Franse documentarist Bromberg laat Romy Schneider uit haar as herrijzen

Romy Schneider in een verlokkelijke close-up in de hervonden oude filmbeelden van Inferno. (Trouw)

Beelden van een jonge Romy Schneider zaten veertig jaar ongezien in 185 filmblikken in het Franse filmarchief.

Serge Bromberg wist dat ergens in het Franse filmarchief een onvoltooide film van Henri-Georges Clouzot met Romy Schneider moest liggen. De vondst van ’Inferno’ (1964) in 185 oude, verstofte filmblikken overtrof echter alle verwachtingen. Daar stond ze, in volle glorie, een 26-jarige Romy Schneider, schaterlachend, op de waterski’s, mét en zónder bikini, in een fantastisch, hallucinatoir sixties experiment van Clouzot, de Franse Hitchcock.

Het waren beelden die nog nooit iemand had gezien. Ook Schneiders dochter niet, Sarah Biasini (32). „Ze was erg ontroerd toen ze voor het eerst de beelden van haar moeder zag”, aldus Bromberg tijdens een gesprek in Parijs, „toen het hele filmproject een paar jaar geleden van start ging, was zij ongeveer even oud als haar moeder in de film.”

Bromberg kreeg op zijn speurtocht alle medewerking van twee vrouwen, zonder wie de hele reconstructie van ’Inferno’ onmogelijk was geweest. Bromberg: „Sarah Biasini bezit de rechten op het beeld van Romy Schneider. Zij gaf me alle vrijheid die te gebruiken. Daarnaast was er Inès Clouzot, de 84-jarige weduwe van Henri-Georges Clouzot. De Franse regisseur kreeg in 1964, drie weken na de start van de opnames, een hartaanval. Hij werd in het ziekenhuis opgenomen en mocht een jaar niet werken. ’Inferno’ werd afgeblazen. De filmopnames – 15 uur in totaal – verdwenen in filmblikken, en bleven daar vier decennia.”

In haar dagboekaantekeningen schrijft Romy Schneider liefdevol over Clouzot als de temperamentvolle, dictatoriale intellectueel, en over zijn hartaanval op de set van ’l’Enfer’. Alain Delon had haar net in de steek gelaten, en Romy Schneider had zichzelf opgepept en vol overgave op de film gestort. Zo kon ze haar liefdesverdriet een beetje vergeten.

De Franse filmer Serge Bromberg die haar optreden nu aan de vergetelheid heeft ontrukt, stond vooral bekend om zijn begeesterde filmconcerten ’Retour de Flammes’, waarbij hij oude zeldzame filmpjes op piano begeleidde. Daarmee deed hij tien jaar geleden het Filmmuseum in Amsterdam aan.

„Inferno is van een totaal andere orde”, aldus Bromberg die dit jaar de César voor de Beste Franse Documentaire kreeg. „Het hele filmproject was een juridisch probleem op zich. Alle oude filmcontracten waren verdwenen. De productiemaatschappij had bijvoorbeeld de rechten op het script voor een termijn van 28 jaar na de eerste publieke presentatie van de voltooide film. Maar er was helemaal geen voltooide film. Toen de verzekeringsmaatschappij iedereen betaalde en de rechten kreeg van de producent, ontbrak uiteindelijk het belangrijkste: het recht op het verhaal.” Bromberg kreeg uiteindelijk de verzekeringsmaatschappij en de weduwe Clouzot op één lijn en had zo de sleutel tot de oude filmblikken in handen.

Bromberg: „Voor mij was de confrontatie met dit oude filmmateriaal als de tombe van Toetanchamon binnen gaan. Wat is er overgeleverd? Je zoekt naar antwoorden, verklaringen. Waar is het geluid gebleven? Vernietigd? Of alleen verdwenen? Dat is nu nog een raadsel.”

Bromberg zegt dat hij bij de reconstructie van ’Inferno’ een grote verantwoordelijkheid voelde. Het gaat om werk van een beroemde Franse regisseur die in de jaren vijftig met Simone Signoret, Brigitte Bardot en Yves Montand klassieke thrillers maakte, maar ook een schitterende documentaire met Pablo Picasso aan het werk, ’Le Mystère de Picasso’. Ook Clouzots film over de uitvoering van Verdi’s Requiem in de Scala in Milaan met Pavarotti en Herbert von Karajan – gemaakt in 1967 – werd een klassieker.

„Ik wist dat veel mensen over mijn schouders meekeken”, zegt Bromberg. „Wat hielp was dat Sarah Biasini en Ines Clouzot alle vertrouwen gaven. Er doken best pikante beelden op van Romy Schneider, met blote borsten vastgebonden op een spoorrail, terwijl er een locomotief aan komt, maar er werd door Sarah nooit ingegrepen. Ik heb haar ervaren als een bijzondere jonge vrouw die erg geraakt was door het verhaal en de hernieuwde belangstelling voor haar overleden moeder. Ze wil niet in het openbaar over de film praten. Het is voor haar te emotioneel.”

Romy Schneider is tintelend mooi in ’Inferno’. Ze staat op de waterski’s in rood gekleurd water. Ze rookt een sigaret met blauw geverfde lippen, in een verlokkelijke close-up. Clouzot, in de jaren zestig al snel ingehaald door Truffaut en Godard, werd door de jonge honden ouderwets genoemd. In Inferno is hij echter volop aan het experimenteren met stroboscoop-achtige effecten, in een verhaal van een obsessief jaloerse echtgenoot. De realiteit tekent hij in zwart-wit, de fantasie in kleur.

Brombergs reconstructie van ’Inferno’ betekent daarom ook hernieuwde belangstelling voor een Franse regisseur die ten onrechte enigszins in de schaduw kwam te staan van de hemelbestormers van de Nouvelle Vague.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden