Franse oppositie lijkt uiteen te vallen

'Rechtse Copé wordt nipt leider UMP'

De chaotisch verlopen strijd om een nieuwe leider heeft de Franse oppositiepartij UMP in een existentiële crisis gestort.

Het was een campagne vol venijn met een harde klap aan het eind. De verwarring was zondagavond compleet na de eerste democratische krachtmeting in de UMP sinds de oprichting in 2002. Oud-premier François Fillon en zijn rivaal Jean-François Copé riepen zichzelf allebei uit tot winnaar, hun supporters beschuldigden elkaar van fraude.

Gisteravond, ruim 24 uur na het sluiten van de stembureaus, was een kiescommissie de resultaten nog aan het nakijken. Volgens de laatste berichten zou Copé met vierhonderd stemmen hebben gewonnen.

De strijd heeft een diepe ideologische tegenstelling blootgelegd. Volgens sommige kopstukken dreigt zelfs een scheuring. Beide kandidaten beroepen zich op de erfenis van oud-president Nicolas Sarkozy. Maar Copé staat voor een scherpere rechtse strategie die ook de kiezers van het nationalistische Front National moet aanspreken. Fillon verzet zich tegen die 'populistische verleiding'.

Fillon was favoriet, Copé deed het veel beter dan verwacht. Hij ziet zijn overtuiging bevestigd dat de leden van de UMP zijn verrechtst, net als trouwens, zo meent hij, de Franse samenleving in zijn geheel.

Fillon bestrijdt die analyse. Hij denkt dat de macht, die afgelopen mei verloren ging, niet heroverd kan worden door 'overal rechts af te slaan'. Door bijvoorbeeld, zoals Copé deed, op te roepen te demonstreren tegen het naderende homohuwelijk. Of het 'anti-blanke racisme' aan te klagen waar sommige autochtone Fransen volgens Copé het slachtoffer van zijn.

De partij is nu, wie er ook als winnaar wordt aangewezen, verdeeld in twee gelijke machtsblokken. Met elk een eigen chef. Onwaarschijnlijk dat op die manier opeens een eind komt aan de broederstrijd die de kandidatuur voor de presidentsverkiezingen van 2017 als inzet heeft. De beslissing daarover moet een jaar eerder vallen, dan zijn er voorverkiezingen.

Om het 'uiteenspatten van de UMP' te voorkomen, heeft oud-premier en medeoprichter Alain Juppé zich opgeworpen als bemiddelaar. Juppé die in de UMP de status heeft van wijze man, hoopt de ambities van Fillon en Copé 'die alleen oog hebben voor 2017' ondergeschikt te maken aan het partijbelang.

Terwijl Juppé zich aan een lijmpoging waagt, komt de crisis anderen goed uit. Marine Le Pen van het Front National en oud-minister Jean-Louis Borloo, oprichter van een nieuwe middenpartij, staan klaar om gedesoriënteerde UMP'ers onderdak te bieden.

Ook oud-president Nicolas Sarkozy en diens opvolger, de socialist Hollande, profiteren. Hollande verkeert in moeilijkheden en kan een verzwakte oppositie goed gebruiken. Sarkozy, die een terugkeer in de politiek nooit helemaal heeft uitgesloten, beschikt in de ogen van veel leden over veel meer legitimiteit dan Copé en Fillon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden