Frankrijk / Geen hoofddoekje maar haarbanden

In Frankrijk trad gisteren het verbod op het dragen van een hoofddoekje op scholen in werking. De verwachte provocaties bleven uit. Want de gijzeling van twee journalisten in Irak zette alles op z'n kop.

PARIJS - In Belleville, een Parijse volkswijk met inwoners uit alle windstreken, wappert al vroeg de Franse driekleur aan de schoolgevel. Journalisten mogen onder geen beding over de drempel, en ook op straat wil niemand zeggen of die vlag een jaarlijks gebruik is bij het ingaan van het nieuwe schooljaar.

Van de tienermeisjes op weg naar hun school draagt het merendeel iets op het hoofd, maar rechttoe-rechtaan-hoofddoeken zijn in de minderheid. Het eerste meisje dat er een draagt, een crèmekleurig exemplaar, zegt: ,,Vorig jaar deed ik mijn hoofddoek ook al af als de meester dat vroeg. Dat moet, hè. Dat is de wet''

In Belleville lijkt het er op dat niemand wil provoceren, al zal nooit duidelijk worden in hoeverre dat het gevolg is van de gijzeling van twee journalisten in Irak. Wel geeft de wet aanleiding tot creativiteit in het segment haarbanden. In korte tijd komen er wel vijf voorbij, van verschillende omvang. Of die ook ,,onmiddellijk duidelijk maken dat de draagster tot een bepaalde geloofsgroepering behoort'' zoals een richtlijn bij de nieuwe wet het formuleert, hangt ervan af. Het heeft iets van een strafvermindering wegens goed gedrag als de Franse minister van onderwijs in de loop van middag ineens aankondigt dat een extra (vrije) feestdag voor moslims misschien toch tot de mogelijkheden behoort. Een gedachte die eerder was verworpen.

2 September, het begin van het Franse schooljaar, stond al een half jaar met rood in alle agenda's. Omdat op die dag de wet op de hoofddoekjes in werking trad. De wet, die betrekking heeft op alle uiterlijke tekenen die nadrukkelijk verwijzen naar een religieuze overtuiging, is in de moslimgemeenschap wereldwijd opgevat als een treiterij.

Hetzij door een gebrek aan initiatief, hetzij uit onmacht om een wet uit te leggen waar ook weinig westerlingen het nut van inzien, de Franse staat is er niet in geslaagd de gevoelens van de moslims te temperen.

Met als gevolg dat de schoolhoofden en de politie zich voorbereidden op protesten, net zoals tijdens behandeling van het wetsvoorstel in het parlement, in maart jongstleden. Moslimorganisaties waren al bezig om juridische steun te organiseren voor meisjes die de wet zouden willen aanvechten, aanmoedigingen daartoe verschenen op islamitische websites als Oumma.com. Een aantal moslima's die tot nu toe blootshoofds door het leven waren gegaan, kondigde aan dat zij uit solidariteit met hun gesluierde zusters ook een hoofddoek gingen dragen, die ze niet zouden afzetten bij het binnengaan van de school. De minister van onderwijs liet weten dat er van versoepeling geen enkele sprake zou zijn. De spanning liep op.

Maar toen kwam de eis van het Islamitische leger in Irak: intrekking van de wet, anders staat twee gegijzelde journalisten hetzelfde lot te wachten als hun Italiaanse collega Baldoni, de dood. Onmiddellijk begreep de Franse moslimgemeenschap welk enorm gevaar hierin school voor haar imago. De moslims zouden weer gedemoniseerd worden, zonder onderscheid tussen fundamentalisten en doodgewone geloofsbelijders. Zoals Abdallah Zekri van het landelijke moslimorgaan CFCM het zei: ,,Ze houden niet alleen die twee journalisten maar onze hele gemeenschap in gijzeling.'' De imams gooiden het roer om. In plaats van tot protest riepen zij de schoolmeisjes de afgelopen dagen op tot terughoudendheid. Met succes.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden