Frankrijk zet mes in uitgaven

Parijs houdt belofte aan Brussel en gaat tot 2017 vijftig miljard euro bezuinigen

PARIJS - De nieuwe Franse regering staat voor een historische ingreep in de overheidsuitgaven. De sanering markeert de dood van een 'andere politiek' waar de socialistische achterban om vraagt. Voor het ouderwets stimuleren van de koopkracht is geen geld.

Het is slikken voor veel Fransen. Opeenvolgende regeringen van links en rechts gingen de afgelopen decennia pijnlijke ingrepen uit de weg. Frankrijk is verslaafd aan begrotingsoverschrijdingen, de laatste sluitende begroting dateert van 1974.

Maar nu zet premier Manuel Valls het mes er in. Gisteren presenteerde hij de definitieve versie van een meerjarenplan dat de staatshuishouding gezond moet maken en dat genade kan vinden in de ogen van de Europese Commissie. Tot 2017 wordt er vijftig miljard bezuinigd. Zo blijven de ambtenarensalarissen nog drie jaar bevroren en stijgen de pensioenen niet mee met de inflatie.

Valls, vaak de 'meest rechtse socialist' genoemd, belichaamt de radicale verandering van het beleid van president François Hollande. Bijna twee jaar geleden werd Hollande gekozen op de belofte dat hij de koopkracht zou verbeteren en de uitgaven grotendeels ongemoeid zou laten. Maar eerst zou hij het probleem van de eeuwige tekorten en schulden oplossen door bedrijven en de midden- en hogere inkomens extra te belasten.

Dat werd een mislukking: door de stijgende lastendruk nam de activiteit verder af. De werkloosheid liep op, de belastinginkomsten vielen tegen, de schuld (93,5 procent van het bbp) werd groter.

Voor herverdeling heeft het impopulaire staatshoofd nu niet de geringste euro. Toch blijft een flink deel van de Parti Socialiste (PS) aandringen op ouderwets links stimuleringsbeleid. Dat zou volgens de linkervleugel ook de boodschap zijn van de kiezers die vorige maand bij de gemeenteraadsverkiezingen massaal afrekenden met de socialisten.

Aanvankelijk leken Hollande en zijn nieuwe premier gevoelig voor deze roep om een 'andere politiek': een beleid dat zich niets aantrekt van de 'heilloze bezuinigingsdrift' die Brussel en Berlijn zouden propageren. Hij stuurde zelfs even aan op een nieuw uitstel voor Frankrijk om te voldoen aan de begrotingsnorm van drie procent.

De Italiaanse premier Matteo Renzi, die zich ook verzet tegen de begrotingseisen, werd de nieuwe held van links in Frankrijk. Renzi geeft huishoudens miljarden lastenverlichting en jaagt zo de vraag aan. Deze ingreep zal het Italiaanse begrotingstekort echter niet te groot maken: Rome blijft voldoen aan de eis van Brussel dat een begrotingstekort niet meer mag zijn dan 3 procent van het bbp. Frankrijk komt dit jaar volgens Valls uit op 3,8 procent. Volgend jaar moet dat 3 procent zijn, maar dat kan alleen als zijn bezuinigingsplan wordt uitgevoerd.

Valls en zijn minister van financiën Michel Sapin maakten gisteren zo een einde aan de vaagheid rond de Franse beloften aan Brussel om orde op zaken te stellen. Er is geen alternatief, benadrukken zij. Aan rente op staatsleningen is de schatkist nu vijftig miljard euro per jaar kwijt, bijna de grootste post op de begroting. "Wij leven op te grote voet", zei Valls. "We bezuinigen niet omdat het moet van Brussel maar omdat wij ons moeten bevrijden van de schulden die onze handen binden."

Een groot deel van de bezuinigingen moet ten goede komen aan belastingverlaging voor het bedrijfsleven dat worstelt met een slechte concurrentiepositie. Ook wat ondernemers betreft is de toon van Valls een heel andere dan die van zijn fletse voorganger Jean-Marc Ayrault. Valls zegt steeds dat alleen bedrijven voor groei en banen kunnen zorgen en daarom lucht moeten krijgen.

Belastingverlaging is een cadeau voor les patrons (de bazen) zonder tegenprestatie, waarschuwen de linkse kameraden van Valls. Gelukkig voor Valls hoeft hij niet al te veel rekening te houden met de kritiek uit eigen kring. Volgens sommige peilingen heeft hij de steun van een meerderheid van de bevolking en ook van verschillende leden van de centrum-rechtse oppositie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden