Journalistiek

Freelancejournalisten zien hun tarieven al jaren dalen, nu zijn ze bereid te staken

Journalisten op het Binnenhof. Beeld ANP

Freelance journalisten en fotografen hebben de afgelopen jaren hun tarieven drastisch zien dalen. Vakbond NVJ wil na de zomer staken om hier verandering in te brengen. 

Van de 35 uur die ze in hun werkweek proppen, krijgen ze er maar 22 betaald. Aan het eind van het jaar sprokkelen ze net aan 24.000 euro bij elkaar. En elk jaar zien ze dat salaris slinken. De afgelopen vier jaar daalden de tarieven van freelancejournalisten met 10 procent. Fotojournalisten moeten het zelfs met 20 procent minder doen, zo blijkt uit de Monitor Freelancers en Media die gisteren uitkwam.

Onderzoekers ondervroegen een kleine negenhonderd freelance dagblad- en fotojournalisten. Het resultaat: er is een gapend gat tussen het inkomen van vaste krachten en freelancers ontstaan. Waar personeel in dienst gemiddeld 60.000 euro bruto per jaar verdient(let wel: hier zitten ook de goedbetaalde oudgedienden tussen) moeten freelancers het dus met ruim 35.000 euro minder doen. Daar komt nog eens bij dat 90 procent niet verzekerd is tegen werkloosheid. Bijna de helft van de freelancers legt maandelijks niets opzij voor de oude dag. En nog eens 70 procent is niet verzekerd tegen langdurige arbeidsongeschiktheid.

Rechtszaak

Dit leidde ertoe dat op 25 januari van dit jaar honderden fotojournalisten het werk neerlegden en een verhoging van 14 procent eisten. Het maakte ook dat in april regiojournalist Birgit van Uem en fotograaf Ruud Rogier uitgever De Persgroep voor de rechter sleepten. Van Uem betoogde dat haar journalistieke zorgvuldigheid in het geding komt als ze op een vergoeding van slechts dertien cent per woord kan rekenen. Rogier ageerde op zijn beurt tegen het gegeven dat hij het met 42 euro per foto moet doen.

 Voor beide journalisten komt dit neer op een uurtarief van om en nabij de vijftien euro. Het vonnis moet nog worden geveld. Afwachten wil de journalistenbond Nederlandse Vereniging voor Journalisten niet doen. Er staan na de zomer stakingen op stapel om de twee grootste mediabedrijven (De Persgroep en Mediahuis) tot verhogingen te dwingen. In app-groepen worden fotografen en dagbladjournalisten al gemobiliseerd. “Haak aan. De kracht van de vakbond is de massa”, zei secretaris Rosa Garcia Lopez gisteren tijdens een hoorzitting. 

Dan toch de vraag: waarom nu pas staken? Nu de tarieven toch al zo flink gekelderd zijn? Elf jaar geleden verdiende een schrijvend journalist nog 42 cent per woord, dat was in 2018 nog maar 28 cent. Een fotojournalist kreeg tien jaar geleden 88 euro per foto, nu nog maar 62 euro. “Bij acties in 2015 merkten we dat freelancers niet aanhaakten”, zegt Garcia Lopez. Het momentum om te staken is nu, aldus de secretaris.

Mededingingsrecht

Ondertussen buigt politiek Den Haag zich over de wettelijke bewegingsruimte voor freelancejournalisten. De mededingingswet verbiedt ze nu nog om collectieve prijsafspraken te maken in bijvoorbeeld cao’s. Maar twee jaar geleden nam de Tweede Kamer een motie aan die het makkelijker moet maken voor freelancers om tariefafspraken te maken. 

Ook minister Wouter Koolmees van sociale zaken presenteerde het plan om minimumtarieven in te stellen voor karig betaalde zzp’ers. Iets later meldde waakhond Autoriteit Consument en Markt te onderzoeken of er uitzonderingen mogelijk zijn voor zzp’ers die met moeite het hoofd boven water houden. Vooralsnog ligt er nog niks concreets op tafel. Maar vakbond NVJ roept het ministerie van sociale zaken en de ACM op tot actie.

LEES OOK:

Fotojournalisten leggen hun camera’s neer.

Sappelen, zo beschrijven zelfstandige fotojournalisten hun bestaan. Om uitgevers te bewegen de tarieven voor nieuwsbeelden op te krikken, staakt de beroepsgroep.

Regiokrant moet breed blijven én de diepte in

Opnieuw verdwijnen er banen bij de regionale kranten. Hoe kan de regiojournalistiek haar waarde behouden en de neergang stoppen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden