'Franse terreurbestrijding moet grondig verbouwd'

Franse anti-terreuragenten arriveren vorig jaar op 13 november bij het Bataclan-theater in Parijs, terwijl terroristen binnen een bloedbad aanrichten. Beeld AP

De strijd tegen terreur in Frankrijk lijdt onder bureaucratie, het inlichtingenwerk laat veel te wensen over en de Schengenzone is een grote handicap. Dat zijn de conclusies van een parlementaire enquêtecommissie na zes maanden van hoorzittingen.

De commissie, die aan het werk ging nadat vorig jaar in Frankrijk 148 mensen om het leven kwamen door radicaal-islamitisch geweld, presenteerde dinsdag 39 voorstellen.

Het rapport stelt onder meer de oprichting van een nieuw agentschap voor dat het sterk versnipperde beleid moet stroomlijnen. Zo hebben bijvoorbeeld nu de beide politiekorpsen, de Gendarmerie en de Police Nationale, elk een eigen inlichtingendienst.

Verkokering
Ook tijdens crisissituaties trad de verkokering aan het licht. Toen 13 november vorig jaar terroristen de Bataclan aanvielen, spoedden agenten en militairen die patrouilleerden in de buurt zich naar de concertzaal waar zij elkaar voor de deur troffen. De agenten dachten gezamenlijk naar binnen te gaan, maar de militairen weigerden: zij hadden geen toestemming. Een agent vroeg een soldaat daarop of hij in dat geval zijn automatische wapen mocht gebruiken, maar kreeg dat niet.

Georges Fenech, de voorzitter van de Franse parlementaire commissie die onderzoek deed naar het functioneren van de Franse veiligheidsdiensten. Beeld REUTERS

Een bizar verhaal, menen de leden van de enquêtecommissie. Commissie-voorzitter Georges Fenech noemt het ook vreemd dat de politie op de Bataclan werd afgestuurd en niet een van de gereputeerde commando-eenheden met veel ervaring, de RAID en de GIGN. Een eenheid van de GIGN bevond zich op minder dan twee kilometer van de Bataclan. Het rapport pleit dan ook voor één enkele commandostructuur voor militairen en andere troepen.

Verbeteringen zijn ook hard nodig in het inlichtingenwerk, vooral in gevangenissen die bekend staan als broedplaatsen van radicalisering. Minister van justitie Jean-Jacques Urvoas vertelde de commissie dat hij ondanks herhaalde verzoeken 'helemaal niets wijzer' is geworden over de omvang van het probleem achter de tralies.

Problemen door Schengen
Ondertussen stelt Schengen de Franse terreurbestrijding voor grote problemen: verschillende daders van 13 november bereikten via Griekenland Europa. Frontex, het agentschap dat is belast met de bewaking van de buitengrenzen van de Europese Unie, en Europol, de Europese inlichtingendienst, zijn door hun omvang niet opgewassen tegen hun taak, aldus het rapport.

De commissie kon het niet eens worden over een hardere strafrechtelijke aanpak van jihadisten. Voorzitter Fenech, van de centrum-rechtse oppositie, wil hogere gevangenisstraffen voor radicalen, ze vaker huisarrest of een enkelband opleggen of preventief vasthouden. Maar het rapport stelt alleen voor de automatische strafvermindering te schrappen waar ook jihadisten van profiteren.

Het Bataclan-theater in Parijs. De Franse onderzoekscommissie bracht in maart een bezoek aan de concertzaal, een van de locaties in de Franse hoofdstad waar terroristen vorig jaar november een bloedbad aanrichtten. Beeld REUTERS
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden