FNV gaat meer sociale werkplaats-bedrijven aanpakken

Het hoofdkantoor van de FNV in AmsterdamBeeld anp

De vakbond FNV gaat constructies van sociale werkplaatsen met uitzendbureaus op de korrel nemen. 

Vakbond FNV gaat een ronde maken langs sociale werkplaatsen die werken met uitzendbureaus. Nu de rechter heeft geoordeeld dat arbeidsbeperkten die een indicatie hebben voor een sociale werkplaats in dienst moeten komen van het SW-bedrijf, en niet bij een uitzendbureau, voelt de FNV zich sterk staan om deze werkwijze vaker aan te pakken. Door deze schijnconstructie hebben werknemers slechtere arbeidsvoorwaarden.

“Het was monnikenwerk om al die arbeidscontracten van de werknemers van het Drentse SW-bedrijf Alescon door te spitten”, vertelt FNV-bestuurder Gea Lotterman. “De werknemers kwamen naar me toe omdat zij geen eindejaarsuitkering kregen. Hun collega’s bij de sociale werkplaats wel. Toen zagen wij op de loonstrook dat zij helemaal niet in dienst waren bij het SW-bedrijf, maar bij een uitzendbureau. Dat wisten de mensen zelf niet.”

Dat de werknemers dat niet weten, ontkent William Moorlag, die tot oktober 2017 directeur was van Alescon en nu Kamerlid is voor de PvdA. “Ze hadden er wel weet van. De oprichting van het uitzendbureau is allemaal besproken in 2011 met de vakbond en de ondernemingsraad. Er was niets schimmigs aan”, zegt Moorlag. De constructie met een uitzendbureau wordt vaker gebruikt, zegt ook Alescon.

Mindere arbeidsvoorwaarden

Mirjam Pauwels, bestuursvoorzitter van Alescon en wethouder in de Drentse gemeente De Wolden is benieuwd wat er nu gaat gebeuren elders in het land. “Er zijn veel meer SW-bedrijven die zo hebben gewerkt. Alescon was een van de eersten die ermee begon, maar het kreeg veel navolging. Deze uitspraak van de rechter heeft landelijke belangstelling.”

De FNV wil eerst naar het zuiden. In Brabant en Limburg zijn zeker vier SW-bedrijven die ook werkten met uitzendbureaus. “Die schijnconstructies zijn voordelig voor de sociale werkplaatsen”, vertelt Lotterman. De werknemers krijgen betaald via de cao van het uitzendbureau en hebben daardoor mindere arbeidsvoorwaarden dan de mensen die onder de cao van de sociale werkbedrijven vallen. Dat moet Alescon nu terugbetalen, heeft de rechter bepaald.

De vakbond zag in het jaarverslag van Alescon dat er ook nog eens 2 miljoen euro subsidie binnenkwam bij het uitzendbureau. Lotterman vermoedt dat dit uitstroombonussen zijn die een SW-bedrijf krijgt als het ze lukt om arbeidsbeperkten te plaatsen bij een reguliere werkgever. Lotterman: “Dit hebben ze in mijn ogen dan ten onrechte ontvangen. Deze mensen bleven bij het SW-bedrijf werken, alleen dan in dienst van het uitzendbureau. Van plaatsing bij een reguliere werkgever was nooit sprake.”

Zorgen

FNV is dus nog lang niet klaar met dit dossier. De vakbond maakt zich wel zorgen over een correcte uitbetaling van achterstallig loon en vergoedingen. Als de werknemers in één keer een groot bedrag ontvangen, zullen ze namelijk zeer waarschijnlijk hun ontvangen huur- en zorgtoeslagen moeten inleveren.

Pauwels: “Wij kunnen dat niet voorkomen. Het is ons wettelijk opgelegd dat wij dat nu moeten uitbetalen. Wat de gevolgen zijn, kunnen wij niet overzien. Ik denk dat de mensen weer terug moeten naar de FNV omdat die de leidende rol hierin heeft als vakbond. Dat is niet aan ons als werkgever”.

Het kan nog erger worden voor de werknemers als Alescon het hoger beroep wint, meldt de voorzitter. “Dan moeten ze de bedragen die ze binnenkort ontvangen, weer teruggeven.” Dat kan je de mensen toch eigenlijk niet aandoen? Pauwels: “De uitspraak heeft ook enorme financiële consequenties voor de deelnemende gemeenten. Het zou nogal kort door de bocht zijn om nu het hoger beroep af te blazen. Maar het is wel de vraag of de mensen er op vooruit gaan door dit vonnis. Dat vinden wij ook teleurstellend.”

Lees ook: PvdA: Moorlag mag aanblijven als Kamerlid

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden