Fout met hout uit Kameroen

import | Een Nederlands bedrijf is aangepakt voor de import van hout uit Kameroen waarvan niet kan worden bewezen dat het legaal is gekapt. Het is een van de eerste zaken in Europa sinds in 2013 de regels zijn aangescherpt.

Nog een keer zo'n fout en groothandelaar Fibois in Purmerend krijgt een stevige boete: 1800 euro voor iedere kubieke meter illegaal hout die hij importeert. Het bedrijf kreeg de voorwaardelijke boete opgelegd voor de import van een partij Azobéhout, in september 2015, waarvan het papierwerk niet deugde. Er loopt nog een strafrechtelijk onderzoek tegen het bedrijf.

Fibois voert maandelijks 400 kuub hout in vanuit Kameroen, West-Afrika. Directeur Boudewijn Filippo van Fibois noemt de beschuldiging onzin. "Wij doen alles volgens de wet. Wij laten ons niet in met fout hout." Hij stapt naar de bestuursrechter om de beslissing aan te vechten.

Niet eerder is er in Nederland op grond van de EU-houtverordening tegen een importeur een zaak aanhangig gemaakt. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft na een klacht van milieuorganisatie Greenpeace Fibois op grond van de Flora- en faunawet de wacht aangezegd: het bedrijf is volgens de NVWA 'onvoldoende zorgvuldig geweest bij het op de Europese markt brengen van hout'. Er loopt tegen Fibois ook een strafrechtelijk onderzoek. Over vervolging is nog geen beslissing genomen, meldt een woordvoerder van het Functioneel Parket in Zwolle.

Fibois heeft zich in Kameroen bij de aankoop van Azobé, een harde, duurzame houtsoort die vaak wordt gebruikt in steigers, dukdalven en beschoeiingen, niet gehouden aan de Europese houtverordening. Het bedrijf heeft volgens de Nederlandse warenautoriteit verzuimd goed uit te zoeken of de partij hout legaal was gekapt, zoals de nieuwe Europese houtverordening voorschrijft.

Fibois diende protest in tegen de maatregel van de NVWA, maar de bezwaren zijn stuk voor stuk terzijde geschoven door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), onderdeel van het ministerie van economische zaken.

De NVWA voerde twee keer een inspectie uit bij Fibois. Beide keren was de administratie niet op orde. In maart 2015 kreeg de groothandel na het eerste inspectiebezoek een schriftelijke waarschuwing. Bij een tweede inspectie in november 2015 - uitgevoerd op verzoek van Greenpeace - werd duidelijk dat Fibois nog steeds de Europese regeling niet navolgde.

"Het bedrijf heeft ruimschoots de gelegenheid gehad om de gebreken te herstellen", aldus de RVO. Volgens de rijksdienst is er gevaar voor herhaling. Daarom volgde de beslissing dat er een dwangsom zal worden opgelegd als bij een volgende inspectie opnieuw gebreken worden gevonden. Bij een maandomzet van 400 kubieke meter importhout kan de boete in theorie oplopen tot ruim 700.000 euro.

Greenpeace ageert al jaren tegen illegale houtkap. "We hebben vaak kritiek op de autoriteit, maar in deze zaak is zij voortvarend opgetreden", zegt Nora van der Hoeven, campagneleider bossen. "Het is een signaal naar de houtsector dat het invoeren van illegaal hout echt niet meer kan. Importeurs die tropisch hout op de Europese markt brengen, weten nu dat ze hun zaakjes op orde moeten hebben."

Volgens de advocaat van Greenpeace, Rogier Hörchner, zijn er inmiddels binnen Europa meer zaken in voorbereiding tegen houthandelaren. Zweden maakte deze week bekend dat het in actie is gekomen tegen een bedrijf dat teakhout importeerde uit Burma. Ook deze firma kon niet aantonen dat het om legale houtkap ging.

Directeur Filippo van Fibois vindt dat de regels van de Europese houtverordening verwarrend en onduidelijk zijn. "Ze zijn voor meerdere uitleg vatbaar. Wij houden ons aan de regels en wij laten ons niet in met hout afkomstig uit illegale kap. De NVWA heeft ook niets gevonden dat erop wijst dat wij illegaal gekapt hout hebben ingevoerd."

Europese Actie tegen illegale houtkap

Wereldwijd is er nog zo'n 4 miljard hectare bos over. Tussen 2000 en 2010 is er ongeveer dertien miljoen hectare bos per jaar verdwenen, in de tien jaar daarvoor ging het jaarlijks om 16 miljoen hectare.

In 2011 is in de EU voor 108 miljard euro aan hout- en houtproducten ingevoerd, daarbij ging het in ongeveer 13 procent (27 miljard euro) om tropisch hout. De verliezen van overheden aan illegale houtkap in Centraal-Afrikaanse landen worden geschat op zeven miljard euro per jaar. Vernietiging van tropisch bos leidt tot verlies aan biodiversiteit en door de grootschalige ontbossing vermindert de wereldwijde capaciteit om broeikasgassen op te nemen.

Europa heeft een actieplan opgesteld om de import en handel in fout hout tegen te gaan. In de EU Timber Regulation (de houtverordening) werd bepaald dat bedrijven die hout willen invoeren moeten voldoen aan strenge zorgvuldigheidseisen. Zo moeten ze volledige documentatie overleggen over herkomst en ook moeten er documenten zijn waaruit blijkt dat het hout is gekapt volgens wettelijke regels.

Greenpeace publiceerde vorig jaar een rapport over de omstreden houthandelaar CCT in Kameroen, één van de leveranciers van houtimporteur Fibois in Purmerend. CCT wordt ervan verdacht op grote schaal hout te hebben ingekocht van bedrijven die in Kameroen illegaal hebben gekapt. Op grond van dat onderzoek vroeg de milieuorganisatie de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit inspecties uit te voeren bij Fibois.

Fibois is aangesloten bij de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Houtondernemingen (VVNH). In de gedragscode van de vereniging staat dat leden die fout hout op de markt brengen, kunnen worden geschorst of worden geschrapt als lid. Omdat Fibois niet is veroordeeld of daadwerkelijk beboet, wordt er volgens VVNH-directeur Paul van den Heuvel nu geen maatregel genomen. "Mocht blijken dat er alsnog een dwangsom wordt opgelegd, dan zullen wij tot royement overgaan. Dat hebben we Fibois ook laten weten."

De vereniging ziet de zaak tegen Fibois als een test. "De uitvoerig gemotiveerde uitspraak maakt duidelijk hoe ingewikkeld het is om te voldoen aan de Europese houtverordening." De VVNH adviseert bedrijven uitsluitend duurzaam geproduceerd hout in te voeren dat officieel gecertificeerd is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden