'FNV wil alleen praten als zij weer serieus wordt genomen'

Heerts: Polderoverleg zinloos als wij er slechts zijn om deals te legitimeren

Ja, de FNV wil werken aan een nieuwe sociale agenda, en wil praten met werkgevers en politici over de kwestie die al zo lang in de lucht hangt: hoe richten we de arbeidsmarkt in? Prioriteit nummer 1, wat de vakbond betreft: begeleiding van werk naar werk. "Maar het wordt geen vluggertje in het najaar", zegt interim-voorzitter Ton Heerts. "Na een paar moeilijke jaren maken we nu een bocht naar het rechte pad. Maar er is meer nodig dan een paar mooie woorden."

De uitslag van de verkiezingen was in werkgeverskring reden voor optimisme. Middenpartijen VVD en PvdA hebben gewonnen en niet SP en PVV, 'partijen op de flanken'. Dat kan ook sociale partners nader tot elkaar brengen, redeneert werkgeverskoepel VNO-NCW.

Ton Heerts hapt niet direct toe. Hij staat niet te trappelen om bijvoorbeeld de Sociaal-Economische Raad - waarin werkgevers, werknemers en overheid overleggen - weer aan zijn oude statuur te helpen. "Er is te veel gebeurd. We moeten het echt eerst hebben over de grondhouding: wat gun je elkaar, wat is de attitude? Ik kan nu al zeggen dat het niet meer wordt zoals het was. Wij komen niet meer voor onzin naar Den Haag."

Want dat gevoel zit diep bij de vakbond: dat werkgevers en kabi- net werknemers de laatste jaren hebben laten opdraven om deals te legitimeren die zij al hadden voorgekookt.

Daarnaast is er de pijn van het pensioenakkoord, waar oud-FNV-voorzitter Jongerius haar handtekening onder zette, omdat minister Kamp van sociale zaken dreigde anders met een wet te komen die voor werknemers nog slechter zou uitpakken.

Heerts: "De tunnels tussen de Malietoren (waar VNO-NCW zetelt) en het Torentje moeten dicht. We kunnen toch gewoon boven langs? Maar ik ben er niet van overtuigd dat dat zomaar gebeurt."

Toch, nú wordt er geformeerd, nu wordt er een regeerakkoord geschreven. Daar moet de vakbond toch bij willen zijn om de belangen van zijn leden veilig te stellen? "We zijn er ook bij. We hebben deze week nog over pensioenen gepraat in Den Haag. Zelf. Als FNV."

Zo heeft hij ook direct de Nederlandse Spoorwegen gebeld, toen hij hoorde dat die banen te vergeven had. "Dan ben ik er als de kippen bij. Wie weet kunnen we daar mensen plaatsen die er bijvoorbeeld bij defensie uit moeten."

Want van werk naar werk kun je gaan regelen in wetten en afspraken - laat werkgevers de eerste zes maanden WW betalen, geeft werknemers een scholingsbudget - maar ondertussen kun je het ook gewoon in de praktijk brengen. "Bij FNV Bondgenoten is loopbaanbegeleiding een heel stevige tak. Daar zijn ze er al jaren mee bezig. Heel hands- on", aldus de tijdelijk voorzitter van de FNV.

Eén van de redenen waarom de FNV de boot afhoudt, is dat Heerts eerst het eigen huis op orde wil hebben. Vorig jaar dreigde een scheuring in FNV-gelederen. Die is voorlopig afgewend - al heeft een aantal bonden de FNV verlaten - maar "wij hebben intern nog een lange weg te gaan", zegt Heerts.

Wat de FNV-bonden - net als CNV en MHP - wel in gezamenlijkheid hebben gedaan, is zich verzetten tegen het Lente-akkoord. Daarin spraken VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie af het ontslagrecht te versoepelen, de pensioenleeftijd versneld te verhogen, ambtenaren op de nullijn te zetten en de reiskostenvergoeding van werknemers te belasten. Daags voor de verkiezingen stelde Heerts premier Rutte een 'voor-ultimatum', dat maandag verstrijkt: als die plannen niet van tafel gaan, volgt wellicht een echt ultimatum, en daarna hangen er acties in de lucht.

Gevraagd of de vakbond ambtenaren gaat mobiliseren tegen die nullijn, een nullijn die zou maken dat ze voor het derde jaar op rij geen loonsverhoging krijgen, nuanceert Heerts de actiedreiging: "De politiebond heeft dit voorjaar een goed akkoord gesloten, zonder verhoging van de contractlonen. Er is meer dan loon alleen. Zeker als er, zoals bij defensie, 12.000 arbeidsplaatsen op de tocht staan."

Maandag wordt verder gesproken over een definitief ultimatum. Wellicht dat de stevige winst van de PvdA de situatie verandert. Misschien ook niet, zegt Heerts. "Ik zie een VVD-PvdA-kabinet er zeker niet op voorhand van komen. De eerste heeft vooral een economische agenda, de tweede een sociale. Aan die tweede agenda wil de FNV bijdragen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden