Fracties VVD en PvdA zijn het eens over plan opvang illegalen

Beeld anp

De fracties van de regeringspartijen VVD en PvdA hebben zich geschaard achter het compromis dat de top van de regeringscoalitie eerder vandaag wist te bereiken over de opvang van illegalen.

PvdA-leider Diederik Samsom meldde zojuist dat zijn hele fractie akkoord is. VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra kwam al iets eerder met het nieuws. Het akkoord over de opvang van illegalen wordt later gepresenteerd door premier Mark Rutte en vicepremier Lodewijk Asscher.

Samsom: "Dit is voor de PvdA een goede oplossing, vooral voor de mensen op straat. We gaan op een andere manier werken voor mensen die hier echt niet kunnen blijven. Er blijft een vorm van opvang. Wij willen ook dat mensen die hier niet mogen blijven, uiteindelijk terugkeren naar hun land van herkomst. Maar soms is daar wat tijd en rust voor nodig. We willen niet dat ze in die periode op straat moeten slapen.''

Het beraad van de VVD-fractie duurde maar een klein half uur. Volgens Zijlstra is 'de VVD-fractie tevreden met wat er voorligt'. "Ik vind dat er een prima resultaat ligt", zei Zijlstra.

Sobere opvang
Vanmiddag werd een deel van de plannen al duidelijk. De regering wil een tijdelijke en sobere opvang voor illegalen in vijf grote steden: Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag en Eindhoven én in een terugkeerlocatie in Ter Apel. Die opvang wordt door het Rijk betaald. Die opvang zal beperkt zijn tot enkele weken. Daarna worden uitgeprocedeerde asielzoekers teruggestuurd naar hun eigen land. Wie daaraan weigert mee te werken, wordt alsnog op straat gezet.

Alle andere gemeenten moeten stoppen met de opvang van illegalen, zodat die worden gedwongen om naar een van de vijf grote steden te gaan, waar gewerkt wordt aan terugkeer. Op dit moment geven enkele tientallen gemeenten opvang aan illegalen.

Dit akkoord is het compromis waar de VVD en PvdA op uit zijn gekomen, na dagen van verhit overleg over de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers. De regeringspartijen stonden vorige week nog lijnrecht tegenover elkaar over de vraag of uitgeprocedeerde asielzoekers in Nederland recht hebben op onderdak en eten. Dinsdag werd duidelijk dat een akkoord binnen handbereik was gekomen, nadat er afgelopen weekend een doorbraak was bereikt. Toen ging Rutte bij Samsom op bezoek en hadden Zijlstra en Asscher een gesprek in aanwezigheid van de Amsterdams burgemeester Eberhard van der Laan.

'Illegalenakkoord in strijd met Europa-recht'
Het conceptakkoord is in strijd met de uitspraak van het Europese Comité voor Sociale Rechten. Dit stelde Amnesty International woensdagavond. De mensenrechtenorganisatie hekelt dat het onder bepaalde voorwaarden mogelijk blijft dat mensen zomaar op straat worden gezet.

Amnesty wijst erop dat het comité heeft geoordeeld dat de Nederlandse overheid moet zorgen voor geschikte voorzieningen, zodat de menselijke waardigheid niet wordt geschaad. "Deze uitspraak is niet voor meerderlei uitleg vatbaar. Toegang tot voedsel, water, kleding en een veilige plek om te slapen zijn minimumvereisten om te kunnen overleven", aldus Amnesty. "Door slechts tijdelijk, en onder voorwaarden, opvang te bieden handelt Nederland in strijdt met de uitspraak van het Europese Comité voor Sociale Rechten en daarmee in strijdt met het Europees Sociaal Handvest en andere internationale verdragen zoals het Internationaal Verdrag inzake Economische Sociale en Culturele Rechten."

Eduard Nazarski, directeur van Amnesty International Nederland: "Door mensen eventueel toch weer op straat te zetten zijn we weer terug bij af, zowel juridisch als praktisch."

'Haagse tekentafel'
Burgemeesters en vluchtelingenorganisaties moeten in de Tweede Kamer hun visie geven op de gevolgen van het coalitieakkoord over de opvang van illegalen. Dat vindt Joël Voordewind van de ChristenUnie. Hij wil daarom een hoorzitting met deze mensen organiseren, nog voordat de Kamer debatteert over het akkoord. Dat zal volgens hem volgende week zijn.

D66 en SP zien volgens Voordewind ook wel wat in de hoorzitting. "We willen weten hoe het akkoord is geland bij de burgmeesters en vluchtelingenorganisaties", verklaart Voordewind. Hij wil niet alleen de burgemeesters horen van de steden die moeten blijven opvangen, maar ook van die waar dat niet meer mag.

"Het akkoord is echt iets van de Haagse tekentafel", moppert Voordewind. Hij wijst op de mogelijke extra toeloop straks naar de opvang in bijvoorbeeld Rotterdam. "Daar krijgen ze heel Zeeland en Brabant erbij, denk ik."

PVV-fractievoorzitter Geert Wilders zegt dat 'de VVD het wangedrag van illegalen beloont met extra opvang'. "Illegalen die zich niet aan hun vertrekplicht hebben gehouden krijgen nu op kosten van de belastingbetaler opvang aangeboden. Dat is de wereld op zijn kop. De zwakke knieën van de VVD zorgen steeds weer voor een versoepeling van het vreemdelingenbeleid en brengen Nederland steeds verder naar de afgrond."

'Dit akkoord lost niets op'

Sharon Gesthuizen, Tweede Kamerlid voor de SP, heeft er weinig vertrouwen in dat het akkoord de problemen in de praktijk ook echt oplost: "Dat wat we vernemen in het nieuws geeft weinig hoop. Als opvang maar heel kort mag plaatsvinden dan zijn we met een paar weken weer terug bij af."

Spierballentaal
Marjan Sax, woordvoerster van de actiegroep Wij zijn hier, die uitgeprocedeerde asielzoekers in het Vluchtgebouw en de Vluchttoren in Amsterdam bijstaat noemt de discussie over de opvang voor illegalen 'symboolpolitiek'. "Het is maar een klein deel van het asielbeleid. Het gaat niet om veel mensen en niet veel geld. Het is onverstandig de kleinere gemeenten te dwingen te stoppen met noodopvang. In het verleden werkte dit ook niet. Mensen gaan dan zwerven. Het is onmogelijk een sluitend asielbeleid te maken en het is treurig mensen te criminaliseren die niet terug kúnnen. Door technische redenen kunnen deze mensen niet terug, omdat ambassades bijvoorbeeld niet meewerken. Dit is een akkoord van politici die spierballentaal willen gebruiken, maar die de realiteit niet kennen of onder ogen willen zien."

Volgens Ageeth Weelink, woordvoerster van Toevlucht, nachtopvang voor ongedocumenteerden in Utrecht is het vooral positief dat er door dit besluit zicht komt op de problematiek van mensen die moeten vertrekken, maar die nergens naar toe kunnen. "We vangen sinds 2013 zo'n tachtig mensen per jaar op en hebben inmiddels de ervaring dat het merendeel niet uitzetbaar is. Nu dat duidelijker in beeld komt, is de logische volgende stap dat we gaan nadenken wat er met niet-uitzetbare mensen moet gebeuren. Wij waren min of meer de voorloper in deze hele discussie en we zijn heel erg blij dat we nu niet alleen steun van de gemeente Utrecht krijgen, maar ook van de landelijke politiek."

Arnhem wil door met opvang
Arnhem zou volgens berichten van Omroep Gelderland niet van plan zich iets aan te trekken van het de nieuwe afspraken over bed, bad en brood. De gemeente is van plan gewoon door te gaan met het regelen van opvang voor illegalen. Arnhem zit niet bij de vijf gemeenten waar tijdelijke opvang voor illegalen mag worden geregeld. Arnhem wilde nog niet direct inhoudelijk reageren, maar gaf wel al aan dat de geplande bed-bad-en-broodopvang in de stad er gewoon komt. De gemeente Nijmegen wil er nog helemaal niets over kwijt.

Halbe Zijlstra (VVD).Beeld anp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden