Franse premier kiest voor rust in zíjn ploeg door Hans Masselink Nieuwe minister betrouwbaar en zwijgzaam

AMSTERDAM - Het Franse kabinet toont na honderd dagen regeren zijn ware gezicht. Premier Alain Juppé deed zijn masker af en blijkt niet meer dan een kloon van zijn voorganger en vroegere baas Edouard Balladur, de premier die tevergeefs probeerde een trede hoger te komen en een gooi deed naar de zetel in het presidentiële ülysée. De tekenaar Plantu weet het in het dagblad Le Monde treffend uit te beelden. Onder het masker van Juppé verschijnt Balladur: “Koekoek”, hier ben ik, roept de oud-premier.

HANS MASSELINK

Het plotselinge ontslag afgelopen vrijdagavond van minister van financiën en economische zaken, Alain Madelin, wellicht de sterkste man in het kabinet, laat volgens veel Franse commentatoren zien dat Juppé kiest voor een voorzichtige koers. Het geschreeuw van de beginperiode, toen forse hervormingen werden beloofd is voorbij. “Ik wil met pragmatisme handelen, in mijn eigen ritme, volgens mijn eigen methode, zonder gejaagdheid, zonder haast”, zei Juppé na het ontslag van Madelin.

De Franse premier wil niet zo hard van stapel lopen als hij deed voorkomen in de verkiezingscampagne voor president Jacques Chirac. Juppé vreest dat Madelin met zijn uitspraken en eigengereidheid te veel mensen voor het hoofd stoot. “Dat wil ik niet, voorzichtigheid is geboden”, is de boodschap.

Op de plaats van Madelin (49) werd de accountant Jean Arthuis (50) benoemd, een man die al twee decennia lang in de hoogste Franse politieke kringen meeloopt, maar daar nauwelijks weet op te vallen. Provocerende uitlatingen zoals Madelin die deed, zijn van hem niet te verwachten. Arthuis, oud-minister van economische ontwikkeling en planning, zal ongetwijfeld meer in het gareel van premier Juppé lopen dan de arrogante en impulsieve liberaal Madelin. “De Fransen kunnen er zeker van zijn dat er voortaan één piloot is in het regeringsvliegtuig”g, zei Juppé. De regering is geen 'discussieclubje', voegde hij er aan toe.

Na honderd dagen beleid is er nog weinig positiefs te melden over president Chirac en de regering-Juppé. Veel geschreeuw en weinig wol is de teneur in de meeste commentaren. “We zoeken tevergeefs naar het vuurwerk dat werd aangekondigd. Het enige besluit dat lawaai veroorzaakte, maar niet het goede, was de hervatting van de kernproeven”, schrijft het weekblad Le Nouvel Observateur. In de laatste opiniepeilingen krijgt president Chirac nog maar het vertrouwen van 39 procent van de bevolking, twintig procent minder dan bij zijn aantreden. Hij is daarmee de minst populaire president aller tijden na een periode van honderd dagen.

In Parijse politieke kringen wordt al een tijdje gesproken over de 'immobiliteit' van de regering-Juppé, hetzelfde verwijt dat ook aan het adres van zijn voorganger Balladur klonk. De financiële wereld maakt zich ook zorgen. Het enthousiasme van drie maanden geleden is nu veranderd in argwaan. Na het vertrek van Madelin is de koers van de frank gezakt. En ook de beurs van Parijs reageerde gisteren met een verlaging van de index. De gezaghebbende Wall Street Journal oordeelde gisteren dat het ontslag van Madelin “nieuwe twijfel wekt over de vastbeslotenheid van president Jacques Chirac om de uitgebreide hervormingen die hij heeft beloofd door te voeren”.

De Franse vakbonden jubelden over hun eigen 'overwinning'. Zij waren vorig week nog in een hevig conflict verwikkeld met de minister; met diens ontslag is de lucht weer geklaard. Madelin dreigde te snijden in de sociale zekerheid en wilde de ambtenaren onder andere hun privilege om na 37 arbeidsjaren met pensioen te gaan ontnemen. De opmerking leidde direct tot enorme onrust bij de bonden. Maar de bonden hebben nu hun dreigementen om te gaan staken ingetrokken in afwachting van de besprekingen die premier Juppé en de nieuwe minister Arthuis met hen zal voeren begin volgende week. De communistische CGT ging zelfs zover dat zij Juppé ronduit feliciteerde met het heenzenden van Madelin.

Binnen de gaullistische RPR, de partij van Chirac en Juppé klinken ongeruste geluiden na het ontslag van Madelin. “Juppé heeft een blanco cheque getekend voor de vakbonden”, zegt een afgevaardigde. En Madelin zelf sneerde dat de Franse bevolking drie maanden geleden had gekozen voor het programma-Chirac en niet voor het programma van de vakbonden.

Anderen zeggen dat de vervanging van Madelin in feite helemaal geen verandering van beleid betekent. De aandacht is alleen maar afgeleid. Juppé heeft met de benoeming van de betrouwbare en zwijgzame Arthuis de touwtjes zelf in handen genomen. Met het vertrek van de hoekige Madelin zijn de kansen op conflict binnen het kabinet afgenomen. Maar het beleid zal hetzelfde blijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden