'Flexwerk tast menselijk kapitaal aan'

Beeld Trouw. Bron: CBS

Een op de drie werkenden in Nederland werkt op flexibele basis. En dat is een heel hoog percentage. "Nederland ontwikkelt zijn flexibele schil veel sneller dan andere Europese landen. Eerst behoorden we qua aantal flexwerkers tot de middenmoot. Nu tot de top, met Spanje, Polen en Italië", zegt de Tilburgse hoogleraar arbeidsmarkt Ruud Muffels.

Het CBS meldde gisteren dat de werkzame beroepsbevolking in 2014 voor 2,3 procent uit gedetacheerden bestond, voor 2,7 procent uit uitzendkrachten en voor 9,4 procent uit zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers): samen bijna 15 procent.

Tellen we daar werknemers met tijdelijke contracten bij op, dan komt het aantal niet-vaste arbeidscontracten binnen de Nederlandse arbeidsmarkt op 30 procent, aldus Muffels.

Dat percentage blijft stijgen, die trend is onomkeerbaar, denkt hij. De economie wordt steeds internationaler en om te kunnen concurreren met bedrijven uit Azië en de Verenigde Staten proberen grote ondernemers zo flexibel en winstgevend mogelijk te zijn. Met tijdelijke arbeid kunnen ze snel reageren op veranderingen.

Draaideurconstructies
Volgens Muffels dringt de Wet werk en zekerheid, die op 1 juli ingaat, het percentage flexibele arbeid niet terug. Dat is wel de bedoeling van minster Asscher (sociale zaken). "Werkgevers hanteren draaideurconstructies, en in plaats van na drie jaar worden tijdelijke krachten nu gewoon na twee jaar vervangen."

Dat beaamt de Tilburgse arbeidseconoom Ronald Dekker. "Tot een jaar of vijftien à twintig geleden stroomde ruim een derde van de tijdelijke krachten nog jaarlijks door naar een vast contract. Nu stroomt jaarlijks nog maar één op de acht flexwerkers door naar een vaste baan", zegt hij.

Tegelijkertijd wordt hun afstand tot de arbeidsmarkt steeds groter, vooral door herhaalde werkloosheid. Dat vormt op termijn een groot probleem voor de economie, zegt Dekker. "Flexwerkers krijgen weinig scholing. Omdat hun contract vaak niet wordt verlengd, worden ze regelmatiger werkloos en daalt hun waarde voor de werkgever alleen maar verder. Dit tast op termijn het menselijke kapitaal in Nederland aan."
____
Ook in het nieuws vandaag: CNV: ING komt toezegging flexkrachten niet na

Beeld Trouw. Bron: CBS

Uitzendwerk

Het aantal uitzendkrachten bedroeg in 2014 225.000. Over het algemeen huren werkgevers uitzendkrachten in om ziekte, zwangerschapsverlof of vakanties op te vangen. Uitzendkrachten zijn relatief jong: een kwart van hen is tussen de 15 en de 25 jaar.

Uitzendkrachten krijgen zelden scholing aangeboden, maar ze kunnen zich wel goed oriënteren op de arbeidsmarkt door al het verschillende werk dat ze doen. Hulpkrachten in de bouw en industrie en assemblagemedewerkers zijn vaak uitzendkracht, net als machinebedieners, receptionisten en telefonisten.

Zzp'ers
772.000 werkenden boden in 2014 hun diensten aan als zzp'er. Zij worden met name ingezet voor specialistisch werk en voor het opvangen van piekdrukte en seizoensarbeid. Zzp'ers zijn relatief oud. Bijna 55 procent is ouder dan 45 jaar.

Veel zzp'ers zijn zelfstandige tegen wil en dank. Ze komen nauwelijks rond en als ze een baan aangeboden krijgen, nemen ze die. Een minderheid wil juist ondernemer zijn. Kunstenaars, auteurs en taalkundigen werken vaak als zzp'er. Dat geldt ook voor fotografen, interieurontwerpers, kappers en schoonheidsspecialisten.

Detachering
In 2014 werden 187.000 werkenden gedetacheerd. Een werkgever kiest voor detachering als hij projecten heeft voor hoogopgeleide werknemers en deze zelf onvoldoende in huis heeft.

Meer dan de helft van alle gedetacheerden is tussen de 25 en 45 jaar oud en ruim 40 procent is ouder dan 45. Ze hebben vaak een goede scholing en een grotere kans op een vaste baan. Vooral softwareontwikkelaars, beveiligingspersoneel, databank- en netwerkspecialisten en elektrotechnisch ingenieurs worden regelmatig gedetacheerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden