Flexibel in het omzeilen van regels

De uitzendbranche is volwassen geworden, menen de werkgevers. Maar de vakbonden zien nog altijd een onduidelijke groep van machtige concerns en schimmige bedrijfjes, beide met een enorme handigheid in het omzeilen van de regels.

Onder de kop Flexibiliteit zeker stellen kwam de vereniging van uitzendbureaus Abu vorige week met een 'statement' richting politiek. ,,Flexibiliteit moet een sleutelrol krijgen in het economische beleid van de Europese Unie. Te beginnen bij Nederland'', lichtte voorzitter Hans Kamps toe in het eigen magazine Uitzendwerk.

De vakbonden kijken met argwaan naar de lobby van de werkgevers. Ondanks dat er sinds 1999 met de flexwet uitgebreide regelgeving rondom uitzendarbeid bestaat, hebben de bonden veel te stellen met de werkgevers. Meermalen werd geconstateerd dat de uitzendondernemingen hun oude streken nog niet waren verloren. De 'uitzendcowboys' van vroeger zijn dan wel keurige ondernemingen geworden, maar de vaardigheid om zo nu en dan regels te omzeilen, zijn ze niet kwijt.

,,Prioriteit één is om af te komen van artikel 8 van de wet Waadi'', herhaalt Kamps nog eens het belangrijkste strijdpunt. De wet zorgt ervoor dat uitzendondernemingen veel belang hebben bij het afsluiten van een cao met de bonden. Is er geen cao (zoals nu) dan bepaalt de wet dat de uitzendkracht betaald moet krijgen volgens de cao van het bedrijf waar hij via het uitzendbureau werkt. Het komt erop neer dat de uitzendkracht dan hetzelfde loon krijgt als de vaste kracht naast hem. Een dure zaak voor de uitzendbureaus, die daarmee veel minder aantrekkelijk worden. ,,De wet zegt eigenlijk: die uitzendjongens zijn niet te vertrouwen'', legt Kamps uit.

En dat steekt. De uitzendbranche is feitelijk gedwongen een cao af te sluiten. ,,Dat is niet lekker onderhandelen voor ons; de bonden kunnen het zich veroorloven achterover te leunen.'' Kamps meent dat de sector het inmiddels verdient om als volwassen gezien te worden. Niet alleen zijn ondernemingen als Randstad tot respectabele internationale concerns uitgegroeid, de uitzendsector vervult ook een maatschappelijke taak. De voorzitter doelt op de zogenoemde allocatieve functie van de branche, oftewel het feit dat de uitzendbureaus moeilijk bemiddelbaren aan het werk helpen. ,,Per jaar gaan zo'n 150000 allochtonen, langdurig werklozen, ouderen en arbeidsgehandicapten via het uitzendwezen aan het werk. En dat zonder dure omscholingstrajecten.'' Dat scheelt de samenleving volgens hem ruim 250 miljoen euro aan uitkeringen.''

Maar de vakbonden omarmen de druk die van de Waadi uitgaat en protesteren fel tegen de roep om afschaffing. ,,Zonder de Waadi zouden uitzendkrachten in een cao-loos tijdperk overgeleverd zijn aan de grillen van de werkgevers'', stelt Harry Gerding van de Dienstenbond CNV. ,,Die mogen dan tenslotte zelf bepalen wat de arbeidsvoorwaarden zijn. De enige zekerheid voor de werknemer is dan het minimumloon. Uitgesloten!'' Ook in wetenschappelijke hoek wordt getwijfeld aan de roep om deregulering van de werkgevers. De Leidse hoogleraar G. Heerma van Voss wijst erop dat de grote verandering van 1999 nog maar net achter de rug is. ,,Persoonlijk vind ik het huidige systeem evenwichtig. De werkgevers kunnen onder de Waadi uit, maar daarvoor hebben ze wel het vertrouwen van de bonden nodig.''

Opvallend is dat Abu-voorzitter Hans Kamps in een toelichting opvallend veel begrip toont voor de protesten van de bonden. ,,De organisatiegraad is erg laag in de sector. Zo'n twee procent van de uitzendkrachten is lid van een bond. Actie voeren is in onze sector erg moeilijk. Wanneer artikel 8 van de Waadi wordt afgeschaft, staan de bonden vrijwel machteloos.'' Kamps wil het gewraakte artikel nog steeds afschaffen, maar tevens rekening houden met het belang van de bonden. ,,Het moet ook weer geen werkgeversparadijs worden.''

Kamps denkt na over een tussenvorm: ,,We zouden via een cao-afspraak kunnen regelen dat de oude cao doorloopt als het niet lukt om tijdig tot een nieuw akkoord te komen. Wel moet duidelijk zijn dat zo'n regeling niet misbruikt wordt door de werkgevers om de zaak te rekken.''

De laatste weken komt de uitzendsector weinig volwassen over. De vereniging is verwikkeld in een ordinaire ruzie met FNV Bondgenoten, nadat de Abu (op aangeven van de achterban) weigerde nog langer met de bondgenoten-bestuurder voor de uitzendsector om de tafel te gaan zitten. Er is een commissie aan het werk gezet om te bepalen wie schuldig is aan de ruzie. Intussen ligt alle overleg stil en is er geen zicht op een nieuwe cao. Ook wordt er maar even niet gesproken over het terugdringen van het enorm hoge ziekteverzuim en dagen de partijen elkaar over en weer via de media uit. Over enkele weken moet de commissie met haar bevindingen komen, maar of de lucht daarna opgeklaard is, valt te betwijfelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden