Fotograaf Saskia Aukema zocht en vond vier duo's met ‘matching’ tattoos: ‘Onze vrienden verklaarden ons voor gek’

Kelly Bloemhof (31) en Anastasiya Koptyeva (28) vormden samen met Anastasiya's vriend Selwyn 'de drie musketiers'. Maar Selwyn maakt een einde aan zijn leven, Kelly en Anastasiya herdenken hem met een tattoo op hun teen. Beeld Saskia Aukema

Vanwege een dierbare overledene, een huwelijk in de herstart, een heftige familieband of vanwege een aarzelende liefde: achter een ‘matching’ tattoo die mensen samen zetten, gaat altijd een verhaal schuil. Fotograaf en journalist Saskia Aukema zocht en vond vier bijzondere duotattoos, een genre in opkomst.

Zullen we het hoofdje misschien ovaal maken?”, vraagt tatoeëerder Tony Bilecky als hij de wensen van zijn twee giechelende klanten beluistert. “Dat staat mooier op een teen dan zo’n rond koppie.” Tony vierde onlangs zijn veertigjarige jubileum als tatoeëerder, en heeft over klandizie niet te klagen: tot het voorjaar is zijn tattooshop East Side Tattoo volgeboekt. 

Kelly Bloemhof (31) en Anastasiya Koptyeva (28) vinden alle suggesties prima. Het is voor geen van beiden hun eerste tattoo, en ze gaan er losjes mee om. “Hij wordt vast mooier dan de tattoos die ik al heb”, zegt Anastasiya als ze een lusteloos vruchtje op haar pols laat zien, “en ik hóú niet eens van aardbeien!”

Dat ze een smiley nemen staat al vast, maar welke precies weten ze nog niet als ze nog even snel hun sigaret oproken voor de tattooshop. Ze hebben de keuze uit vijf. Anastasiya’s vriend van twee jaar terug tekende die toen op alle vijf haar tenen. Kelly zoekt de foto terug in haar mobiel: “Samen waren we de drie musketiers. Selwyn was Anastasiya’s vriend maar we waren altijd samen. Hij gaf ons kledingadvies, vijlde onze nagels, maakte smoothies en soms zaten we met z’n drieën op de bank film te kijken.”

Anastasiya: “Ik ontmoette hem op een workshop naaktmodellen tekenen. Ik had die workshop al heel vaak gegeven, meestal voor vrijgezellenfeestjes. Ik kreeg deze keer een mannelijk model toegewezen, dat zich naturel en zonder enige schaamte door de ruimte bewoog - hij genoot van alle aandacht. Hij zat enorm met me te flirten. Ik dacht dat hij te jong was voor mij, maar hij zei iets ouder te zijn. Toen we eenmaal wat hadden, bleek dat hij twee jaar bij zijn leeftijd had opgeteld omdat hij wist dat hij anders geen kans maakte.”

Kelly: “Toen ik Selwyn ontmoette, was het of ik hem al jaren kende. Hij was zo iemand waar iedereen gelijk gek op is: charmant - niet om mensen te versieren, maar om ze een goed gevoel te geven.”

Anastasiya: “Mijn ex-vriendje zei: ‘Ik vind het niet leuk dat je met een ander bent, maar dit is wel een toffe gast.’ Selwyn was altijd zó vrolijk dat ik weleens dacht: hoe doet hij dat?”

Op een dag maakte Selwyn een vermoeide, wat ziekige indruk. Het was de week waarin Anastasiya met haar moeder naar een concert van Bon Jovi ging, in Londen: “Onze favoriete band - ik was zó blij dat ik er kaartjes voor had kunnen bemachtigen. Op Facebook schreef ik dat het de mooiste dag uit mijn leven zou worden. Selwyn had de kaarten boven mijn bed gehangen zodat ik er elke avond naar kon kijken. Maar eenmaal in Londen kreeg ik vreemde apps van hem.”

Twaalf XTC-pillen

Er volgden allerlei berichten van anderen tijdens het concert waaruit bleek dat hij drugs had genomen, en dat er politie en een ambulance waren gekomen, maar er waren ook sussende berichten: het leek mee te vallen. Anastasiya: “Ik maakte me er niet echt druk om, tot de volgende ochtend. Toen belde zijn broer: ‘Selwyn is dood’, zei hij. Hij bleek twaalf xtc-pillen te hebben genomen, met twee opeenvolgende hartstilstanden als gevolg.”

Kelly: “Mijn eerste reactie was: boosheid. Mijn oma lag op dat moment op sterven, en zij vocht ertegen. En hij, met z’n hele leven voor zich deed het zélf.”

Anastasiya: “Hij bleek gegoogeld te hebben hoe hij het het beste kon aanpakken. Uit de zoekgeschiedenis op zijn telefoon bleek dat hij al lang bezig was met de voorbereidingen. Hij had het helemaal gepland.”'

Beeld Saskia Aukema

Kelly: “De eerste periode hebben Anastasiya en ik veel tijd doorgebracht samen. We zijn gaan sporten, wandelen, en we kwamen vaak in de kerk. Niet omdat we religieus zijn, maar om Selwyn te herdenken. Vroeger kon ik me nooit voorstellen dat er dingen zó erg zijn dat je de dood zou verkiezen. Maar door het er veel over te hebben zijn we een beetje gaan begrijpen dat iemand, die vrolijk is en op een bepaalde manier gelukkig, toch niet meer verder kan leven.”

Anastasiya: “Het was altijd druk in zijn hoofd. Nooit een moment rust. En pillen wilde hij er niet voor. Hij was bang af te vlakken.”

Kelly: “Wat hem mooi maakte, brak hem uiteindelijk op.”

Direct na de uitvaart namen ze zich voor om een van de vijf tenen-smileys te laten tatoeëren en vandaag, ruim twee jaar na dato is het zover: “Omdat er zoveel mooie herinneringen zijn”, zegt Kelly. Het wordt de smiley die z’n tong uitsteekt. “Dat is de vrolijkste.”

Steeds meer duotattoos

Een makkelijke vorm voor de tatoeëerder om te tekenen, zou je denken. Maar volgens Tony is het juist andersom: “Hoe minder franje er aan een tattoo zit, hoe makkelijker je iets kunt verknallen.” Hij schetst het definitieve ontwerp, plakt de afbeelding op de teen, en trekt het over met inkt. Hij zet geregeld dergelijke duotattoos. “Meer dan vroeger is mijn indruk.” Vrienden, vriendinnen, echtparen, ouders met kinderen… het komt allemaal voorbij.

Ook op internet blijkt de populariteit van die gedeelde tatoeages. Wie zoekwoorden als ‘bfftattoo’, ‘coupletattoos’ en ‘matchingtattoos’ invoert op Instagram, vindt bijna 200.000 tatoeage-foto’s van mensen die via inkt de band bezegelen met een geliefde. Dan heeft de één de sleutel en de ander het slot, de één de yin en de ander de yang of de één ‘to infinity’ en de ander ‘and beyond’. Maar meestal hebben mensen juist precies dezelfde tatoeage, net als Kelly en Anastasiya. Ook bekende showbizz-stellen doen eraan. David en Victoria Beckham lieten beiden een Hebreeuwse tekst tatoeëren die zich ongeveer laat vertalen als: ‘Ik ben van mijn geliefde en mijn geliefde is van mij’. En zangeres Ariana Grande en komiek Pete Davidson delen wolkjes op hun handen. Dat ze inmiddels alweer uit elkaar zijn, doet daar niks aan af.

Ook cultureel antropologe Daan van Dartel heeft de indruk dat het gaat om een relatief nieuw fenomeen. Als curator stelde ze de succesvolle tentoonstelling ‘Body Art’ samen die onder meer in het Amsterdamse Tropenmuseum te zien was: “Die expositie ging over de vraag: waarom versieren mensen hun lichaam eigenlijk? Meestal laten mensen met hun tatoeages twee dingen tegelijk zien: tot welke groep ze behoren en wat daarbinnen hun rol is. Een verbond tussen twee personen is daar doorgaans geen onderdeel van. Het enige wat daar in Body Art aan deed denken was het verhaal van een jonge man die het kampnummer van zijn grootvader op zijn arm liet tatoeëren, om diens verhaal te behoeden voor de vergetelheid. Maar historische gevallen waarbij twee mensen op hetzelfde moment een tatoeage lieten zetten om een band te bezegelen, zijn we in onze research nauwelijks tegengekomen.”

Weglaseren

Een van die zeldzame gevallen komt uit de tijd dat Tokio nog Edo genoemd werd, en mannen en vrouwen samen sproetjes lieten tatoeëren op hun hand, op zo’n manier dat de puntjes elkaar bij het beetpakken raakten. Maar of dat nu zo romantisch was? De vrouwen waren meestal prostituees, en de mannen waren waarschijnlijk hun klanten, en misschien zelfs hun pooiers.

Van Dartel: “Cijfers zijn er niet, dus ik kan het niet bewijzen, maar het lijkt iets wat pas vrij recent, dus zeg de laatste tien jaar in opkomst is binnen de wereldwijde tattoocultuur.” De tatoeages die zo populair zijn op Instagram, zijn dan - misschien niet helemaal toevallig - ongeveer zo oud als dat medium zelf.

Gaat het ook weleens fout? Tony: “Soms hebben de geliefden al ruzie als de inkt nog niet droog is.” En als de bom echt barst tussen vrienden, geliefden of familieleden, dan is de tattoo altijd nog te verwerken in een ander beeld. Weglaseren kan natuurlijk ook. Of zoals Ariane Grande onlangs deed: zij plakte een pleister over haar Pete-tattoo.

Maar Anastasiya en Kelly zijn blij: “Hij lacht naar me.”

De zussen Monira (33), Miriam (27) en Nisma (21) Saleh besluiten een tatoeage te nemen als er in 2016 bij Miriam lymfeklierkanker wordt vastgesteld. Als hun moeder, Birgit Bergmann, ervan hoort, wil die gelijk meedoen. Beeld Saskia Aukema

Drie zussen en hun moeder, de zussen Monira (33), Miriam (27) en Nisma (21) Saleh met moeder Birgit Bergmann (58)

“Zij begon”, zegt moeder Birgit, wijzend naar haar middelste dochter: “Miriam had altijd al een grote liefde voor tatoeages.” Miriam: “Klopt, van mijn rechterenkel tot over mijn heup heb ik een sleeve. Met de zussen dachten we er al wat langer over om een gezamenlijke tatoeage te laten zetten. Dat komt: het was vroeger thuis niet altijd makkelijk. Tussen mijn ouders waren veel ruzies. Mijn oudste zus, Monira, was loyaal aan hen, maar Nisma en ik gaven weerwoord. Het ging er stevig aan toe. Dat had er makkelijk toe kunnen leiden dat het hele gezin uit elkaar zou zijn gevallen. Dat dat niet is gebeurd, is iets om bij stil te staan. Die bijzondere band wilden wij als zussen bezegelen met een gezamenlijke tatoeage.”

De vraag daarbij was alleen: wat voor tattoo zou dat dan moeten zijn? Iets als ‘Minimo’, zoals de drie zussen zichzelf wel noemden naar de eerste letters van hun namen? Maar Miriam had precies die tatoeage al. “Wel een lelijke”, voegt Monira er plagerig aan toe.

Naaldenfobie

En daarbij waren er nog twee hobbels die overwonnen moesten worden: de naaldenfobie van Nisma, en de religieuze bezwaren van Monira: zij is moslima en binnen de islam wordt het zetten van tatoeages niet bepaald aangemoedigd. Toch kwam het uiteindelijke initiatief uitgerekend van haar. Monira: “Het was twee jaar terug, in de periode dat bij Miriam lymfeklierkanker was vastgesteld. De vooruitzichten waren zorgwekkend. Iedereen was ongerust - zelf ging ik iedere avond huilend naar bed. Op een dag zag ik op Instagram een foto voorbijkomen van drie zussen die Romeinse cijfers had laten zetten op hun schouders: I/III voor de oudste, III/III voor de jongste.”

Nisma, die zelf de jongste is, werd niet gelijk enthousiast van het plan: “Al die streepjes, alsof er op je geturfd is.” Uiteindelijk kwam de oplossing van een vriendin van Miriam: “Die zei: ‘Je bent altijd één van de drie toch? Je hoeft dat niet te nummeren.’” En zo werd het voor iedereen “Sisters I of III”, met de geboortejaren erbij. Toen hun moeder ervan hoorde, wilde ze gelijk meedoen. Birgit: “Hoe het ook zou aflopen met Miriam, ik zou altijd drie dochters hebben.”

In die twee jaar is er veel gebeurd: Birgit scheidde na 34 jaar huwelijk van haar man, Nisma stopte met school om een internationale handel in paarden te beginnen, Monira krabbelde op uit een depressie, en Miriam werd schoon verklaard door de oncoloog. Birgit: “Nadat Miriam uit het ziekenhuis werd ontslagen, heb ik er een tatoeage bij laten plaatsen die staat voor alle kracht, de strubbelingen en de weg voorwaarts. Ik ben misschien niet altijd de beste moeder geweest, maar ik ben blij dat ik het nog goed heb kunnen maken. De tatoeages herinneren ons er dagelijks aan dat het ook anders had kunnen aflopen, en dat je moet koesteren wat je hebt.”

Christine Reule (50) en Arjen Nijmeijer (51) wilden al een tatoeage in hun studententijd, begin jaren negentig. Beeld Saskia Aukema

Vanuit de crisis naar de tribal tattooChristine Reule (50) en Arjen Nijmeijer (51)

Geld voor ringen hadden ze niet, toen Christine en Arjen in hun studententijd trouwden, begin jaren negentig. Arjen: “We dachten: we doen wel een tattoo, dat past meer bij ons.” Al snel kwam er een kind, en daarna nog twee. Ze verhuisden, kregen drukke banen, en het tatoeageplan raakte op de achtergrond. Een fikse huwelijkscrisis bracht het weer in beeld.

Arjen: “We verschilden altijd al van elkaar. Ik viel op haar kracht, lef en optimisme: zij heeft mij versierd.” Christine: “Ik vond zijn kennis en intelligentie heel aantrekkelijk. Wanneer Arjen een mooie passage leest in een boek, kan hij die jaren later nog navertellen.”

Als jonge ouders hadden ze niet meer de aandacht voor elkaar die er vroeger was: samen wandelen, met de honden erop uit, vrijpartijen - het kwam er niet meer van, en daarbij kampten ze allebei met burn-outachtige verschijnselen. Ze wiebelden, de relatie wiebelde mee en na een tijdje barstte de bom toen Christine al een halfjaar verliefd bleek op een ander: “Arjen had altijd gezegd dat ik mijn spullen kon pakken als ik zou vreemdgaan, dus had ik mijn mond gehouden.”

Arjen: “Ik was compleet lamgeslagen. Mijn eerste reactie was: dan rot je maar op ook. Maar op dag twee kwam het inzicht dat ik ervoor wilde knokken, niet alleen vanwege de kinderen maar ook om onszelf later niet te kunnen verwijten dat we het niet geprobeerd hadden.”

Christine: “Zijn emoties verbaasden me. Ik dacht dat hij ons ook al een beetje had losgelaten, maar dat had ik allemaal zelf zitten invullen. In relatietherapie heb ik gehuild en gehuild - eerst om mezelf, daarna om Arjen. Ik had iets gedaan wat verwerpelijk was, en ik wilde daar verantwoordelijkheid voor nemen. Maar ik wilde dat hij zijn aandeel ook erkende.”

Arjen: “Ik had altijd het idee: wij zijn voor elkaar bestemd, en mindere perioden horen erbij. Daardoor had ik de boel laten versloffen: mijn zorgen potte ik op, aandacht en verrassingen schoten erbij in. Het was hard aanpoten om weer in beeld te komen bij iemand die ook gevoelens had voor een ander.”

Na een lang jaar van praten en ‘hanging on by our fingernails’ ligt het diepste dal achter hen. Arjen: “Toen zei ik: nu moet die tattoo er eindelijk maar eens van komen.” Het werd een ‘tribal tattoo’.

Christine: “Het voelde echt als commitment. In het ontwerp zitten yin en yang, Net als wij: twee tegenstellingen, maar nu in evenwicht.”

Susanne Donck (33) en Andrew Muller (35) hebben in 2013 elkaars lippen op de polsen getatoeëerd. Beeld Saskia Aukema

Elkaars lippen op de polsen, Susanne Donck (33) en Andrew Muller (35)

“Zijn tatoeage is beter gelukt”, zegt Susanne, terwijl ze wijst naar haar getatoeëerde lipafdruk aan de binnenkant van zijn pols.

“Mannenlippen zijn ook niet gemaakt voor lippenstift”, reageert Andrew, die zijn lippen wel vijfmaal op een blaadje moest zetten voordat er een goed te tatoeëren afdruk lag. “Uiteindelijk heeft de tatoeëerder uit een bovenlip en een onderlip een hele zoen weten samen te stellen.”

Susanne: “Onze vrienden verklaarden ons voor gek: we waren net een jaar bij elkaar, maar we leefden op een roze wolk.”

Aanvankelijk kwam hun relatie juist langzaam op gang. Susanne was Kerst 2011 op stap in een feestcafé in Hoorn waar Andrew de barman was. Haar relatie was net uit, en ze had geen behoefte aan een nieuwe. Toen de flirtende barman haar om haar nummer vroeg, verwachtte ze daar niet veel van: “Mijn vriendinnen waarschuwden me: ‘Zo’n barman doet het met de halve stad.’”

Andrew geeft toe dat hij over aandacht niet te klagen had in die tijd: “Iedere avond dat ik werkte, boden zich vrouwen aan. Maar bij Susanne was het anders. Die gaf tegengas. Dat vond ik leuk.”

Er volgde een periode van om elkaar heen draaien. Hij stuurde haar berichtjes, zij belde impulsief thuis bij hem aan op Valentijnsdag. Er werd wat gezoend, maar ze bleven allebei ook andere mensen zien.

Andrew: “Ik weet nog heel goed wanneer het veranderde. Ik was met vrienden gaan parachutespringen op Texel, een halfjaar na de eerste ontmoeting. Opeens vond ik het vreselijk dat ze iemand anders zag. Ik wilde dat ze bij mij hoorde. Diezelfde avond nog hebben we lang gepraat en voor elkaar gekozen.”

De tatoeage vormt geen alternatief voor een trouwring, want die hebben ze óók. Susanne zelfs twee. “Toen ik hoogzwanger was van Raf, en we iets moesten regelen, bleek trouwen het makkelijkst”, vertelt Susanne. “Dan doen we dat wel, bedachten we, zonder dat we elkaar officieel ten huwelijk vroegen.” Een paar maanden ná het huwelijk kwam dat aanzoek alsnog. Andrew organiseerde een verrassingsfeest voor de dertigste verjaardag van Susanne, die op dat moment kampte met depressieve klachten. Dat hun pasgeboren baby dag en nacht huilde, hielp niet mee. Op het feest ging Andrew voor haar op de knieën, met de tweede ring: “Ik wilde haar in die moeilijke periode te midden van al onze vrienden vragen heel lang bij mij te blijven.”

Inmiddels is hun zoon 3, wonen ze in een nieuwbouwwoning en is de kroeg ingeruild voor een kantoor. Hoe stabiel de relatie ook is, ze hebben ook bedacht wat er met de zoen-tattoo gebeurt als het toch niet goed zou gaan? Susanne: “Dan kan ik er altijd iets overheen laten zetten.” Andrew, quasi-stoer: “Misschien verzamel ik er dan wel lippen bij.”

Lees ook: 

Is rondreizende tatoeage-inkt schadelijk?

In de inkt waarmee tatoeages worden gezet, zitten stoffen die in de vorm van nanodeeltjes door het lichaam reizen, onder meer naar de lymfeklieren. Richten ze op die plekken geen schade aan?

Columnist Sylvain Ephimenco vraagt zich af: Waar eindigt deze tattoogekte bij sporters?

Twee foto’s uit sportkaternen van maandag. Op de eerste, in Trouw, zag ik drie Nederlandse turners. In het midden stond Bart Deurloo. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden