Friese Brabander vertrekt weer naar het zuiden

netwerker | John Jorritsma was acht jaar Commissaris van de koning in Friesland en wordt binnenkort burgemeester van Eindhoven. Een afscheidsinterview.

De reeën in zijn achtertuin, buitenaf in Tytsjerk, gaat hij missen. De ooievaars, de hazen en de buizerd. Dat je, zoals zijn vrouw Georgette altijd zegt, "Uit elk raam een schilderij ziet." Maar ja, zegt John Jorritsma, die komende week afscheid neemt als Commissaris van de koning van Friesland om burgemeester van Eindhoven te worden. "Als er zo'n bootje voorbij komt, ben je gek als je niet instapt."

VVD'er Jorritsma (59) werd geboren in Bolsward en vervulde verschillende politieke functies in Brabant. Zo was hij gemeentesecretaris in Sint-Oedenrode en burgemeester in Cranendonck. Hij zat in de Provinciale Staten van die provincie. Acht jaar geleden verruilde hij zijn baan als directeur van de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) voor het commissariaat in Friesland. Nu kiest hij toch weer voor het zuiden. Jorritsma is een Friese Brabander, een Brabantse Fries. Hoewel? "Och, waar hebben we het over? De wereld is een dorp", lacht hij.

Vooruit, als hij dan toch iets generaliserends moet zeggen, dan zijn de Friezen eerlijk, nuchter en hartelijk, en de Brabanders gemoedelijk en ondernemend. Friesland is een midden- en kleinbedrijf georiënteerde provincie: zo'n 98 procent van de bedrijven is mkb, internationale bedrijven zijn er nauwelijks, zegt hij.

Meer export

"Hier zijn veel mensen die zich bezighouden met export, maar nog veel meer die er niets mee doen, omdat ze onkundig of angstig zijn." Dat was een speerpunt van de scheidend CdK: ondernemers faciliteren - zo kwam er bijvoorbeeld Wurkje foar Fryslân, 'Werken voor Friesland', een programma dat mkb'ers bijstaat.

Hij ging eens met vijftien ondernemers naar IJsland op een netwerkmissie. Tachtig procent van die ondernemers hield opdrachten over aan de reis. Sommigen incidenteel, anderen structureel.

Hij is een verbinder, zegt hij, een rasnetwerker. Toen hij hoorde dat kaasgigant Royal A-ware een nieuwe locatie zocht, pakte hij de telefoon. At een broodje met de baas en het bedrijf vestigde zich in Heerenveen. Zijn grootste verdienste, denkt hij. "Investeren in contacten is belangrijk. Misschien levert het niet altijd meteen iets op, maar als je het níet doet, weet je zeker dat het niets oplevert. Ik zei: bij mij koopt u geen grond, maar een relatie. Hier is mijn mobiele nummer. Wat er ook is, al is het midden in de nacht, bel me. Is niet één keer gebeurd."

Eindhoven

Het gemak waarmee hij contacten legt en houdt zal hem ook op zijn nieuwe werkplek van pas komen. Eindhoven, zegt hij, is een van de belangrijkste economische motoren van Nederland. Een grote stad met tweehonderd verschillende nationaliteiten, een universiteit, een grote naam op het gebied van design, technologie, internationale bedrijven.

In het hotel in zijn nieuwe stad, waar hij een paar dagen verbleef om zich in te werken, werd hij in het Engels aangesproken, en voor de deur stonden twintig taxi's - hij houdt van dat mondaine.

Bourgondiërs

Maar ja, Friesland heeft ook zijn hart gestolen. En de Friezen, die hij 'de bourgondiërs van het Noorden' noemt. "Laatst nog zei iemand tegen hem: 'Kommissaris, doe't ik hearde dat jo fuort gienen, koe ik wol gûle' - commissaris, toen ik hoorde dat u weggaat, kon ik wel huilen. "Dat raakt me dan. Ik heb hier fantastische jaren gehad. Het doet echt een beetje pijn om weg te gaan."

Met een traan dus, maar met een gerust hart laat hij zijn provincie achter. Over zijn opvolging maakt hij zich geen zorgen. De andere commissarissen zijn allemaal een beetje jaloers op hem, zegt hij.

"Wie kan bogen op zo veel diversiteit? De eilanden, de zandduinen, de Stellingwerven, een Statenjacht? Reken maar dat er gevochten wordt om deze baan."

Friesland al jaren in VVD-handen

John Jorritsma was de vierde in een rij liberalen op het provinciehuis in Leeuwarden.

Hans Wiegel (1982-1994), Loek Hermans (1994-1998) en Ed Nijpels (1999-2008) gingen hem voor.

Jorritsma is de enige van hen die bij zijn aantreden als commissaris van de koning(in) geen ervaring had in de landelijke politiek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden