Fotoserie: Angela Merkel en haar dure Franse vriendjes

Angela Merkel (R) verwelkomt de nieuwe Franse president Emmanuel Macron, 15 mei 2017.Beeld EPA

De Frans-Duitse as kan weer soepel gaan draaien. Als de Duitsers willen meebetalen aan het succes van president Macron.

Gevoel voor traditie heeft hij, de jonge Franse president Emmanuel Macron. Hij reisde gisteren, net in functie, naar Berlijn. Hoe gebruikelijk dat ook is voor nieuwe Franse presidenten, het gebaar wordt door de Duitsers gewaardeerd, weet Claudia Major, gespecialiseerd in de Frans-Duitse betrekkingen bij de Berlijnse denktank Stiftung Wissenschaft und Politik. “Het is een belangrijk signaal”, zegt ze. “Bij Macron is er de wil om de Frans-Duitse as nieuw leven in te blazen.”

Die as heeft Angela Merkel in haar twaalfjarige loopbaan als kanselier vaak horen kraken en piepen. Macron is haar vierde Franse president. Ze maakte het staartje van het tijdperk-Chirac mee en daarna Nicolas Sarkozy en François Hollande, die beiden daags na hun inauguratie naar Berlijn vlogen.

Bij Macron moet ze iets als routine voelen, al is de opluchting in Duitse regeringskringen groot dat er geen Mélenchon of Le Pen in het Elysee zit. Met haar eerdere Franse presidenten klikte het niet altijd. Toch weet Merkel altijd wel over persoonlijke stijl- of karakterbotsingen heen te stappen, zegt Major.

Aan Franse zijde is die bereidheid er ook, als puntje bij paaltje komt. En dus werkten Merkel en Sarkozy, ondanks hun verschillen, tijdens de eurocrisis in 2011 intensief samen – de as ‘Merkozy’ draaide, niet tot het onverdeelde genoegen van andere eurolanden trouwens.

De tekst loopt door onder de afbeeldingen.

Angela Merkel en Nicolas Sarkozy in 2011.Beeld AP

Bij Hollande begon de liefde slecht, en niet alleen omdat zijn vliegtuig met panne moest landen nog voor hij in Berlijn aankwam. Hij zorgde aan Duitse zijde voor wrevel omdat hij zich keerde de tegen de harde Duitse eisen voor lage overheidsschulden in de eurozone. Later bond hij in en verbeterde de verstandhouding.

“Er waren altijd meningsverschillen”, zegt Major. “De kracht van de as Berlijn-Parijs is juist dat er altijd compromissen gevonden worden, waar andere Europese landen in meegaan.” Al was er in het geval van Merkel-Hollande misschien niet zozeer sprake van een compromis, als wel van het doordrukken van het Duitse standpunt.

Angela Merkel groet Francois Hollande, begin mei van dit jaar.Beeld AFP

Of het niet verstandiger is om het ­heilige eigen gelijk soms te laten varen, daarover is in Duitsland nu een discussie ontstaan, zegt Major. “Er is het besef dat Macron geholpen moet worden, al was het maar uit eigenbelang.”

Want slaagt Macrons presidentschap, dan is dat goed nieuws voor de as Berlijn-Parijs. Faalt hij, dan spinnen de rechts-populisten daar misschien juist garen bij.

Veel Duitsers zijn bang dat de Berlijnse liefde voor Macron uitdraait op dokken voor Franse schuldenmakerij. Dit wordt een ‘dure vriend’, kopte Der Spiegel zaterdag. Major erkent dat Duitsland wellicht financiële offers moet brengen. “Er moet gesproken worden over het economisch-financiële beleid in Europa. Duitsland zal Frankrijk tegemoet moeten komen.”

Major denkt dat de as Berlijn-Parijs met Macron soepeler kan lopen dan in voorgaande jaren. Met name omdat hij in de campagne gezegd heeft de Franse arbeidsmarkt te willen hervormen. “Het is een punt waarop Duitsland Frankrijk altijd weer bekritiseert. Als Macron hier werk van maakt, heeft dat grote symbolische waarde.”

De Frans-Duitse as is meer dan politiek of economie, benadrukt Major. Sinds Konrad Adenauer en Charles de Gaulle in 1963 met het ‘Elysée-verdrag’ de vriendschap tussen de vroegere aartsvijanden bezegelden, zijn er allerlei nauwe samenwerkingsverbanden gegroeid, tussen scholen, instituten, steden. En er is een gezamenlijke legerbrigade.

Angela Merkel krijgt een handkus van president Jacques Chirac in 2007.Beeld REUTERS

Aanhakend op dat laatste ziet Major een mogelijkheid om beide landen weer wat gelijkwaardiger te maken. Duitsland mag dan economisch sterker zijn, bij defensie en veiligheid loopt Frankrijk juist voorop, zegt ze. En Europa heeft dringend behoefte aan meer samenwerking op dat terrein. “Laat Macron het voortouw nemen.”

Alles staat of valt met welk parlement de Fransen in juli kiezen, en hoe de vlag er in Duitsland bij hangt na de verkiezingen in september, zegt Major. Want of er op de openingsdans tussen Merkel en Macron een vonk oversprong of niet, de toekomst van de Frans-Duitse vriendschap hebben ze niet helemaal zelf in de hand.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden