'FNV maakt thuiszorgmedewerkers blij met dooie mus'

null Beeld Hollandse Hoogte / Marcel van den Bergh
Beeld Hollandse Hoogte / Marcel van den Bergh

De FNV vierde gisteren al het succes van loonsverhogingen voor thuishulpmedewerkers. De woorden ‘historisch akkoord’ kwamen voorbij. Maar de FNV juicht te vroeg, zegt bestuurder Hans Buijing van brancheorganisatie voor de thuiszorg BTN. Er is nog een helemaal geen akkoord. “Wat de FNV nu doet is thuiszorgmedewerkers blij maken met een dooie mus.”

Volgens de FNV fladdert die mus kwiek in het rond. “We hebben een akkoord”, zegt een woordvoerder van de FNV. “Wat BTN daar verder over zegt, is aan hen.”

Het akkoord, of bijna-akkoord, zorgt ervoor thuishulpen geleidelijke weer terugkeren naar hun lonen zoals deze in 2007 waren. Sinds die tijd hebben zij tot een kwart van hun salaris ingeleverd.

Aan dat soort misstanden moet snel een einde komen, vinden vakbonden, werkgevers in thuiszorg en het ministerie. Gezamenlijk sloten zij een pact. “Gezamenlijk”, benadrukt Buijing diverse malen. “De bedoeling was ook dat we gezamenlijk hiermee naar buiten komen. Nu viert de FNV een eigen feestje.”

Dat zou voor BTN nog te verdragen zijn als het akkoord er al doorheen was. Dat is dus niet het geval. De besturen zijn weliswaar akkoord, maar bij BTN moeten de leden, de thuiszorgorganisaties, nog instemmen. Die organisaties hebben daar na het zien van alle zelffelicitaties bij de FNV ineens veel minder zin in. “De stemming is ronduit negatief”, zegt Buijing. Stemmen de leden tegen, dan is er geen akkoord.

Suzanne Kruizinga, de voorzitter van CNV Zorg en Welzijn, begrijpt de woede bij BTN, net zoals ze begrip heeft voor de euforie bij de FNV. Ze noemt het ‘semantische verwarring in de communicatie’. “De laagste loonschaal in de thuiszorg stond onder water en de vakbonden proberen daar al tijden iets aan te veranderen. De werkgevers trouwens ook. Dat gaat nu gebeuren, al moeten we nog veel doen,” zegt Kruizinga die daarbij ook het woord ‘gezamenlijk’ gebruikt.

Faillissementen

De inhoud dan. De thuiszorg heeft al jaren grote problemen. Die begonnen in 2007 toen het kabinet iets wilde doen aan de stijgende kosten. Gemeenten zouden te makkelijk te dure contracten tekenen met de thuiszorgbedrijven. Aanbesteding moest dat tegengaan. Meerdere bedrijven die met elkaar concurreren voor een opdracht drukt de prijs, was de gedachte.

En inderdaad, de prijzen daalden. Maar niet alleen omdat de thuiszorgbedrijven met scherpere tarieven rekenden, ook omdat gemeenten sinds 2015 minder geld van de rijksoverheid ontvangen. Er kwamen prijsvechters bij die hun personeel te weinig betaalden en waar de grotere thuiszorgorganisaties als TSN met hun tienduizenden cliënten niet tegenop konden. Zij moesten onder de kostprijs werken, wat leidde tot faillissementen in de sector.

Om ervoor te zorgen dat thuishulpen ook echt meer salaris krijgen, moeten de gemeenten meer betalen. Gaan zij dat doen? Dat is een tweede grote onzekerheid in het loonakkoord. Een maatregel van bovenaf moet de gemeenten dwingen de zogeheten reële kostprijs te betalen. Maar die maatregel is volgens de vakbond voor zorgpersoneel NU’91 te zacht. En stel dat gemeenten inderdaad meer gaan betalen voor thuiszorg, zegt NU’91, dan kan dat maar een ding betekenen. Minder opdrachten en dus minder werk. Want bij de gemeenten zit niet ineens meer geld in de kas.

Dat vraagstuk lag uiteraard op tafel bij gesprekken tussen vakbonden, werkgevers, de Nederlandse gemeenten en het ministerie van volksgezondheid, zegt Kruizinga van CNV Zorg en Welzijn. “Ten eerste hebben gemeenten vorig jaar geld overgehouden dat bestemd is voor maatschappelijke ondersteuning. Daarnaast houden we in de gaten of er geen gaten in de begrotingen van gemeenten ontstaan. Is dat zo, dan moet er geld vanuit de rijksoverheid bij. Dat zijn nog open vragen. Ten derde kunnen we kijken of we samen met de wijkverpleging innovatiever kunnen werken.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden