Opinie

Forsythe tijdloos in zeggingskracht

Het programma 'The Essence of Dance' van het Nederlands Dans Theater I bewijst eens te meer: het Nederlands Dans Theater beschikt over uitstekende dansers. Met evenveel overtuiging en kwaliteit worden de theatrale danserupties van choreograaf Ohad Naharin als het tongue-incheek-ballet van Hans van Manen uitgevoerd. De reprises blijven een feest om naar te kijken. Alleen in de wereldpremière van nieuwkomer André Gingras zijn de dansers onwennig en lijken onvoldoende grip te hebben op het bewegingsmateriaal. Maar dat ligt niet aan de danskwaliteiten, het is meer de onevenwichtigheid van de choreografie die daarin parten speelt.

Er wordt al jaren geklaagd dat de dans in Nederland zich in erg rustig vaarwater bevindt. De techniek is in Nederland goed, er is veel aanbod, maar het ontbreekt aan visie. Wanneer gebeurt er eindelijk weer eens wat in dit braaf geworden dansland? Niet verwonderlijk dat een niet zo brave choreograaf als André Gingras bijkans wordt doodgeknuffeld. De geboren Canadees, maar in Nederland werkende choreograaf werkt met actuele, politiek geëngageerde thema's. Gingras onderzoekt de gevolgen van genetische manipulatie in zijn 'CYP17' en in de geslaagde choreografie 'The Lindenmeyer System' laat hij het publiek het migratievraagstuk aan den lijve ondervinden door de toeschouwer zelf als migrerend wild over het podium te jagen. De overstap naar een gerenommeerd gezelschap als NDT I lijkt een logische volgende stap in zijn carrière. André Gingras laat zijn NDT-première 'Mean Free Path' beginnen met een geluidsbombardement aan herrie waarmee hij het Haagse premièrepubliek uit de veren schudt. Danser Amos Ben-Tal schudt en schokt mee, zijn ledematen zijn van elastiek en hebbeneen eigen wil; witgesausd heeft hij wel iets weg van een op hol geslagen fetisj michelinmannetje.

Het is een vervreemdend en verontrustend beginbeeld. De dwingende toon die is gezet voor een choreografie over isolement in de informatiemaatschappij, geïnspireerd op de psychiatrische term 'dissociatie', wordt vervolgens totaal tenietgedaan. De vijf dansers schudden nog een beetje na op een bizarre collage van Arabische gezangen en tekstflarden, schieten als elektronen van links naar rechts over het podium. Langzamerhand zakt het publiek weer terug in de veren en gaat op in de videoprojecties in plaats van de dans.

Een aanwinst voor het NDT-repertoire is 'Duo' van William Forsythe uit 1996. Dit duet heeft geen geluidsbombardement nodig om 'een punt te maken'. Integendeel: de tweede première in dit NDT-programma is een typisch Forsythe-ballet dat zich op een enkele pianonoot na in stilte voltrekt. Een klein reepje vooraan het podium is genoeg om alle focus te richten op pure dans. Het unisono duo Natasja Novotná en Parvaneh Scharafali valt daar op gezette tijden in individuele dansvariaties uiteen om - als de wijzers van de klok - weer unisono bij elkaar uit te komen. 'Duo' gaat over het dansant verbeelden van tijd, maar is in zeggingskracht tijdloos.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden