Frank Govers' selectie van theaterkostuums is balsem voor het oog theaterexpositie

'Frank Govers' Keuze', Amsterdam, Theater Instituut Nederland (Herengracht 168), t/m 12 september.

Het Theater Instituut Nederland in Amsterdam nodigt sinds enkele jaren iedere zomer iemand van buiten uit om op basis van de huiscollectie naar eigen smaak en inzicht een expositie samen te stellen. Ditmaal is couturier Frank Govers als gastconservator aangetrokken, en gezien zijn vak lag het voor de hand dat hij zich zou storten op de rijke verzameling kostuums die het instituut in depot heeft. Dat moet lastig kiezen geweest zijn: zo'n tweeduizend exemplaren, en maar vier zaaltjes om zijn keuze in ten toon te stellen. Op zijn uitdrukkelijk verzoek heeft hij er nog een vijfde ruimte bij gekregen, die hij geheel aan dans heeft gewijd. Maar het blijft behelpen.

Desondanks is Govers' selectie balsem voor het oog en krijg je nu eindelijk eens de kans een kostuum gedetailleerd te bestuderen. Het heeft wel wat om onbeschaamd te mogen staren naar de met parels en gouddraad bestikte boezem en heupen van de japon die Ank van der Moer als Elisabeth I droeg in 'Maria Stuart'. Dat die prachtdracht gedrapeerd is op een gezichtsloze paspop - Govers heeft alle koppen en handen in stof gewikkeld -, doet de rijkdom van de gebruikte materialen extra goed uitkomen; mal is alleen het wankele kroontje bovenop dat omzwachtelde hoofd.

Elisabeth deelt het koninklijke hoekje van de zogeheten Paarse Zaal (gewijd aan treurspelen, onder het motto 'Helaas wat ga ik aan? Wat komt mij weder over?') met grootheden als Badeloch (1912, Jacqueline Royaards-Sandberg) en Maria Stuart (1895, Theo MannBouwmeester). Terwijl die laatste twee elkaar de hand reiken, kijkt Marie Antoinette (1924, Rika Hopper) wijdbeens zittend voor zich uit. Dat was, ondanks die weelderige japon, vast geen echte dame.

Nog mooier dan deze oude glorie zijn de kostuums uit 'Andromache' van Toneelgroep Amsterdam (1990): vlammend rode mantels, gevoerd met een vliesdun goudglanzend materiaal dat er om smeekt geaaid te worden. Tegenover deze 17de-eeuwse verfijning staan in dezelfde zaal de in robuuste materialen uitgevoerde ontwerpen voor Theo Loevendie's opera 'Naima' uit 1985.

Govers zoekt het vaker in dergelijke contrasten. Zo laat hij in de Blauwe Zaal de frivole ballroom-jurken uit 'Bekende gezichten, gemengde gevoelens' (Baal, 1978) flankeren door twee strenge zwarte japonnen en Ellen Vogels eenvoudige lichte kostuum in 'De Meeuw' (Publiekstheater, 1977). Het resultaat is dat die wolken gifgroen, met glitter bestikte chiffon tegen je netvlies aanknallen.

Elders staat Ann Hasekamps simpele witte japon uit 'De Kersentuin'

(Publiekstheater, 1977) schuchter in een hoek gedrukt tegenover drie 17de-eeuwse maskerade-kostuums, gedrapeerd op gelaarsde paspoppen in nonchalante houding.

Gescheurde todden Blikvanger in de voor cabaret, musical en revue gereserveerde Roze Zaal is Josephine Bakers felgroene creatie; natuurlijk versierd met veren en goudlame, van zo'n flamboyante artieste hadden we niet anders verwacht. Daar steken de afgedragen Dorus-jas van Tom Manders en de gescheurde todden van Ank van der Moer in 'De Jantjes' (Nooy's Volkstheater, 1982) wel buitengewoon schril bij af - wat ongetwijfeld Govers' opzet is. Daarentegen maakt het dwarrelende organza en tule uit diverse AnnieM.G.-Schmidt-musicals een feestelijke indruk; en om het hilarische, met rozen versierde halve karrewiel dat Conny Stuart in 'De dader heeft het gedaan' bij wijze van hoed droeg, kan niemand heen.

Vrolijkheid biedt ook de Grijze Zaal, die voornamelijk met door Het Nationale Ballet in bruikleen gegeven kostuums is ingericht. Vooral de vleeskleurige, opgepompte Michelin-mensjes uit Maguy Marins 'Groosland' zijn goed voor een grinniklach. Ook bijzonder, maar om een andere reden, is het eenvoudige kostuum uit 'Monument voor een gestorven jongen' (1968): in deze strakke maillot staken destijds Nureyevs gebeeldhouwde benen. En die voorstelling hebben we gelukkig gezien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden