Fransen houden Jospin in overwinningsroes

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - Als de voortekenen niet bedriegen, dan zal Frankrijk de komende weken flink verlinksen in zijn lagere bestuurslagen. De komende twee zondagen worden er regionale en districtsverkiezingen gehouden, waarin naar verwachting de verkiezingsoverwinning van de socialist Lionel Jospin en zijn coalitiepartners van tien maanden geleden een vervolg krijgt.

In 1992, bij de vorige regionale verkiezingen, behaalde de centrum-rechtse regeringscoalitie, een grandioze overwinning, kreeg maar liefst 20 van de 22 regio's in handen. Politieke commentatoren voorspellen nu een complete ommekeer. Socialisten, communisten, groenen en andere linkse partijen werken samen en zouden met elkaar in staat zijn een groot deel van de regio's terug te winnen.

De gaullistische leider Philippe Séguin (RPR) geeft al toe dat de lijn van de parlementsverkiezingen van vorig jaar mei zich voortzet. “Als er een aardbeving komt, weet je al dat dit een naschok teweeg zal brengen... We zullen waarschijnlijk zoiets gaan zien”, zei Séguin.

Om het tij te keren zouden sommige politici bereid zijn om samen te werken met het nationalistische Front National van Jean-Marie Le Pen. Deze partij, die bijna één van de zes Fransen achter zich weet, zal op veel plaatsen rechts van een overwinning afhouden. Samenwerking en/of coalitievorming met het xenofobe FN is hetzelfde als vloeken in de kerk en is volstrekt uit den boze, zo is vantevoren afgesproken.

De gok van president Jacques Chirac vorig jaar om verkiezingen uit te schrijven viel volstrekt verkeerd voor hem uit. Hij verloor de verkiezingen en daarmee zijn ruime meerderheid in het parlement. En wat bleek, de nieuwe socialistische premier Lionel Jospin kreeg wel goodwill bij de Franse bevolking in tegenstelling tot zijn voorganger Juppé. Jospin bleef hoog scoren in de populariteitspeilingen en bovendien vertoonde de economie onder zijn bewind een licht herstel. En nu lijkt Jospins overwinning in de lagere besturen zijn voortzetting te krijgen. Politiek commentator Alain Duhamel spreekt over het 'jaar der dwazen'. Deze omwenteling had geen verstandig mens een jaar geleden durven voorspellen.

President Chirac die in een 'cohabitation' met de linkse regering moet samenwerken, heeft zich zoveel mogelijk op de vlakte gehouden, in het besef dat zijn bemoeienis met de verkiezingen een terugslag op zijn persoon zou kunnen hebben. “Een ding is zeker... Het is nutteloos voor hem om zich teveel te laten zien in deze campagne. Een nederlaag zou besmettelijk kunnen zijn”, schrijft Le Monde.

Chirac heeft wel wat discrete ontmoetingen gehad afgelopen week met de leiders van de RPR en UDF, volgens commentatoren om te waarschuwen dat koste wat kost de eenheid in het rechtse kamp moet terugkeren, ook al zijn de verliezen zwaar. Na de verkiezingsnederlaag van tien maanden geleden ontstond er verdeeldheid tussen de UDF en RPR en besloten de twee partijen apart verder te gaan. Chirac zou er het meest voor voelen om de partijen weer onder één noemer te brengen, om zo effectiever oppositie te voeren tegen de linkse meerderheid in het parlement (en waarschijnlijk ook in de regioraden).

Het weekblad Le Canard Enchâiné wist de hand te leggen op een vertrouwelijk onderzoek door de prefecten in de 22 regio's in het hele land. Links zou zonder meer winnen in 4 regio's en zou in 13 andere regio's de meerderheid kunnen behalen.

De uitslagen kunnen het lot van vooraanstaande politici bepalen. Oud-president Giscard d' Estaing, oud-premier Edouard Balladur en oud-minister van defensie François Léotard kunnen in hun regio verliezen. Vooral voor Balladur is dat uiterst pijnlijk. Hij staat kandidaat in Ile-de-France, zeg maar de regio Parijs. Als hij verliest kan hij een vooraanstaande rol in de politiek verder vergeten. Bij winst maakt hij een grote kans burgemeester van Parijs te worden in het jaar 2001.

En in de Auvergne verdedigt Giscard zijn post als eerste man, voor de laatste keer, zoals hij zegt. Verlies betekent het einde van de carrière van deze 72-jarige ex-president (van '74 tot '81). Léotard, leider van de UDF en minister van defensie van '93 tot '95 zet zijn kaarten op de regio Provence-Alpes-Cote-d'Azur (Paca). Het extreem-rechtse Front National loopt hem daar voor de voeten in de strijd tegen links. Zowel links, rechts als Front National hebben daar globaal eenderde deel van de kiezers achter zich.

Overigens kan ook Le Pen, de leider van het FN, daar beschadigd raken als andere Frontrunners in de Paca-regio beter uit de bus komen dan hijzelf. De tweede man Bruno Mégret en burgemeester van Toulon Jean-Marie Le Chevallier gooien hoge ogen in hun deel van de regio. Le Chevallier heeft al laten doorschemeren dat hij Le Pen het leiderschap in de regio zal betwisten als hij meer stemmen krijgt behaalt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden