Frankrijk onderzoekt het 'raadsel van de armloze kinderen’

Beeld Colourbox

De overheid in Frankrijk probeert te achterhalen waarom er relatief veel baby’s zonder armen of vingers worden geboren. 

Het wordt ‘het raadsel van de armloze kinderen’ genoemd, de kwestie die Frankrijk bezighoudt. In drie verschillende Franse regio’s blijken relatief veel baby’s te zijn geboren die een arm of vingers missen. De kinderen woonden ten tijde van hun geboorte dicht bij elkaar in twee dorpen in het noordwesten van het land en in een derde dorp in het zuidoosten.

In een dorpje in Bretagne kwamen rond 2012 vier baby’s ter wereld aan wie ledematen ontbraken, een departement verderop waren het er drie rond 2008. Aan de andere kant van het land, in de regio Ain, werden in vijf jaar tijd maar liefst zeven baby’tjes geregistreerd die een hand of een arm misten.

De kinderen hebben een stoornis die ontstaat in een specifieke periode tijdens de zwangerschap, als de ledematen groeien. Eerder kwam dezelfde aangeboren afwijking voor in de jaren zestig, toen aan zwangere vrouwen het middel Thalidomide werd voorgeschreven tegen ochtendmisselijkheid. Als gevolg van dat medicijn kwamen destijds duizenden kinderen in Europa ter wereld zonder oren, armen of benen.

Beeld Sander Soewargana

Sinds Thalidomide, dat in Nederland onder de naam Softenon werd voorgeschreven, uit de handel werd genomen, komt het nog altijd voor dat er iets mis gaat bij de groei van een foetus, maar veel minder vaak. Volgens l’Assedea, een Franse vereniging waarin 360 ouderparen van kinderen met een misvorming zijn aangesloten, is het normaal als het voorkomt bij 0,01 procent van de geboortes, maar zijn hogere percentages zorgelijk.

Landelijk gebied

In de drie Franse dorpen waarover nu onrust is ontstaan, gebeurde het plotseling veel vaker, soms 58 keer zo vaak als gewoonlijk. Maar toen vorige maand de moeders van de kinderen uitvoerig werden ondervraagd over hun medicijngebruik, hun eet- en drinkpatroon, kon er geen gemeenschappelijke factor worden gevonden. Het enige dat de vrouwen gemeen hadden, was dat ze in relatief landelijk gebied wonen. De toename van misvormde baby’s in Ain zou zelfs aan toeval te wijten zijn.

Nu, drie weken later, is alsnog besloten tot een groter onderzoek. De eerste uitkomsten bleken niet helemaal te kloppen. In de regio Ain in het zuidoosten van het land zijn geen zeven baby’s met een afwijking te zijn geboren, maar achttien. Ook was er grote kritiek op de rekenmethode van de Franse overheid. En in de derde plaats bleek dat het register van aangeboren afwijkingen dat alarm sloeg over de drie clusters de aangeboren afwijkingen in nog geen 20 procent van het land registreert. Of er elders ook zulke concentraties voorkomen, moet daarom nog worden onderzocht.

‘De vervuilde mosselen moeten de oorzaak zijn’, klinkt het in Bretonse media. In de regio Ain wijzen sommigen naar de onkruidverdelger Roundup. Onder de Franse bevolking overheerst het geloof dat pesticiden of vervuiling de oorzaak moeten zijn. Daarom zal ook worden gekeken naar de specifieke milieu-omstandigheden toen de moeders zwanger waren.

Sluiting

De Franse minister van gezondheid, Agnès Buzyn, heeft eerder op de televisie beloofd dat de eerste resultaten van het nieuwe onderzoek in januari bekend zullen worden. Het complete rapport zal pas in juli verschijnen.

In de zijlijn van het drama speelde dat het instituut dat over de geboorte-afwijkingen alarm sloeg, Remera geheten, plotseling met sluiting werd bedreigd. Remera werd in 1973 opgericht na het Thaladomide-schandaal. Het in Lyon gestationneerde kantoor verzamelt gegevens uit zes regionale geboorte-registers. Maar volgens de laatste berichten is het voornemen tot sluiting weer ingetrokken.

Lees ook:

 ‘De agro-chemische industrie gebruikt dezelfde tactieken als de tabaksindustrie’

Na vijf jaar onderzoek trok hoogleraar milieu- en gezondheidsrisico’s Jeroen van der Sluijs in 2009 aan de bel. Want wetenschappers hebben een maatschappelijke rol, vindt hij. En het ging toen al verkeerd met een nieuwe groep pesticiden met een vrijwel onuitspreekbare soortnaam: de neonicotinoïden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden