet het Midden-Oosten massaal aan de melkthee Qubez, een oplosthee.

Werk aan de winkel is er nog volop op het gebied van duurzaamheid. Het bedrijf steekt 60 miljoen euro extra in zonnepanelen. Ook moeten boeren een hogere prijs krijgen voor het leveren van weidemelk. Over de reductie van CO2-uitstoot op het boerenerf is Schumacher nog niet tevreden: “We hebben progressie gemaakt, maar het kan nog wel een stapje harder om te voldoen aan het klimaatakkoord.”

Zorgen maakt hij zich ook om het imago van de zuivelbranche in het algemeen, nu bijna 2000 Nederlandse melkveebedrijven zijn geblokkeerd wegens een vermoeden van fraude. “Het schokt ons en wij zitten er niet op te wachten.”

FrieslandCampina wil nog niet vooruit lopen op eventuele gevolgen voor frauderende melkveehouders die bij de zuivelcoöperatie zijn aangesloten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden