Formule 1 in Zandvoort: gezellig motorgeronk of geluidsoverlast?

Formule 1-tegenstander Marc Janssen. Hij vreest schade aan het duingebied. Beeld Jean-Pierre Jans

Keert de Formule 1 terug naar Zandvoort? Binnenkort wordt het duidelijk. De gemeente maakte er deze week alvast ruim vier miljoen euro voor vrij. Tot tevredenheid van velen, maar niet iedereen.

“Wij zeggen: als we het circuit horen dan leeft Zandvoort.” Voor de geboren Zandvoorters Arie en Sonja van der Sloot is de keuze simpel: laat de Formule 1 maar komen, net als vroeger. “Ik stond te juichen toen bekend werd dat de Grand Prix hier volgend jaar misschien terugkeert”, zegt Arie, terwijl hij in de keuken koffie maakt.

In hun Zandvoortse rijtjeshuis verhuren de Van der Sloots een kamer­­ aan toeristen. De eerste boeking voor 2020 is al binnen. Toen vorig jaar duidelijk werd dat het circuit exclusieve onderhandelingen voert met de internationale organisator Formula One Management (Fom), belde dezelfde dag nog een raceliefhebber uit het oosten van het land op. “Amsterdam en Haarlem zullen vol zitten, en Zandvoort afgeladen vol”, voorspelt Sonja. “Voor de hele gemeente is het goed.”

De Formule 1-koorts heeft Zandvoort weer in zijn greep, aangewakkerd door het succes van coureur Max Verstappen. De gloriedagen van de badplaats als centrum van de internationale racerij zijn alweer dik dertig jaar voorbij, maar de nostalgische gevoelens zitten diep in de genen van veel Zandvoorters.

Toeristenbelasting

Ook burgemeester en wethouders zijn enthousiast. Ze kregen dinsdag in de gemeenteraad na een urenlang debat unaniem de handen op elkaar voor 4,1 miljoen euro voor onder andere een verkeersplan en extra ambtenaren, deels gedekt door een verhoging van de toeristenbelasting.

Zelfs milieupartij GroenLinks stemde voor, maar raadslid Karim el Gebaly sprak van “de moeilijkste beslissing­­ uit mijn leven”. De partij kwam met een motie met duurzaamheidseisen die breed werd gesteund­­. “CO2-reductie bij de Grand Prix bijvoorbeeld, ik denk dat dat nergens ter wereld gebeurt”, zegt El Gebaly. “Het zijn voor ons harde voorwaarden en daar zullen we de wethouder ook aan houden.”

Burgemeester Niek Meijer noemt het besluit na afloop ‘historisch’. De gemeente gaat er volgens hem alles aan doen om het evenement zo duurzaam mogelijk te krijgen. “Of je het helemaal duurzaam kunt maken, betwijfel ik, maar we kunnen belangrijke stappen zetten.”

Het is deze week in Zandvoort het gesprek van de dag; bij de bakker, de slager en de benzinepomp gaat het erover. Bepaald niet iedereen is blij met de mogelijke komst van de Formule 1. De buurgemeenten Bloemendaal en Heemstede vrezen de verkeersdrukte, milieuclubs verzetten zich vanwege de te verwachten schade aan beschermd duingebied rond het circuit en de geluidsoverlast.

Geluidsnormen

Het leidt al maanden tot discussies en soms dreigementen. Tegenstander is onder meer het platform Rust bij de Kust, dat een strengere handhaving van de geluidsnormen wil en daartoe een procedure voorbereidt. Volgens voorzitter Karel van Broekhoven durven kritische inwoners van Zandvoort niet meer voor hun mening uit te komen. “Mensen die ons bellen willen hun naam niet genoemd zien. We hebben het zelf gemerkt, wij krijgen de meest verschrikkelijke shit over ons heen.” We werden zelfs bedreigd met een nekschot, vertelt Van Broekhoven.

Ook oud-coureur Jan Lammers, Zandvoorter in hart en nieren, sprak de raad toe als beoogd sportief directeur van het circuit. Hij probeert een brug te slaan naar de critici. “We willen heel graag met de tegenstanders om de tafel”, aldus Lammers. “Maar ik zou de groene partijen willen vragen om deze drie dagen Grand Prix te gunnen aan de liefhebbers van autosport, want dat zijn er alleen in Nederland al zo’n 5 a 6 miljoen. Het zal een enorme promotie zijn voor Nederland en Zandvoort.”

Na de vergadering in de statige zaal van het gemeentehuis zegt Lammers ‘supertevreden’ te zijn over het raadsbesluit. Hij vertelt dat de onderhandelingen heel positief verlopen. “Ik weet niet hoe het afloopt, maar Fom moet uiterlijk in juni­­ de racekalender bekendmaken.”

Racende auto’s

Een dag later draaien op het circuit een paar racende auto’s knetterend hun rondjes in de voorjaarszon. Het is in de wijde omtrek te horen. Vanaf de geluidswal kijkt Marc Janssen, voorzitter van de Stichting Duinbehoud, de wagens misprijzend na.

Hij wijst naar een van de hekken op een duintop. “Daar zullen bij een grand prix duizenden mensen gaan staan om een glimp van de race op te vangen, en alle begroeiing vertrappen. Herstel gaat langzaam, dat kost wel een paar jaar. Op den duur wordt het dan een groot stuivend duingebied.”

Duinbehoud bestookt het circuit al veertig jaar met procedures, de laatste jaren met weinig succes omdat­­ de huidige wet geluidhinder vrij veel toestaat. “Daar komt het uitstralingseffect nog bij. Wij zijn bang dat het circuit nog intensiever gebruikt gaat worden na een grand prix”, zegt Janssen, die er scherp op zal toezien dat de gemeente haar duurzaamheidsambities nakomt.

“Als het racen tot drie dagen beperkt zou blijven valt er met ons best te praten. Maar het probleem is dat hier twee- tot driehonderd dagen per jaar herrie gemaakt wordt, omdat het circuit ook wordt verhuurd”, zegt Janssen. “Voor de paar miljoen wandelaars die van het duingebied willen genieten wandelt dat voortdurende lawaai niet erg lekker.”

Het echtpaar Van der Sloot vindt het motorgeronk juist een ‘gezellig geluid’. “Er is altijd wel een groepje dat overal tegen is, waarschijnlijk mensen van buiten”, zegt Sonja. “Tja, als je niet tegen het lawaai kunt, dan moet je hier niet gaan wonen.”

Formule 1-voorstanders Sonja en Arie van der Sloot. Beeld Jean-Pierre Jans

Tijdlijn:

1939 Eerste autorace in Zandvoort op een stratencircuit

1948 Eerste Grand Prix van Zandvoort op het nieuw aangelegde circuit; winnaar werd de Thaise prins Bira

1952 De Grote Prijs van Nederland gaat deel uitmaken van het officiële wereldkampioenschap Formule 1, en wordt vrijwel elk jaar verreden in Zandvoort.

1985 De laatste officiële autorace in de Formule 1-klasse in Zandvoort

2006 De eerste A1 Grand Prix voor landenteams in Zandvoort, ­tegenhanger van de Formule 1

2016 Circuit Zandvoort komt in handen van Chapman Andretti, een bedrijf van prins Bernhard van Oranje-Nassau en Menno de Jong

2017 Van Oranje en De Jong willen de Formule 1 weer naar ­Nederland halen

2020 Na 35 jaar is er mogelijk weer een Formule 1-race in Zandvoort

Lees ook:

Gemeenschapsgeld aanwenden voor een Formule 1-race in Zandvoort kan nooit de bedoeling zijn

De provincie Noord-Holland moet zich nog eens terdege afvragen of het besluit van de raad van de gemeente Zandvoort om vier miljoen euro uit te trekken voor een autorace niet vernietigd moet worden.

Keert de Grand Prix na 35 jaar terug op Zandvoort?

Binnen twee weken is duidelijk of de Formule 1 naar Nederland komt. De overheid springt financieel zeker niet bij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden