Freddy Kruisland: hoeder van een fragiele rechtsstaat

Vaandeldrager van het recht, een baken op zee, een onvermoeibare strijder tegen de onbillijkheid. De superlatieven waarmee vriend én vijand in Paramaribo de op 8 oktober overleden mensenrechtenjurist Freddy Kruisland bewieroken, zijn niet van de lucht. En vijanden had hij wel degelijk. Machtige vijanden, zoals voormalig couppleger en huidig president Desi Bouterse, om maar iemand te noemen.

Kruisland genoot zijn opleiding aan de Surinaamsche Rechtsschool, waar hij in 1966 als jurist afstudeerde. Tijdens zijn opleiding werkte hij al als griffier bij het Hof van Justitie. Daarna stapte hij over naar het Openbaar Ministerie. Hij werd er niet alleen ingezet als aanklager bij civiele zaken, ook als auditeur-militair bij de krijgsraad.

In 1980, vijf jaren na de onafhankelijkheid, liepen de spanningen in de ex-kolonie hoog op. Een groep militairen, vrienden van Desi Bouterse, wilden een militaire vakbond oprichten, wat hen door de toenmalige legerleiding was verboden. Drie sergeanten werden opgepakt. Kruisland eiste tegen hen tien maanden gevangenisstraf.

Eén dag voor het vonnis geveld zou worden, op 25 februari 1980, pleegde Bouterse zijn eerste succesvolle staatsgreep. Kruisland werd gearresteerd en later onder huisarrest geplaatst.

Bij de terugkeer van de democratie, in 1987, werd ook Kruisland in ere hersteld. Na de eerste democratische verkiezingen van het decennium zette de kersvers president Ramsewak Shankar (1987 - 1990) de jurist in als regeringsadviseur. Die rol zou hij ook vervullen onder president Ronald Venetiaan (1991 - 1996 en 2000 - 2010).

Na de donkere jaren tachtig stortte Kruisland zich op de advocatuur. Hij vertegenwoordigde tientallen cliënten, waaronder de belangrijkste mensen in het Surinaamse bedrijfsleven, en schopte het uiteindelijk tot senior partner bij Lim A Po, de grootste advocatenpraktijk in Suriname.

Zijn belangrijkste wapenfeit was in het jaar 2000, als pro-deoadvocaat van de nabestaanden van de Decembermoorden, de standrechtelijke executie van vijftien tegenstanders van Bouterse's militaire regime. Amper een maand voor de verja- ring van de feiten slaagde Kruisland erin het Hof van Justitie toch nog tot een onderzoek te bewegen. Pas toen Bouterse dit jaar een amnestiewet door het parlement wist te jagen, leek deze hem te ontglippen.

Kruislands durf, passie en vakkennis leverden hem echter bovenal een schare trouwe vrienden op. "We moeten het werk van Freddy voortzetten. Dat is het testament dat hij ons achterlaat. De rechtsstaatgedachte in dit land moet tot volle wasdom worden gebracht", memoreerde Stanley Marica, de deken van de orde van advocaten, in ochtendblad de Ware Tijd.

Enkele dagen voor zijn overlijden werd de nestor van de Surinaamse advocatuur nog gehuldigd door de Rotary van Paramaribo. "Voor zijn onvermoeibare strijd voor de instandhouding van de rechtsstaatgedachte", zegt het juryrapport. De 73-jarige jurist was toen al te ziek om zijn oorkonde persoonlijk in ontvangst te nemen.

p.s.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden