Fraudeonderzoek levert nieuwe term op: slodderwetenschap

Diederik Stapel.Beeld Nederlandse Freelancers

Bij de presentatie van het eindrapport over de fraude van Diederik Stapel gaf commissievoorzitter Pim Levelt felle kritiek op collega-psychologen die niet goed genoeg hebben opgelet toen zij onderzoeksresultaten van Stapel onder ogen kregen. Levelt bedacht er zelfs een nieuwe woord voor: slodderwetenschap.

'Proefschriften zijn door promotiecommissies gelezen, tijdschriftartikelen hebben een uitgebreid reviewproces doorlopen. Sommigen suggereerden zelfs bepaalde bevindingen weg te laten om de lijn van het artikel zuiver te houden. De kritische functie van de wetenschap heeft van hoog tot laag gefaald. Er is op grote schaal sprake van falende wetenschap', aldus Levelt. 'Ik noem dat slodderwetenschap.'

Het rapport signaleert een onderzoekscultuur 'waarbinnen zulke sloppy science, maar ook regelrechte fraude, lang ongedetecteerd
kon blijven'. Levelt sprak bij de presentatie over 'een cultuur waarin wetenschappelijke integriteit niet hoog in het vaandel staat'.

De commissie concludeerde verder dat wetenschappelijke tijdschriften vooral mooie, bondige artikelen wilden publiceren. Stapel speelde daar op in, doordat hij een goed gevoel had voor wat 'in' was.

Koppen rollen
Inmiddels heeft de commissie de Tilburgse rector magnificus Philip Eijlander geattendeerd op een 'klein aantal' co-auteurs die zeer onzorgvuldig hebben gehandeld. Eilander wilde bij de presentatie van het rapport vanmiddag nog niet zeggen of er 'koppen gaan rollen' door de bevindingen in het rapport. 'Dat onderzoek loopt en we gaan per geval bekijken wat een passende aanpak is.'

De commissie oordeelde dat de mensen die onder begeleiding van Stapel gepromoveerd zijn, niet gestraft moeten worden, omdat in geen van de gevallen sprake is geweest van opzet of schuld. Zij mogen dan ook hun doctorsgraad gewoon behouden. Gepromoveerd zijn onder Stapel is een stigma dat langdurig kan doorwerken in de verdere loopbaan van promovendi, vreest de commissie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden