Fors meer 'excellente scholen' in Nederland

Staatssecretaris Sander Dekker reikt het predicaat Excellente School uit aan het Comenius College. Beeld ANP
Staatssecretaris Sander Dekker reikt het predicaat Excellente School uit aan het Comenius College.Beeld ANP

Ze hebben inspirerende leraren, extra aandacht voor hoogbegaafde leerlingen of een lesprogramma dat goed aansluit bij de situatie in de buurt. Nederland krijgt er vandaag 54 'excellente scholen' bij. Daarmee staat de teller op 184, een recordaantal tot nu toe.

Het gaat om 26 basisscholen, 25 middelbare scholen en 3 scholen voor speciaal onderwijs. Om een excellente school te zijn moeten scholen zich aanmelden bij de Onderwijsinspectie en aantonen dat ze goed scoren op zaken als schoolresultaten, bevlogen docenten of vernieuwend onderwijs. Een onafhankelijke jury beoordeelt vervolgens of een school de erkenning verdient. Het predicaat is drie jaar geldig.

Sinds de eerste uitreikingen in 2012 is het aantal excellente scholen fors gegroeid. Het aantal excellente basisscholen steeg van 31 naar 69, en in het voortgezet onderwijs steeg het aantal excellente afdelingen van 22 naar 93. Staatssecretaris Sander Dekker (onderwijs) is blij met de groei, maar zou graag nog meer excellente scholen willen zien. "We moeten geen genoegen nemen met een voldoende."

Betere prestaties

Het idee van de excellente scholen komt van voormalig minister van onderwijs Marja van Bijsterveldt. Zij wilde goede scholen de gelegenheid geven zich te onderscheiden, om zo ook andere scholen te stimuleren tot betere prestaties. Een eerste vereiste om het predicaat in de wacht te slepen, is dat een school goede resultaten boekt in de kernvakken: taal en rekenen op de basisschool en Nederlands, Engels en wiskunde in het voortgezet onderwijs.

Toen Van Bijsterveldt de plannen in 2012 presenteerde, werd er in onderwijsland kritisch gereageerd. Scholen zouden geen interesse hebben in de toekenning van 'Michelinsterren' en de nadruk zou teveel op toetsbare resultaten liggen. Die kritiek is prima, zei Jet de Ranitz, bestuursvoorzitter van de hogeschool Inholland en voorzitter van de jury voor excellente scholen, eerder in Trouw. "Als een school denkt niks te kunnen winnen bij deelname, dan begrijp ik best dat ze zich niet aanmelden voor het predicaat 'excellente school'. Wij zijn er voor de scholen die feedback willen en iets willen leren van elkaar."

Volgens De Ranitz is het predicaat excellente school echt iets anders dan de scholenlijstjes van onderwijssocioloog Jaap Dronkers, Elsevier of de Keuzegids. "Daar staat ook altijd een school onderaan. Dat voelt meer als een afrekening. Excellent zijn is vooral een pluim."

Excellente scholen mogen afwijken van de regels

Scholen die twee jaar uitblinken, mogen vanaf 2016 afwijken van regels en wetgeving. En die kans grijpen ze, bleek vorig jaar uit een inventarisatie van Trouw. Basisscholen stellen het ministerie van onderwijs voor om onder meer de verplichte schoolplannen en dubbele administratie te schrappen.

Scholen voor voortgezet onderwijs willen op hun beurt vaak het eindexamen in vreemde talen veranderen. Veel schoolleiders stellen voor het eindexamen Engels te vervangen door een Cambridge- of Anglia-certificaat. Steeds meer scholen bieden hun leerlingen de mogelijkheid om zo'n internationaal erkend certificaat te halen, ook om toelating tot een opleiding in het buitenland makkelijker te maken. Verschillende scholen willen ook certificaten bij Duits en Frans, in plaats van het bestaande eindexamen.

Als de experimenten succesvol zijn, dan kunnen deze scholen baanbrekers worden. Staatssecretaris Dekker heeft beloofd dat de regelvrijheid dan ook gaat gelden voor andere of misschien wel alle scholen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden