Franse stad met een Duitse slag

(Trouw) Beeld
(Trouw)

Dat Straatsburg bij Frankrijk hoort, druipt er niet altijd van af. De Duitse invloeden zijn onmiskenbaar, maar op de Place de la République domineert de Franse vlag.

In de jaren vijftig liet de Vara-radio tijdens de jaarwisseling de klok van de kathedraal van Straatsburg horen. Dat vrede niet vanzelfsprekend was en dat Europese eenwording een waarborg bood tegen oorlog, werd toen nog diep gevoeld.

Straatsburg is in zijn geschiedenis diverse malen van Duitse naar Franse handen overgegaan en was niet zonder symbolische bijbedoelingen in 1949 de zetel geworden van de Raad van Europa. Later kwam daar de maandelijkse plenaire zittingen van het Europees Parlement bij.

Dat Straatsburg alweer sinds de Vrede van Versailles (1919) bij Frankrijk hoort, druipt er nog altijd niet van af. Het stadscentrum met zijn vakwerkhuizen en middeleeuws stratenpatroon is zeer Duits. Franse warenhuizen als Lafayette en Printemps ten spijt.

In de Winstubs, wijnbarretjes annex eetcafés, wordt de Elzaswijn in aardenwerken karaffen geschonken. Er hangen gordijntjes in folklorestof langs houten lambriseringen. De menukaart bevat streekgerechten zoals Wüdele of Spützle.

Alleen op de Place de la République weet je je in Frankrijk. Hier dragen alle gebouwen de Franse vlag. Dat is dan tegelijk alweer interessant, want dit plein en zijn omgeving werd vanaf 1870 als ’Kaiserplatz’ gebouwd als symbool van de Duitse overname, na de Frans-Duitse Oorlog van 1870-1871. Straatsburg werd de hoofdstad van Elzas-Lotharingen, onderdeel van het Duitse Keizerrijk. Het monumentale gebouw dat nu de Nationale bibliotheek is, was destijds het parlement van Elzas-Lotharingen.

Tegelijk is dat zo Duitse Straatsburg ook de bakermat van het Franse volkslied, de Marseillaise. In 1792, nadat Frankrijk aan Oostenrijk de oorlog had verklaard, bedacht de Straatsburgse burgemeester dat er een lied moest komen dat het moreel en de vaderlandsliefde kon oppeppen. Hij benaderde een militair van wie hij wist dat die componeerde. Zo ziet het ’Oorlogslied van het leger aan de Rijn’ het licht, dat al snel zijn weg vindt naar Zuid-Frankrijk. Afgevaardigden uit Marseille brengen het in Parijs onder de aandacht.

’Een leger aan de Rijn” is er vandaag de dag ook. Straatsburg is de thuisbasis van Eurocorps, het leger van de Europese Unie, waarin onder meer Duitse en Franse militairen samenwerken. Afgelopen zomer waren er voor het eerst op de Franse nationale feestdag, 14 juli, officieel Duitse militairen uitgenodigd. Terwijl de Duitsers tijdens de militaire parade op de Place Broglie langs café ’Marseillaise’ marcheren, staan oudere omstanders op dat moment emotioneel stil bij de bewogen geschiedenis van de stad.

Somber is Straatsburg, ondanks die geschiedenis, allerminst. Studenten, gezinnen en ambtenaren van de internationale instellingen passeren elkaar ontspannen op de fiets. De terrassen zitten zomers én ’s winters propvol, de winkels zijn chic, de oude huizen in prima staat. De vele bedelaars en zwervers om de kerken kleuren het plaatje bij: dit is geen sprookjesdecor, maar wel degelijk een echte stad.

(Trouw) Beeld
(Trouw)
(Trouw) Beeld
(Trouw)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden