Utopie

Franse socialisten gaan voor basisinkomen

Benoit Hamon. de kersverse presidentskandidaat voor de Parti Socialiste, houdt een persconferentie. Beeld AP

Benoit Hamon mag de presidentsverkiezingen in met een pleidooi voor een basisonkomen. Zijn plan is onbetaalbaar.

Hij heeft aan zijn plan voor een basisinkomen zijn overwinning in de Franse PvdA te danken, Benoît Hamon. In de strijd tussen 'utopisten' en 'realisten' die zijn Parti Socialiste (PS) verscheurt versloeg Hamon afgelopen zondag overtuigend ex-premier Manuel Valls.

Tegenover de boekhouderslogica van Valls stelde hij een nieuw, wenkend perspectief. Zijn 'innovatieve programma', zeggen zijn bewonderaars, knoopt eindelijk weer aan bij de principes waar het links ooit allemaal om te doen was: vooruitgang en gelijkheid.

Niet gerechtvaardigd en niet wenselijk

Maar wie goed oplet, ziet dat Hamon zijn aanhang blij maakt met een dode mus. De ene na de andere econoom maakt gehakt van Hamons voorstel. Hun bezwaren komen er op neer dat een revenu universel niet gerechtvaardigd en ook niet wenselijk is.

Niet gerechtvaardigd, omdat Hamon ten onrechte beweert dat er in het licht van de toenemende robotisering steeds minder werk zal zijn. Juist landen met veel robots zoals Japan, Duitsland en Korea kennen een hoge arbeidsparticipatie terwijl in Frankrijk massawerkloosheid met ongeveer 10 procent een chronisch probleem is.

Niet wenselijk omdat het basisinkomen niet, zoals Hamon belooft, een einde maakt aan de papierwinkel van de uitkeringsfabriek. De Franse bureaucratie neemt eerder toe. Door allerlei aanvullende voorzieningen die de meest kwetsbare burgers nodig hebben draait de machinerie van loketten en formulieren binnen de kortste keren weer op volle toeren.

En dan zijn er nog de exorbitante kosten van het avontuur. Hamons variant van het basisinkomen voorziet in een uitkering van uiteindelijk 750 euro per maand, geld dat dus ook terecht komt bij wie het niet nodig heeft. Dat kost de schatkist tussen de 300 en 600 miljard euro. Dat is meer dan Frankrijk in een jaar uitgeeft. De begroting in 2016 was goed voor 373 miljard euro.

Wankele economie

De Franse economie kan al niet veel hebben. Zo bleef de groei in 2016 met 1,1 procent achter bij de verwachtingen. Het bedrijfsleven komt net een beetje op adem, voor het eerst sinds 2008 daalt bijvoorbeeld het aantal faillissementen. Dit is niet alleen te danken aan de rugwind door de lage rente en de lage olieprijs, maar ook aan een offensief voor lastenverlichting dat werd ingezet door Valls en president François Hollande.

Een basisinkomen zou niets heel laten van deze opleving. Hamon, die werd ontslagen als minister omdat hij luidkeels protesteerde tegen de zakelijke koers van Hollande, legt de rekening voor zijn plan voor een belangrijk deel bij de Franse ondernemers. Die zouden onder meer een speciale belasting op robots moeten betalen. Maar de belasting- en premiedruk in Frankrijk bedraagt al 44,5 procent van het bbp, in Nederland is dat minder dan 38 procent. Nog meer belasting gaat ten koste van de bestedingen.

Gratis geld

Rest de vraag waarom Hamon dan zo hecht aan zijn onhaalbare plan. Daar heeft hij eigenlijk alleen politieke redenen voor. De socialistische leider is er van overtuigd dat links alleen kan overleven als het echt links is.

Met de belofte van gratis geld kon Hamon de interne worsteling om de macht winnen, president zal hij er niet mee worden. Hamon staat drie maanden voor de presidentsverkiezingen op een vierde plaats in de peilingen. Een kansloze positie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden