Franse premier verbreedt zijn politieke basis

AMSTERDAM - Het ging zo niet langer. De regering van premier Alain Juppé was langzamerhand het middelpunt van spot geworden in Frankrijk. Niets deugde er aan. De meeste ministers waren in de ogen van de Fransen niet meer dan een stelletje incompetente bestuurders die slechts in het kabinet werden gekozen omdat zij president Jacques Chirac zo goed geholpen hadden in zijn campagne voor de presidentsverkiezingen.

HANS MASSELINK

Een naaste medewerker van Juppé verzuchtte onlangs nog: “Al die jonge maagden, dat dient nergens toe. We hebben professionals nodig”. Hij doelde op de samenstelling van de ongewoon grote regering die op 18 mei werd gepresenteerd. Onder de maar liefst 41 ministers en staatssecretarissen bevonden zich twaalf vrouwen, een ongekend hoog percentage voor Franse begrippen. De 'juppettes' werden ze spottend genoemd naar de eerste minister, of ook wel de 'pom-pom-girls' naar de appels die een hoofdrol speelden in Chiracs campagne voor het presidentschap.

“Een kleinere regering is nodig”, zei de gaullistische parlementariër Jean-Yves Chamard onlangs. “Al die ministers zorgen voor teveel problemen.” En afgevaardigde Patrick Balkany, eveneens van de RPR, zei dat “een zeker aantal ministers er niet in geslaagd is om te volbrengen wat van hen werd gevraagd.”

Vooral de vrouwen in het kabinet werden gisteren het slachtoffer van de afslankingsoperatie. Van de vier vrouwelijke ministers is er nog maar één over: Corinne Lepage mag minister van milieu blijven. Daarnaast telt het kabinet Juppé-2 nog slechts drie vrouwelijke staatssecretarissen: Anne-Marie Couderc (werkgelegenheid), Anne-Marie Idrac (transport) en Margie Sudre (Franse taal en cultuur).

Daadkracht

Juppé stelde een kleiner team samen dat efficienter en met meer daadkracht moet gaan werken. Van de 41 ministers en onder-ministers zijn er nog 32 over (16 ministers en 16 staatssecretarissen). De belangrijkste ministers werden gehandhaafd. Op hun post blijven Jean Arthuis (financiën en economische zaken), Charles Millon (defensie), Hervé de Charette (buitenlandse zaken), Jean-Louis Debré (binnenlandse zaken) en Jacques Toubon (justitie). De minister van werkgelegenheid, Jacques Barrot, krijgt nu ook sociale zaken in zijn pakket. Iedere minister of staatssecretaris die naar Juppé's mening de eerste zes maanden zijn huiswerk niet goed gedaan heeft kon vertrekken en naar een ander baantje uitkijken.

Juppé heeft ook zijn politieke basis verbreed. Drie aanhangers van de vorige premier Edouard Balladur zijn opgenomen in de nieuwe regering. Alain Lamassoure (toen Europese zaken) gaat bijvoorbeeld de begroting doen en wordt regeringswoordvoerder in plaats van de jeugdige François Baroin, die in de ogen van veel Fransen met zijn jeugdigheid geen vertrouwen wist te wekken.

De afgetreden regering Juppé kon op weinig steun van de bevolking rekenen. Volgens de opiniepeilingen, die in het Franse politieke leven zo'n belangrijke rol spelen, bevond zich onder de tien populairste politici van Frankrijk geen enkel lid van de ploeg van Juppé. En dat terwijl de heren en dames toch vrijwel dagelijks de gelegenheid kregen om zich via radio en televisie aan den volke te tonen. Een gisteren gepubliceerde peiling toont dat 59 procent van de Fransen afkeurend staat tegenover Chirac en maar liefst 62 procent tegenover Juppé. Nog nooit maakte een premier in de Vijfde Republiek in een tijdsbestek van nog geen zes maanden zo'n scherpe val in de populariteitspolls.

Maar premier Alain Juppé, als minister van buitenlandse zaken in de vorige regering-Balladur briljant genoemd, mag ondanks alle kritiek samen met de ministers die de belangrijkste posten bezetten blijven. President Chirac wilde Juppé niet de schuld geven van het falend regeringsbeleid en hem na zo'n korte periode laten vallen. Jarenlang was Juppé immers de trouwe dienaar van de president toen deze nog burgemeester van Parijs was en de Rassemblement pour la République leidde. Juppé volgde bovendien Chirac op als leider van de gaullistische RPR.

Met een afgeslankte ploeg moet Juppé nu zijn gezicht zien te redden. Lukt dat niet, dan zal hem ongetwijfeld hetzelfde lot treffen als enkele ministers uit zijn eerste kabinet. Juppé krijgt een tweede kans ook al is zijn integriteit aangetast door de 'huizenaffaire'. Hij bezorgde zichzelf en enkele familieleden goedkope woningen in Parijs in de tijd dat hij nog stadsbestuurder was. De zaak liep met een sisser af. De rechter besloot geen zaak te beginnen tegen de premier en gelastte hem direct zijn appartement te verlaten.

Juppé zal zich naar verluidt met zijn kleinere regeringsteam niet meer houden aan alle verkiezingsbeloften die Chirac en hijzelf begin dit jaar deden. De aanpak van de werkloosheid en de verlaging van de belastingen krijgen geen voorrang meer. Het zal nu vooral gaan om fors snijden in de begroting en hakken in de sociale uitkeringen.

Bezuinigingen

De 'prioriteit der prioriteiten' noemde president Chirac de komende bezuinigingen al. De president wenst een strak financieel beleid, dat het voor Frankrijk mogelijk maakt volgens de normen van 'Maastricht' in een toekomstig Europa mee te draaien. Frankrijk dient het begrotingstekort voor 1997 terug te brengen tot maximaal 3 procent van het Bruto Nationaal Produkt om de invoering van één Europese munt mogelijk te maken. Die nationale schuldenlast was de afgelopen twintig jaar opgelopen tot 1 100 miljard gulden, dat is zo'n 20 000 gulden per inwoner. Juppé sprak al in het openbaar over het 'nationale gevaar' als hij het over de overheidsuitgaven had.

In augustus kondigde minister van financiën Alain Madelin al aan dat er fors gesneden diende te worden in de overheidsuitgaven. Hij vond geen gehoor, Juppé achtte dit niet te verdedigen tegenover de kiezers. Het kostte Madelin zijn baan; hij werd opgevolgd door de wat minder uitbundige Jean Arthuis die het overigens volstrekt eens was met de denkbeelden van zijn voorganger en nu gewoon door mag gaan met de uitvoering van Madelins politiek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden