Friese steunkousenmachine oogst lof

Nooit meer wachten op de zuster, dankzij de steunkousenuittrekker. Friese ouderen vinden het een uitvinding. Maar thuiszorgorganisaties vrezen vereenzaming.

Hij kan opstaan en naar bed wanneer hij wil. Dankzij zijn ’Ortomate’ redt Bertus Konijnenbelt in Drachten zichzelf met aankleden. Het machientje om steunkousen mee uit te trekken zit in de slaapkamer, onopvallend tegen een plint geschroefd.

Konijnenbelt geeft een demonstratie. Zittend op een laag bankje slaat hij de boord om van de elastieken kousen die hij draagt tegen spataderen en opgezette benen. Een lange brede band uit de Ortomate wordt met een knop aan de eerste kous bevestigd. Konijnenbelt drukt op een afstandsbediening. Langzaam rolt de band zich op en neemt de kous mee.

Konijnenbelt gebruikt een steunkousenuittrekker via thuiszorgorganisatie De Friese Wouden. Daar doen ze mee met een experiment van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZA), belangenbehartiger van zorgconsumenten. „We zijn in Weststellingwerf begonnen, inmiddels draait de proef in zeven gemeentes”, zegt Paula Roorda, verpleegkundig specialist van De Friese Wouden. Zestig senioren doen mee. „89 procent geeft aan ontzettend blij te zijn dat ze zichzelf kunnen redden.”

NZA komt volgende week met een periodieke evaluatie. NZA-woordvoerder Annemiek van der Laan wil er niet op vooruitlopen, maar onderschrijft wat Roorda heeft opgevangen: Friesland is bovengemiddeld enthousiast.

Thuiszorgorganisaties vrezen het vervangen van mens door machine. Bang dat ze geld mislopen, zegt Roorda. Een terechte angst. Per proefpersoon mogen de organisaties eerst nog een kwartier per dag declareren. Na een half jaar houdt dat op. „Voor ons is het de consequentie van onze visie”, zegt Roorda. „Wij vinden zelfredzaamheid belangrijk.” Ook het welzijn van het personeel telt: „Wij willen een goede werkgever zijn. Het uittrekken van kousen is ook voor personeel heel zwaar.”

Voor ouderen die niet lenig of handig genoeg zijn is de Ortomate geen optie. En soms willen ze gewoon elke dag een verpleegster zien. „Dat moet dan kunnen”, vindt Roorda.

Dymphna Bouma (70) uit Drachten wil haar vernuftige hulpje – verstopt achter een gordijn in de woonkamer – niet meer missen. Ze had eerst alleen kniekousen, maar toen de problemen met knieën en heupen groter werden kreeg ze hogere. De randen sneden in haar vlees. Nu draagt ze een tweedelige maillot. „Met een plasgootje.” „Je hebt er veel dunnere benen door”, zegt echtgenoot Sietse (84).

De uittrekklus klaarde het echtpaar vaak samen, maar voor Sietse werd het ook een hele toer.

„Wat is het niet een kostenbesparing”, roept Bertus Konijnenbelt enthousiast. Ook voor hem zelf. Hij mag de Ortomate – 700 euro – houden en hoeft na een half jaar geen eigen bijdrage meer te betalen. Hij trekt zijn steunkousen weer aan met zijn ’easyslide’, een grote patatzak van parachutestof die makkelijk onder de strakke kous vandaan getrokken kan worden. Ook daarvoor gebruikt hij zijn Ortomate.

De weduwnaar ziet de thuiszorg niet meer. Of hij dat niet mist? „Ach, de dames hebben tien minuten. Ze willen best met je praten, maar dat gaat van de tijd van een ander af.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden