Fors meer fraude met zorggeld opgespoord

null Beeld ANP XTRA
Beeld ANP XTRA

Zorgverzekeraar CZ heeft vorig jaar voor 5,3 miljoen euro aan fraude en oneigenlijk gebruik van vooral persoonsgebonden budgetten (PGB's) opgespoord. Dat is veel meer dan de 2 miljoen euro aan opgespoorde zorgfraude uit het jaar daarvoor.

Han Koch

Volgens CZ-woordvoerster Els Potma is er een stijgende lijn waar te nemen in de opsporing. Om het misbruik van de zorggelden steviger aan te pakken werkt CZ als enige verzekeraar in Nederland met een nieuw systeem om data te analyseren en zo fraude met zorgdeclaraties sneller boven water brengt.

Op jaarbasis heeft CZ voor een half miljard euro aan geld voor de zorg uitstaan. Van de 5,3 miljoen euro aan verdachte declaraties is 4 miljoen afkomstig van aanvragers van de AWBZ en 1,3 miljoen van de Zorgverzekeringswet. De bulk betreft dus vooral het gebruik van de persoonsgebonden budgetten, de financiële tegemoetkoming waarmee mensen zelf hun zorg kunnen inkopen. Van de 29 interne fraudeonderzoeken die bij CZ werden uitgevoerd, betroffen er vier bemiddelingsorganisaties.

Anders dan bij het verstrekken van zorg in natura is het geven van PGB's aanzienlijk fraudegevoeliger. De ministeries VWS en veiligheid en justitie dringen er al geruime tijd op aan de fraude eerder in de keten op te sporen en niet meer alleen te vertrouwen op het strafrecht. Zo willen ze meer controles en beter contact met de mensen waarvoor het persoonsgebonden budget bestemd is.

Zorgverzekeraar Menzis benadert betrokkenen daarom persoonlijk over hun aanvraag. Die werkwijze is ook ingevoerd bij het Centrum indicatiestelling voor zorg (CIZ) - zeg maar de poortwachter van de zorgketen. Volgens CIZ-woordvoerder Boudewijn Faber is er daardoor een daling van het aantal PGB-aanvragen ten faveure van de minder fraudegevoelige zorg in natura. Het CIZ heeft nog geen precieze cijfers daarover.

"Bij dit soort zaken gaat het om gemeenschapsgeld en dat moet goed worden besteed", schetst Els Potma van CZ het belang van een betere opsporing van zorgfraude. "Bovendien gaat het vaak om een kwetsbare groep mensen waar soms misbruik van wordt gemaakt door bemiddelingsbureaus die het PGB van die mensen in beheer nemen. Daarmee moeten we korte metten maken."

'Vrienden van Tom' bleek goed in het tillen van verzekeraars

Voor de schuldeisers van de Stichting Vrienden van Tom ziet het er beroerd uit. Curator J. van Raaijen noemt het vooruitzicht weinig gunstig. En voor de tientallen ouders die met oprichtster en bestuurder Yvonne B. worden verdacht van fraude met persoonsgebonden budgetten (PGB's) worden het spannende tijden. Het OM zal de komende maanden besluiten of deze omvangrijke groep verdachten vervolgd wordt voor zorgfraude.

De in 2006 opgerichte Stichting Vrienden van Tom ging vorig jaar april failliet. De organisatie is vernoemd naar de zoon van Yvonne B. en ijverde voor de belangen van kinderen met een gedragsstoornis, waaronder autisme. Yvonne B. liet geen gelegenheid voorbijgaan om het belang van die groep kinderen onder de aandacht te brengen. In het programma 'Blootgewoon' van de KRO ging ze uit de kleren teneinde geld in te zamelen via een naaktkalender.

Ze wist royaal ruimte te krijgen voor haar verhaal in de landelijke pers en mocht stevig klagen in dagblad Het Parool over de gebrekkige belangstelling voor een benefietconcert in de Heineken Music Hall. En dan was er het boek: 'Vechten voor Tom en Shirley'. Vorig jaar werd B. met haar vriend Ramon B. aangehouden.

Het duo is samen met een derde verdachte, de financiële man van de stichting, in de periode voor het faillissement nauwelijks bezig geweest met de strijd voor gedragsgestoorde kinderen. Het OM verwijt vooral Yvonne B. dat zij valsheid in geschrifte heeft gepleegd bij het aanvragen van zorg. Ze zou anderen hebben geholpen bij het tillen van zorgaanbieders.

De zaak kwam aan het rollen toen een medewerkster van de stichting zich met haar verhaal meldde bij het fraudeteam van de zorgverzekeraar. Wat de opsporingsdiensten naar boven brachten, onder meer door opnames van telefoongesprekken, staat haaks op het beeld dat Yvonne B. van zichzelf in de pers wist te scheppen. B. blijkt geen bevlogen vrouw die begaan is met het lot van gedragsgestoorde kinderen, maar heeft vooral oog voor de geneugten van het leven - met name aan de Turkse stranden.

De rechtszaak tegen de top van de Vrienden van Tom wordt mogelijk in maart inhoudelijk gevoerd. De rechter-commissaris in Utrecht hoort nu op verzoek van de verdachte vijftien getuigen. De totale fraude met persoonsgebonden budgetten is ongeveer 8 ton. Bij de curator hebben zich behalve de Belastingdienst (voor bijna 108.000 euro) ook negen schuldeisers voor ruim 80.000 euro gemeld.

Op fraude met PGB's staan inmiddels forse straffen. Onlangs veroordeelde de rechtbank Almelo twee verdachten tot vijftien maanden cel.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden