Fraaie dans, saaie opera

In de wereld van de opera wordt al vier eeuwen lang gesteggeld over het adagium: 'Prima le parole, poi la musica!' Eerst de woorden, dan de muziek. Of andersom. Maar wat nu, als er aan die twee een belangrijke component wordt toegevoegd in de vorm van dans? Hoe liggen de verhoudingen dan?

De Nationale Opera en Het Nationale Ballet, allebei huizend in het theater aan de Amsterdamse Amstel, sloegen voor het eerst in hun bestaan de handen ineen voor een gezamenlijke voorstelling. Die werd vrijdagavond vanaf het eerste balkon gadegeslagen door koning Willem-Alexander. Maar de uitkomst bleek nou niet bepaald groter dan de som der delen. Hoewel de dans soms bloedstollend mooi was, kreeg deze 'Roméo et Juliette' muzikaal nergens vleugels. De balletliefhebbers kwamen meer aan hun trekken dan die van de opera.

De twee gezelschappen hadden gekozen voor een bestaande enscenering van Sasha Waltz. De Duitse choreografe maakte voor de Parijse Opéra in 2007 een scenische voorstelling van 'Roméo et Juliette', een vocale symfonie van Hector Berlioz, oorspronkelijk bedoeld voor de concertzaal. Het resultaat was ook al te zien in operahuizen van Milaan en Berlijn.

Berlioz' 'Symphonie dramatique', zoals hij zijn Romeo en Julia-bewerking noemde, is lang niet zo populair als zijn 'Symphonie fantastique'. Het is verbrokkelde, uitgebeende muziek waarin het lastig is dramatische samenhang te ontdekken. Waltz ging de uitdaging aan en probeerde de flarden van het drama, soms gezongen, dan weer alleen orkestraal gespeeld, door middel van dans aan elkaar te verbinden.

Met de dansers van Het Nationale Ballet kwam ze soms een heel eind. Igone de Jongh en James Stout overtuigden als het onfortuinlijke liefdespaar. Hun nachtelijke 'Scène d'amour' was een verstild hoogtepunt. Ook Vito Mazzeo viel positief op als Le Père Laurence, een mooie dansschaduw van het enig zingende personage dat bij Berlioz een naam kreeg.

Verder was moeilijk uit te maken wie nu wie was in de rivaliserende families Montagu en Capulet, al werd er door iedereen overtuigend gedanst in fraaie formaties. Waltz' subtiele danstaal - danseressen in tutu's maar wel op blote voeten - was aan hen goed besteed. Roméo's vergeefse klauterpartij tegen een schuine wand vond plaats in volkomen stilte, en mooi hoe men leven in de schijndode Juliette probeerde te schudden.

Maar er kleefden ook wel enige clichés aan bepaalde scènes. We zagen veel in wanhoop omhoog gestoken armen, en het slot was dik pathetisch en sentimenteel aangezet.

Het opera-gedeelte bleef helaas ver onder de maat. Dirigent Kazushi Ono lukte het maar niet om sfeer in de bak te laten ontstaan. Het Nederlands Philharmonisch Orkest had behoorlijk moeite om scherpte en reliëf in de revolutionaire partituur aan te brengen. Intonatieproblemen waren er de hele avond en er werd behoorlijk slordig, zelfs liefdeloos, gespeeld.

Berlioz' eigenzinnige noten waren ook al niet besteed aan het Koor van De Nationale Opera, dat hoorbaar moeite had met de breekbare lijnen en de open samenklanken. Zelfs de beruchte passages op slechts één noot in de 'Marche funèbre' misten vocale zindering. De solozangers, die maar kort mogen zingen van Berlioz, konden het niveau enigszins opkrikken. Zo zong tenor Benjamin Bernheim een mooi 'Mab! La messagère'.

Al met al is het Waltz niet gelukt om van Berlioz' werk een theatrale totaalervaring te maken. Haar choreografie was prima in orde, maar in haar regie zaten te veel losse einden. Dat ze in Amsterdam tegengewerkt werd door een ondermaats muzikaal aandeel, daar kon zij dan weer niets aan doen.

HHHHH

De Nationale Opera/Het Nationale Ballet

Roméo et Juliette

Nog 6 keer t/m 1 mei. www.dno.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden