Franse zakenman brengt kunst ten einde raad onder in Venetië

,,Een gebeurtenis? Nee, een revolutie'', oordeelde de Franse pers toen Fran & Ccedil;ois Pinault aankondigde dat hij in 2005 een privé-museum voor moderne kunst zou openen. In Frankrijk valt kunst bijna altijd onder de zorgen van de staat. Particulieren of bedrijven die de muzen willen laten delen in hun rijkdom, kunnen een donatie doen in ruil voor een plaquette in de hal. Maar een privé-museum, nee. De enige uitzondering is de Fondation Maeght in Saint-Paul, bij Nice, maar dat geeft niet. Want voordat Fransen van een revolutie spreken moet Parijs in het geding zijn. En dat is precies wat Pinault wilde.

Pieter van den Blink

Het Île de Seguin ligt in de Seine, je zou zeggen onder de rook van Parijs als het niet eerder andersom was. Decennialang rookten op het eilandje de schoorstenen van de Renaultfabriek. Maar die verdwenen naar elders en de fantastische locatie bracht vele geesten op hol die er de meest geweldige bestemmingen voor bedachten.

Het was uiteindelijk Fran & Ccedil;ois Pinault die Renault belde, een flink deel van het eiland kocht en de beroemde Japanse architect Tadao Ando uitnodigde om het museum te ontwerpen.

Pinault behoort tot de allerrijksten der rijken. Begonnen als autodidacte handelaar in hout en bouwmaterialen, vergaarde hij zijn eerste miljarden op een manier die de Franse fiscus nog steeds niet helemaal duidelijk is, en bezit hij nu leuke hebbedingetjes als het veilinghuis Christie's, de

modemerken Gucci en Yves Saint Laurent en de voetbalclub van Rennes, alsmede de warenhuizen Printemps en la Redoute en de boeken- en platenreus Fnac. Behalve bedrijven verzamelt Pinault ook kunst. Onder de naar schatting duizend werken bevinden zich werken van Mondriaan, Rebeyrolle, Warhol en Rauschenberg. Experts van Christie's hebben het opgegeven om hun baas te adviseren: Pinault koopt louter impulsief, datgene wat hij mooi vindt. En dat wilde hij delen met de Parijzenaars.

Maar als het de taak van de kunst is om zichtbaar te maken wat anders verborgen blijft, dan heeft zij die in dit geval op een wrange manier volbracht. Vier jaar heeft Pinault getracht het bureaucratische traject te doorlopen om zijn museum te realiseren. De gemeente waar het Île de Seguin onder valt, het departement, de regio en het ministerie waren erbij betrokken. Het geduld van de Bretonse tycoon werd tot het uiterste op de proef gesteld. Begin deze maand kreeg hij te horen dat bepaalde procedures 'nog zeker enkele jaren' zouden vergen.

,,Kunst is eeuwig'', verzuchtte Pinault, ,,maar de projecten die haar willen dienen niet.'' Verbitterd kondigde hij aan dat hij zijn collectie naar Venetië overbrengt. En zo bracht een kunstcollectie die zelf onzichtbaar bleef, aan het licht hoe onverenigbaar de wereld van de zakenman is met die van de ambtenaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden