Franse sterfilosoof gaat zwierig onderuit

Frankrijks beroemdste filosoof Bernard-Henri Lévy citeerde instemmend een niet bestaande collega. Tot grote vreugde van zijn vijanden.

Hij was er erin getuind. En wel dusdanig dat er voor Bernard-Henri Lévy weinig anders opzat dan het ruiterlijk toegeven.

In zijn meest recente boek ’De la guerre en philosophie’ (Over de oorlog in de filosofie) beroept de Franse sterfilosoof zich namelijk op een denker die niet blijkt te bestaan. Daarmee kreeg de grootscheeps opgezette boeklancering deze week wel een heel onverwachte wending.

Lévy, kortweg aangeduid als ’BHL’, is niet de eerste de beste Parijse intellectueel. Hij publiceerde een dertigtal boeken, schreef toneelstukken, regisseerde films en reist brandhaarden over de hele wereld af om te strijden tegen alle denkbare vormen van onrecht. Hij bezit een paleis in Marrakesh, is getrouwd met een glamouractrice en gaat gekleed in diep uitgesneden overhemden – al knoopt de inmiddels 61-jarige Lévy die tegenwoordig wel gewoon weer op borsthoogte dicht.

’The Mick Jagger of the Brainy Bunch’ is hij wel genoemd. En terecht, want Lévy cultiveert het imago van een popster.

Al zijn boeken worden bestsellers en zoiets roept natuurlijk weerstand op. Regelmatig wordt er dan ook hard getrapt tegen het standbeeld dat Lévy voor zichzelf heeft opgericht. Zijn vijanden verwijten hem dat hij een loopje neemt met de feiten en stellen dat hij nog nimmer een originele gedachte heeft voortgebracht.

Toch blijkt zulke kritiek niet bestand tegen de publiciteitsmachine die Lévy voorafgaand aan de publicatie van een nieuw boek over het land uitrolt. Zo leek het ook nu weer te gaan: zijn beeltenis prijkt op de omslagen van de boulevardbladen, opiniebladen drukten interviews en voorpublicaties af en bij alle grote televisie- en radioshows stonden optredens gepland.

Groot was onder BHL-haters dan ook de vreugde toen bleek dat Lévy in ’De la guerre en philosophie’ teruggrijpt op ’La vie sexuelle d’Immanuel Kant’ van ene Jean-Baptiste Botul (1896-1947). BHL schrijft enthousiast over een ’briljante lezing’ van Botul, gehouden in Paraguay, waarin hij de bron van het denken van Kant ontwaart in diens seksuele obsessies.

Maar Botul, tevens grondlegger van het ’botulisme’, zo had Lévy op Wikipedia kunnen lezen, is een creatie van Frédéric Pagès, werkzaam bij het satirische weekblad Le Canard Enchaîné.

Zoals gewoonlijk hadden Lévy’s vijanden echter buiten de waard gerekend. Een erg serieus te nemen filosoof is Lévy inderdaad misschien niet; hij blijft wél een koning van de communicatie. En zo stelde hij niet alleen dat hij er een ’zeker behagen’ in schepte om in zo’n knap opgezette val te zijn getrapt, maar prees bovendien de kwaliteit van Botuls boek, wie de auteur ook was.

Botuls schepper reageerde opgetogen. „Botul is als denker lang miskend geweest”, zo stelde Pagès op de website MediaPart. „Maar als zelfs de meest belangwekkende levende filosoof op aarde hem citeert, dan is dat natuurlijk de ultieme erkenning.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden