Freek prikkelt over satire

Oh, daar gaan we weer, dacht ik toen komiek Freek de Jonge (71) maandagavond aanschoof bij het praatprogramma 'De Wereld Draait Door'. Zijn gezicht vertoonde vanaf de eerste seconde de vermoeide trekken die we de laatste jaren vaker bij hem zien. Freek heeft alles al meegemaakt, over alles al eens nagedacht, zich over alles al eens opgewonden. 'Been there, done that'. Of zoals ik ooit over hem las: 'Van nar tot narrig'.

Maar wat volgde was een kwartier spannende televisie. Officieel was Freek de Jonge uitgenodigd om over Charlie Chaplin te komen praten, de grote filmkomiek voor wie op 17 april in Zwitserland een museum is geopend. Binnen dertig seconden had presentator Matthijs van Nieuwkerk een bruggetje gevonden - Chaplins film 'The Great Dictator', zijn satirisch protest tegen Hitler en Mussolini - om het gesprek op de affaire-Böhmermann-Erdogan te brengen.

De Jonge was not amused. "Wat heb ik nou toe te voegen aan deze discussie?" Maar begon er toch over te praten, met als vertrekpunt: wij mogen beledigen, maar Erdogan heeft ook het recht beledigd te zijn. De rechter moet maar uitmaken of Böhmermann te ver is gegaan. Klaar.

Maar Matthijs van Nieuwkerk wilde verder praten en was niet op zijn best. Hij miste bijvoorbeeld de kans er een grappig gesprek van te maken, terwijl de ingrediënten daarvoor klaarlagen. Zo probeerde De Jonge steeds toch bij het Chaplin-onderwerp uit te komen, door een antwoord komisch te beginnen met frases als: 'Zoals Chaplin al zei...', of 'In The Great Dictator zag je al...'

Van Nieuwkerks inbreng kwam samengevat niet veel verder dan een licht wanhopig 'maar we mogen toch nog wel kwetsen?'

Freek de Jonge deed uitspraken om over na te denken. Zoals: "Moeten we dan allemaal maar gewoon afgestompt gedrag vertonen, als we beledigd worden? Ach ja, maakt niet uit?"

En stelde een kwaliteitseis: "Een grap tegen Erdogan moet zó leuk zijn, dat als hij zegt daardoor gekwetst te zijn, hij nog een keer wordt uitgelachen." Dit nadat Van Nieuwkerk een stukje satire van Hans Teeuwen had laten zien, een relaas over Erdogan als schandknaap die een paar blowjobs achterloopt.

Freek de Jonge's prikkelendste oneliner was: 'Wij - satirici - spelen inmiddels eenzelfde soort rol als terroristen'. Waarmee hij bedoelde dat satirici bereiken wat terroristen beogen: de hele boel ontregelen, zoals het vluchtelingenprobleem. Van Nieuwkerk zei: "Dit is een opmerking waar ik even over na wil denken, als je het niet erg vindt."

Dit had voor Freek de Jonge het perfecte moment kunnen zijn om definitief af te zwenken naar het Chaplin-onderwerp. 'Denk jij even na Matthijs, dan begin ik over Chaplin.'

Maar ja, Freek besefte dat hij een krachtig statement had gedaan, zijn ogen glansden en hij ging er toch nog even over door.

Zo narrig wilde hij nou ook weer niet zijn.

Bas&Bos kijken tv

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden