Fred R. zat lang in wachtkamer

Inzetten 'moordmakelaar' tekent ultieme poging OM. Drie vragen over nieuwe kroongetuige.

In het hoger beroep van het liquidatieproces Passage sloot Justitie een meteen al omstreden overeenkomst met nieuwe kroongetuige Fred R.. Raadslieden en hun cliënten in dit megaproces doen zijn verklaringen voornamelijk af als 'keiharde leugens'.

Het Openbaar Ministerie heeft meer vertrouwen. Niet eerder werd in het hoger beroep van een strafproces een nieuwe kroongetuige gepresenteerd. Nog wel één, die van de rechtbank bij de eerste inhoudelijke behandeling van het liquidatieproces dertig jaar gevangenisstraf kreeg opgelegd. R. werd schuldig bevonden aan het organiseren van een daadwerkelijk uitgevoerde moord in de Amsterdamse onderwereld en zou hebben geprobeerd twee andere afrekeningen uit te lokken.

Zelf heeft hij de beschuldigingen altijd ontkend. Met zijn verklaringen als kroongetuige hoopt het OM sluitend bewijs te vinden voor haar sterke vermoeden dat Willem Holleeder opdracht gaf voor een aantal onderwereldmoorden. Als medeopdrachtgevers heeft R. de namen genoemd van Dino Soerel en Ali. A.. Dit duo werd in het liquidatieproces op hoofdlijnen vrijgesproken na een eis tot levenslang. In hoger beroep ligt een dergelijke eis opnieuw op de loer.

Soerel zit momenteel straf uit voor een drugsdelict. A. is al langer op vrije voeten.

1.

Wie is Fred R.?

Tijdens de behandeling van het liquidatieproces in de rechtbank viel R. te midden van zijn tien medeverdachten nauwelijks op. Een man met vrij lang, sluik haar, die niet heel geïnteresseerd leek in zijn directe omgeving en de vaak eindeloze dialogen.

De officier van justitie eiste levenslang tegen hem voor zijn rol bij de onderwereldmoorden. De rechtbank veroordeelde hem tot dertig jaar gevangenisstraf en noemde hem in haar vonnis een 'zware beroepscrimineel', van wie de criminele activiteiten 'zich concentreren op liquidaties, meestal in georganiseerd verband'.

Ook stelde de rechtbank dat zij er 'geen enkel vertrouwen in heeft dat hij zich transformeert tot een nette burger'.

De rechtbank rekende R. in het bijzonder aan dat hij eerst een tamelijk onschuldige vriend wilde inschakelen voor de moord op cafébaas Van der Bijl. Toen deze man, die bij R. huiselijke klusjes verrichtte, zich terugtrok, richtte hij zich op twee, in het criminele milieu nog onbekende jongens die hij bij toeval ontmoette.

Toen ook deze jongens begonnen te aarzelen, dreigde R. hen met grof geweld. Hierop voerden de jongens tegen een flinke financiële beloning de opdracht in café De Hallen uit. Zij zitten nu hun gevangenisstraf uit.

2.

Waarom denkt het OM dat de veroordeelde 'moordmakelaar' Fred R. betrouwbaar is?

Al in 2007 gaf R. bij Justitie aan dat hij in gesprek wilde over een 'deal'. Zover kwam het toen niet. Tijdens de inhoudelijke behandeling van het liquidatieproces voor de rechtbank, van februari 2009 tot eind januari 2013, bleef R. voornamelijk op de achtergrond. Niet lang na zijn veroordeling zijn de gesprekken tussen hem en het OM weer op gang gekomen en eind vorig jaar resulteerde dit in de overeenkomst tussen beide partijen. Het grootste voordeel voor Justitie is dat R. uit eigen wetenschap kan verklaren over de rol van de opdrachtgevers van liquidaties. Het OM stelt dat het in Passage tot dusver goed is gelukt om de opdrachtgevers van onderwereldmoorden in beeld te krijgen. Tegelijkertijd erkent Justitie dat dit tot dusver niet tot een berechting, laat staan veroordeling, heeft geleid. Zo bezien is het inzetten van Fred R. een ultieme poging van Justitie om Willem Holleeder, met in zijn kielzog mogelijk Dino Soerel en Ali A., te ontmaskeren als kille opdrachtgevers.

3.

Is de kans reëel dat de verklaringen van R. leiden tot de aanhouding en berechting van Holleeder en andere genoemde kopstukken?

Een zwak punt in het geheel is R.'s veroordeling voor zijn rol bij de liquidatie van Van der Bijl. Hij wijst nu naar Holleeder als de opdrachtgever boven de opdrachtgever, maar dat zou puur uit eigenbelang kunnen zijn. Immers, in de deals is vastgelegd dat R. in ruil voor zijn verklaringen een strafkorting van vijftig procent, evenals een nieuwe identiteit krijgt.

Het kan best zijn dat de politie Holleeder eens uitnodigt voor een gesprek of hem vastzet, maar een veroordeling is (nog) ver weg. Als het Openbaar Ministerie volkomen zeker was van de verklaringen van R. en anderen, was de 'Neus' vast en zeker al langer aan het straatbeeld onttrokken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden