Fotograaf van de nabije wildernis

Theo Bosboom verliet een succesvol advocatenkantoor om natuurfotograaf te worden. Een gelukkige keus, want hij heeft zijn eerste Zilveren Cameraprijs al op zak. Zijn tweede fotoboek, 'Dromen van wildernis', verschijnt morgen.

Vraag Theo Bosboom (46) niet om een fotoserie van burlende herten of klassieke landschappen. "Ik heb wel eens herten gefotografeerd, maar anderen doen dat veel beter dan ik. En mijn eerste keer in IJsland, in 2006, was ik zo onder de indruk van wat ik zag, dat ik natuurlijk de verleiding niet kon weerstaan om dat overweldigend spectaculaire landschap zo goed mogelijk vast te leggen. Maar de laatste jaren ben ik anders gaan fotograferen. Het gevaar van het registreren van grootse en iconische landschappen is dat duizenden anderen ook diezelfde foto's maken."

Wil je je in deze tijd, met zo veel natuurfotografen, onderscheiden, dan moet je andere beelden maken, vindt Bosboom. Daarom, en ook omdat de beleving voor hem een belangrijk onderdeel is van fotograferen, heeft hij zijn aandacht verlegd naar de details in een landschap: een plant, een eenzame boom, waterjuffers boven een vennetje, herfstblaadjes in het water. "Ik ben ook gaan letten op kleuren en lijnen, in het zand, in rotsen. Sommige IJslandfoto's lijken daardoor wel potloodtekeningen. Je kunt mij wel de ambassadeur noemen van de niet-spectaculaire natuur. Ik richt mij vaak op dingen waaraan anderen voorbijlopen."

Door in te zoomen op details wordt het landschap op de foto's van Bosboom abstracter: een spel van licht, vormen, kleuren en lijnen dat je soms doet afvragen waarnaar je eigenlijk kijkt. Wat zijn bijvoorbeeld die twee rode puntjes die uit het wit omhoogsteken? Zit er soms een duiveltje onder de sneeuw? En die kronkelende groene slierten tegen een bijna witte achtergrond? Zijn dat bacteriën misschien, onder een microscoop? Mooie en tegelijk vervreemdende beelden, met een verrassende uitleg. Bosboom heeft beide foto's gemaakt in het Deelerwoud, niet ver van zijn woonplaats Arnhem. "Die lancetvormige rode puntjes zijn stengels van ruig haarmos, die net boven de sneeuw uitsteken. En die groene slierten? Als het vriest 's winters houdt de boswachter een ven open voor het wild. Hij hakt er stukken ijs uit en legt ze aan de kant. Een van die stukken heb ik rechtop gezet en gefotografeerd: die slierten zijn bevroren algen, helemaal verweven in het ijs."

Beeldverhalen

Beide foto's staan in 'dromen van wildernis', na 'ijsland puur' (2012) het tweede fotoboek van Bosboom, dat morgen verschijnt. Vijf beeldverhalen uit de Lage Landen vertelt hij erin: natuur in de greep van de winter, het spel van wind, water en licht op het eiland Schiermonnikoog, de gevolgen voor de natuur van de grote brand in Nationaal Park de Hoge Veluwe in 2014, waterjuffers boven een ven in Overijssel en herfstblaadjes op hun reis in een Belgisch riviertje en in de Leuvenumse Beek.

Vier zomers heeft hij erover gedaan om de spectaculaire vlucht van de snelle waterjuffers weer te geven in beelden die recht doen aan de schoonheid van deze 'sierlijke blauwe streepjes die over het water flitsen'. Voor de foto's van de herfstblaadjes schafte hij een onderwaterhuis aan voor zijn camera. Daarmee posteerde hij zich in het riviertje La Hoëgne, in de Belgische Hoge Venen, en later ook in de Leuvenumse Beek op de Veluwe, om vast te leggen hoe herfst er onder water uitziet. Na de brand op de Hoge Veluwe was het eerst de schoonheid van het dode, zwartgeblakerde landschap die hem naar het park trok. Daarna zijn nieuwsgierigheid naar hoe - en hoe wonderlijk snel - de natuur zich na de brand herstelde.

Na de ongerepte natuur van IJsland was het voor Bosboom een grote uitdaging om ook in de 'aangeharkte parknatuur' van Nederland te kunnen 'dromen van wildernis'. "Hoe zou ik hier, waar veel natuurgebieden op de beste momenten voor fotografen - voor zonsopgang en na zonsondergang - verboden toegang zijn, wildernis kunnen fotograferen? Die vraag heb ik beantwoord door onder water te gaan kijken, want daar is de natuur vaak nog intact en wild. En door op microniveau te kijken, zoals bij de waterjuffers. De bescheiden habitat van deze beestjes en hun vennetje is nog heel puur en intact. Ik heb de wildernis ook gezocht in extreem weer, sneeuw, storm en kou. Als het menselijk leven vastloopt, is hier ook wildernis te ervaren, in een natuurkracht die niet wordt aangetast door menselijke aanwezigheid. Daarom past de Veluwebrand zo goed in mijn boek. Een verwoesting die mensen nauwelijks onder controle konden krijgen, gevolgd door een snel en krachtig herstel van de natuur."

Inmiddels denkt Theo Bosboom alweer na over een nieuw fotoproject. Over water zal het gaan. "Water is superveelzijdig en past goed bij mijn fotografie."

Waterjuffers boven de Overijsselse Hondeven.

Geblakerde vliegden op de Hoge Veluwe, omringd door groene scheuten van het pijpestrootje.

Theo Bosboom: 'Dromen van wildernis', uitgeverij Door de Bomen, 144 pag, euro 36,50. Verkrijgbaar in de boekwinkel en te bestellen op www.theobosboom.nl

Van advocaat tot prijswinnend fotograaf

Na wat jeugdige vingeroefeningen begon in 2003 het fotovirus goed te kriebelen bij ICT-advocaat Theo Bosboom, toen hij twee maanden met een spiegelreflexcamera op zak door Namibië en Tanzania trok. Bij terugkomst ging hij bij een fotoclub en werd steeds fanatieker in zijn hobby. Al snel volgden publicaties in natuurtijdschriften en won hij prijzen. Zo behoorde hij tien jaar achtereen tot de winnaars van de European Wildlife Photographer of the Year en was hij ook succesvol bij de BBC Wildlife Photographer of the Year.

In 2007 werd Bosboom vennoot bij advocatenkantoor Dirkzwager en in 2010 voor de eerste keer vader. "Het werd steeds moeilijker om mijn privéleven, mijn werk en mijn plannen voor fotoprojecten te combineren. De stap was natuurlijk groot, ik gaf een lucratieve baan en bestaanszekerheid op, maar in 2013 nam ik, na vijftien jaar advocatuur, het besluit mijn droom te volgen. Vanaf dat moment sliep ik weer rustig. Als het niet zou lukken, kon ik altijd weer iets juridisch gaan doen."

Dat is tot nu toe niet nodig gebleken. Hij krijgt aanvragen van tijdschriften voor fotoreportages, geeft workshops in de kunst van het kijken, begeleidt fotoreizen naar IJsland en het Spaanse Asturië en probeert daarnaast ook nog voldoende tijd over te houden voor zijn eigen projecten. "Vooral dit jaar gaat het erg goed", zegt hij. Niet gek, als je bedenkt dat Bosboom, net twee jaar professioneel fotograaf, nu al in de prijzen viel bij de Zilveren Camera (2014). In de categorie natuur en milieu bekroonde de jury van deze prestigieuze jaarlijkse wedstrijd voor Nederlandse fotojournalistiek zijn fotoreportage over de brand van 2014 in Nationaal Park de Hoge Veluwe met een eerste prijs en zijn serie over de reis van de herfstblaadjes met een derde prijs. Beide series zijn opgenomen in zijn nieuwe fotoboek 'dromen van wildernis'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden