FNV moet tegenstanders weer aan boord zien te hijsen

Dwarsliggers zijn bang dat zij in de nieuwe constructie geld en macht verliezen

Er was geen alternatief, de fusie móest doorgaan. Niets daarvan, dacht een groepje dissidenten van FNV Bondgenoten. Zij maakten gebruik van hun democratisch recht, stemden tegen, en haalden zich daarmee de woede van hun collega-vakbondsleden op de hals. Toch doet de FNV er goed aan de tegenstemmers niet te veel in een hoek te drukken. Zonder hen is er geen plan B.

Voordat de FNV aan plan B toe komt, zal er in de top eerst goed nagedacht moeten worden over wat er mis ging. Binnen de bond is een overgrote meerderheid voor de fusie van Abvakabo, Bondgenoten, Bouw, Sport en de vakcentrale. Maar zo'n 120 kaderleden van Bondgenoten denken er anders over. Deze nee-stemmers komen uit twee sectoren van Bondgenoten: de vervoerssector en de uitkeringsgerechtigden en ouderen. Samen hebben zij in Bondgenoten een derde van het aantal stemmen, net voldoende om vernieuwingen tegen te houden. Dat doen zij dan ook geregeld, mopperen ingewijden.

De dwarsliggers zijn bang dat zij in de nieuwe constructie geld en macht verliezen. Daarmee zijn zij niet per se tegen de fusie, ze willen alleen meer zekerheden over hun invloed en over de financiën. Bondgenoten heeft 200 miljoen euro in de kas, en die reserve willen de nee-stemmers niet direct delen met armlastigere bonden als Abvakabo.

Met hun 'nee' zeggen de dissidenten eigenlijk dat hun bestuurders opnieuw met de andere bonden moeten onderhandelen over de fusievoorwaarden.

Dat is geen realistische wens. Het voorstel dat er lag was het resultaat van geven en nemen tussen de fusiebonden. Die zijn na de tegenstem woedend op de dwarsliggers en allerminst genegen extra toezeggingen te doen.

Nu heeft de FNV veel ervaring met crises en hoogoplopende ruzies. Een recept dat eerder is beproefd, is de inzet van bemiddelaars. Dat gebeurde bijvoorbeeld in 2011 toen bondsbestuurders met slaande deuren de vergaderzalen in en uit liepen vanwege onenigheid over de AOW-leeftijd. De 'verkenners' Han Noten en Herman Wijffels brachten de verhitte partijen aan tafel, waarna Jetta Klijnsma en vier andere 'onafhankelijke kwartiermakers' het stokje overnamen.

De FNV kan er ook voor kiezen de fusie door te zetten, maar dan zonder Bondgenoten. Dat zal de positie van de vakbeweging behoorlijk verzwakken. Het idee achter de fusie is juist dat een ongedeelde vakbond een sterke partij is in de cao-onderhandelingen en in overlegorganen als de Sociaal-Economische Raad. Het gewicht van Bondgenoten is daarbij onontbeerlijk. De bond telt 457.000 leden, goed voor 41 procent van de FNV-leden.

Binnen Bondgenoten is een derde tegen de fusie, en twee derde voor. De voorstanders kunnen zich afsplitsen en aansluiten bij de fusiepartners. De dissidenten zouden daarmee in een geïsoleerde positie komen. Dat kan een flinke stok achter de deur zijn, die hen ertoe brengt bij een volgend congres toch maar voor de fusie te stemmen.

Want een volgend congres lijkt het meest waarschijnlijke scenario dat komende dinsdag uit de koker van FNV-voorzitter Ton Heerts zal komen. Bondgenoten kan zo'n congres nog dit jaar organiseren zodat de vlag van de nieuwe gefuseerde FNV alsnog op 1 januari 2015 gehesen kan worden.

Een nieuw congres geeft de voorstanders van de fusie de kans om actiever campagne te gaan voeren voor een ja-stem. De twijfelaars zullen zich wellicht laten overhalen met het argument dat er geen alternatief is, dat een impasse wel het laatste is wat de FNV nodig heeft. Maar erg overtuigend zijn dit soort argumenten in de regel niet.

Bij tegenstanders blijven de bezwaren over afkalvende invloed en de weerzin tegen het delen van de goedgevulde kas bestaan. En het is hun goed recht bij blijvende bezwaren tegen de fusie te stemmen.

Mocht het zo ver komen dat zij opnieuw de fusie blokkeren, dan zullen een scenario met verkenners of de optie van een fusie zonder dissidenten in beeld komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden