Frankrijk weet zich geen raad met homohuwelijk

Oud-premier Francois Fillon (links) en de huidige premier Jean-Marc Ayrault (rechts) staan in deze kwestie lijnrecht tegenover elkaar Beeld EPA
Oud-premier Francois Fillon (links) en de huidige premier Jean-Marc Ayrault (rechts) staan in deze kwestie lijnrecht tegenover elkaarBeeld EPA

Aanvankelijk leek het een eenvoudig in te lossen verkiezingsbelofte van François Hollande: het homohuwelijk. Het wetsvoorstel stuit alleen op meer weerstand dan gedacht.

"Iedereen kan straks trouwen en adopteren!", zo verklaarde premier Jean-Marc Ayrault aanvankelijk enthousiast. Maar in dat optimisme is de klad gekomen. De behandeling van de wet in de ministerraad werd een week uitgesteld en vindt nu morgen plaats. En het parlement zal zich 'niet eerder dan in januari 2013' over het homohuwelijk buigen om de tekst 'in alle rust' te bestuderen.

Net als met andere gevoelige sociale thema's als euthanasie en het stemrecht voor buitenlanders, maakt de regering geen haast. Ayrault staat van twee kanten onder druk: veel socialisten willen dat getrouwde homoparen niet alleen kunnen adopteren, maar dat ze ook gebruik kunnen maken van medische hulp om zwanger te worden. Hierover zwijgt de huidige versie van het wetsvoorstel.

Adoptie
Daartegenover staan partijgenoten van Ayrault die moeite hebben met adoptie door homoparen, een standpunt dat volgens peilingen terrein wint in de publieke opinie. Nu vindt 52 procent van de bevolking adoptie te ver gaan, terwijl voor de verkiezingen van mei een meerderheid van 58 procent er juist nog mee instemde.

Het verzet van de rechtse oppositie is vooral gericht tegen adoptie door homoparen. Oud-premier François Fillon bijvoorbeeld, die kandidaat is voor het leiderschap van de UMP, suggereert zelfs dat de wet ingetrokken zal worden zodra zijn partij de macht heeft heroverd. Zijn concurrent Jean-François Copé deed gisteren een oproep om behandeling van de wet uit te stellen. Zodat er ruimte is voor een 'breed debat over de familie'.

Ook de katholieke kerk keurt het homohuwelijk af. "Omdat", zegt bijvoorbeeld kardinaal en voorzitter van de bisschoppenconferentie André Vingt-Trois, "kinderen het recht hebben hun identiteit gestalte te geven in wisselwerking met de mensen uit wie zij voortkomen".

Kinderpsychiaters
Die argumentatie keert ook terug in de strijd die is ontbrand tussen kinderpsychiaters. "Het probleem is dat veel mensen niet begrijpen wat adoptie precies is", zegt Pierre Lévy-Soussan in zijn Parijse cabinet met divan. Sinds twaalf jaar ontvangt hij hier adoptieouders die in de problemen zijn gekomen.

"Bij adoptie gaat het helemaal niet om de vraag of je in staat bent te houden van het kind en het op te voeden", benadrukt Lévy-Soussan. "Adoptie is buitengewoon moeilijk en het gaat vaak niet goed. Het veronderstelt dat je een 'echte' vader, een 'echte' moeder wordt. Ook al weet het kind dat het zijn biologische ouders niet zijn, het moet als het ware wel denken dat het uit hen had kunnen voortkomen."

Dat laatste is bij homoseksuele paren niet geloofwaardig en dus is de kans op mislukking nog groter. "Bij een homopaar", zegt de freudiaan, "kan het kind zich geen mogelijke geboortescène voorstellen. En juist die fantasie is noodzakelijk voor een geslaagde adoptie."

Homofobie
Kinderpsychiater Lévy-Soussan verweert zich tegen het verwijt van homofobie dat hem vaak treft. "Ik ben er niet tegen dat homoseksuelen kinderen hebben. Maar wij zijn het een adoptiekind verplicht de beste omstandigheden te bieden. Nu dreigen er twee soorten adoptiekinderen te komen: kinderen die de kans krijgen om zich te verhouden tot een man en een vrouw, een diepgewortelde psychische behoefte, en kinderen die deze kans niet krijgen."

Zijn boodschap is niet politiek-correct, constateert Lévy-Soussan. "Maar kijk naar al die landen die niet meewerken aan adoptie met landen als Nederland waar het afstammingsrecht overhoop is gehaald. Zij hechten wel aan het principe dat de biologische afstamming bepalend blijft."

Een sociaal en een biologisch gegeven
Serge Hefez is ook psychiater en een van de meest prominente voorstanders van de wet. Hij denkt dat zijn collega de familie, 'een sociaal gegeven', en de verwekking, 'een biologisch gegeven' door elkaar haalt. Twee personen die een kind niet hebben verwekt, kunnen wel zijn ouders zijn, weet Hefez zeker.

Hefez publiceerde onlangs een boek over het vervagen van de scheidslijnen tussen de seksen. "Zolang de zaken voor het kind maar duidelijk zijn, zolang het weet waar het vandaan komt en wie het gezag over hem heeft."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden