Frau Schröder en Herr Telemann

PETER VAN DER LINT

Toen ik vorige week in Hamburg de opening van de Elbphilharmonie mocht bijwonen, was er voor journalisten die dat wilden een randprogramma georganiseerd. Tussen de vele rondleidingen, toespraken en persconferenties door was er de dag vóór de officiële opening de mogelijkheid om de muzikale geschiedenis van Hamburg te ontdekken.

Daar had ik wel oren naar, en met een klein clubje collega's werden we buiten in de ijzige kou voorgesteld aan Dorothea Schröder. Een Duitse musicologe van naam en faam. Frau Dr. Schröder heeft verschillende publicaties op haar naam staan, waaronder monografieën over Bach en Händel en een studie over de Hamburgse Oper am Gänsemarkt, het eerste publieke operahuis buiten Italië.

Ze wist veel, Frau Schröder, en ze genoot ervan om haar kennis met ons te delen. Ze zag er aandoenlijk authentiek uit. Ferme stappers, een pothoedje op, warm ingepakt. De ietwat norse buschauffeur, opgefokt door alle omleidingen en veiligheidsmaatregelen, stond zij steeds uiterst vriendelijk te woord. Zijn chagrijn had hoegenaamd geen uitwerking op haar. Op elke nieuwe etappeplaats waar de buschauffeur ons liet uitstappen, haalde Frau Schröder een setje archiefkaartjes uit haar tasje, dat voor haar buik hing. Geheugensteuntjes en jaartallen stonden erop, die ze volgens mij helemaal niet nodig had.

Zo leerden we over de grote brand in Hamburg in 1842 waardoor een derde van de historische stad verloren ging. En wat er nog aan belangrijke gebouwen overbleef, werd ruim honderd jaar later door geallieerde bombardementen verwoest. Er is dus geen geboortehuis meer van Brahms en ook dat van Felix en Fanny Mendelssohn is verdwenen. De Oper am Gänsemarkt, het enige barokke operatheater in Europa dat niet door brand werd verwoest, rotte uiteindelijk weg omdat het pal naast de Binnenalster stond, toen nog een moeras.

Water en Hamburg horen natuurlijk bij elkaar. De nieuwe Elbphilharmonie is vernoemd naar de Elbe en staat fier in de haven, omringd door water. Een van de bekendste composities uit Hamburg is de 'Hamburger Ebb und Fluth', een soort van antwoord van Telemann op Händels 'Water Music'. Frau Schröder legde het ons met enthousiasme uit. Telemann was belangrijk geweest voor het muziekleven in Hamburg en dit jaar gingen we zijn 250ste sterfdag herdenken.

Ze nam ons mee naar de gedenkplaquette voor Telemann, die voor het Rathaus in het plaveisel ligt. Op het open plein gierde de wind van over de Alster door onze botten, maar Frau Schröder versaagde niet.

Ze vertelde dat ze twee uur voordat ze met ons op deze plek aankwam, bij het gemeentehuis was gaan vragen of de plaquette eens goed geveegd kon worden. Maar de 'Putsfrauen' waren al naar huis en de gemeente was sowieso niet verantwoordelijk voor het gedenkteken. Ze schaamde zich voor haar stad. Maar de liefde van Frau Schröder voor Herr Telemann maakte veel goed. Ik verdenk haar ervan dat ze een dag later zelf de plaquette heeft schoongeschrobd.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden