'Forrest Gump' en 'Bambi' in Amerikaanse filmcanon

In Amerika worden er ieder jaar 25 films toegevoegd aan het Nationaal Filmarchief. Het publiek nomineert jaarlijks films die ten minste tien jaar oud zijn. Dit jaar werden uit de 2228 genomineerde films onder andere 'Bambi', Charlie Chaplins 'The Kid' en 'Forrest Gump' geselecteerd voor de canon.

Het criterium luidt dat de films 'cultureel, historisch en esthetisch significant' zijn. "Deze cinematografische schatten reflecteren onze hoop en dromen", aldus bibliothecaris James Billington.

Wie zich bij genoemde titels en criteria afvraagt of behoudende liefhebbers de toon zetten bij het 'Library of Congress' kan uit de hele canon van tot nu toe 575 films concluderen dat dat meevalt. Ook Amerika's nachtmerries hebben een plaats gekregen, via titels als 'Deliverance', 'Chinatown', 'All the president's men'. Naarmate de films jonger zijn (uit de jaren negentig zijn nog maar zes films gekozen) is er wel een lichte voorkeur voor de hoopvolle toonzetting. Zo is Forrest Gump wel geselecteerd, maar het even oude, en zeker zo klassieke 'Pulp Fiction' nog niet.

Over de betekenis van het nu officieel gecanoniseerde Forrest Gump is men zestien jaar na dato overigens nog niet uitgestreden, zoals het een klassieker past. Er worden nog steeds universitaire papers gewijd aan het 'doorgeslagen individualisme' in Forrest Gump of aan 'de symboliek van het veertje': een zeker zo betekenisvol symbool als later het dwarrelende plastic zakje in 'American Beauty', al is de schoonheid van het veertje wel gemanipuleerd. Maar daar gaat Forrest Gump dan ook over.

Bij verschijnen werd Forrest Gump in 1994 door de Nederlandse filmcritici verguisd als een voorbeeld van de verrechtsing van Amerika, gevaarlijk in haar verkettering van verandering en in haar pleidooi voor onnozelheid als middel om roem en rijkdom te vergaren. Black Panthers-activisten en anti-Vietnamdemonstranten werden in de film afgeschilderd als fanatici die hun vrouwen slaan. De digitale manipulaties van archiefbeelden waarin Forrest maar liefst drie Amerikaanse presidenten (Kennedy, Johnson en Nixon) de hand schudt, bedreigden bovendien de geschiedschrijving.

Zestien jaar na dato is die dreiging min of meer geïncorporeerd, is de keerzijde van het hippietijdperk op meer plekken besproken en is het dus gemakkelijker om in Forrest Gump voor alles een meeslepende ode aan de vertelkunst te zien. Vanaf het veertje dat in de openingsscène uit de blauwe hemel naast Forrests versleten gymschoenen neerdwarrelt, tot aan zijn opstijgen aan het slot, speelt de film al fabulerend in op de behoefte om niet alleen een held te zijn in je eigen levensverhaal maar ook in de grote geschiedenis daaromheen: Forrest Gump als een voorloper van reality-tv en Youtube-geknutsel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden