Flevo Totaal Festival / Pas aan de top kan popband voor geloof uitkomen

Meer dan veertig bands zijn vier dagen lang met hun rock, dance en hiphop te zien en te horen op het Flevo Totaal Festival, dat vandaag begint. Natuurlijk treden er gospelbands op, maar ook bands die niets te maken willen hebben met het label 'christelijke pop'.

'Why should the devil have all the good music?', zong Larry Norman in de jaren tachtig. Maar hoe goed zijn good music ook was, alleen op de christelijke markt vonden Larry's nummers gretig aftrek. Het geluid van gelovige bands wordt nog steeds weinig gehoord in reguliere platenzaken. Om buiten de kerkmuren ook succesvol te kunnen zijn, breken sommige artiesten resoluut met hun roots.

,,Als je jezelf een christelijke band noemt, gaan er overal belletjes rinkelen, van 'Oh, EO-jongerendag'. Ik vind niet dat wij een christelijke band zijn'', zegt Arjen van Wijk, zanger van de band This Beautiful Mess. Hij en zijn bandleden zijn gelovig, maar zitten op een regulier label en spelen in het reguliere circuit. De band werd bekend met het nummer Clean en heeft een album dat binnenkort ook uitkomt in Amerika, Canada en Japan. ,,Als gelovige artiest krijg je altijd met religie te maken. Veel interviews gaan erover. Ik schaam me er totaal niet voor dat ik geloof, maar het is vervelend dat vooral naar je overtuiging wordt gekeken in plaats van naar je muziek.''

,,Een bakker die christen is bakt toch ook geen christelijke broodjes?'', zegt Wilfred Stegehuis, manager van Beam en The Violet Burning, om uit te leggen dat een gelovige artiest ook 'gewone' muziek kan maken. En dat deed Beam onlangs succesvol in de topveertig met het nummer Know You. Het liefst wil de manager alleen over de muziek praten, dáár gaat het volgens hem om. Dat Beam überhaupt weer in verband wordt gebracht met een artikel over christelijke bands is vermoeiend: ,,Er zijn zoveel bands die een geloof aanhangen, maar daar hoor je nooit iemand over!''

Beam treedt net als The Violet Burning op tijdens het Flevo Totaal Festival, want Flevo draait niet om evangelisatie, Flevo draait om de muziek.

In de Verenigde Staten maakt het weinig uit of een artiest er een godsdienstige overtuiging op nahoudt of niet. Hoe anders is dat in Nederland, zegt Hans Loeve, eigenaar van Fisk Distributie, een muziekgroothandel in Ede. Dat heeft tot gevolg dat artiesten in de gospelwereld nauwlettend in de gaten worden gehouden of ze wel christelijk genoeg zijn. ,,En als gelovige artiesten zich in de seculiere markt begeven, wordt gekeken of ze niet te christelijk zijn.''

Beginnende artiesten leren bij een label de regels van de christelijke muziekmarkt kennen. ,,De teksten worden helemaal gescreend. De nummers moeten echt een boodschap hebben. Er is wel gezegd dat als God en Jezus niet genoemd worden, er niets wordt uitgebracht.'' En zo blijkt de christelijke markt er ook één te zijn van big business. Ook déze platenmaatschappijen maken waar hun markt om vraagt: 'veilige' teksten; frasen als 'smack my bitch off' of ander getier en gevloek zijn hier uit den boze.

Een tangconstructie voor artiesten die wel gelovig zijn, maar hiermee niet te koop willen lopen. ,,Dat je als band zoveel mogelijk mensen moet bereiken met het evangelie komt voort uit een verwachtingspatroon binnen de christelijke wereld'', zegt de zanger van This Beautiful Mess. ,,Ik zie muziek meer als kunst dan als een medium voor een boodschap.''

Sommige muzikanten besluiten daarom zelf maar een labeltje op te zetten of gebruiken eerst een christelijke platenmaatschappij als opstap naar de real world. Of ze werken uitsluitend met reguliere contracten, zoals in Amerika P.O.D., Sixpence None The Richer, Creed en Lifehouse doen. ,,Artiesten zoals P.O.D. geven expliciet aan niet te willen spelen in kerken. Ook willen ze niet worden gedraaid op de christelijke radio. Ze gaan niet naar dergelijke platenlabels toe en komen niet op Flevo of de EO-jongerendag'', zegt Hanegraaff. ,,Dat doen ze om zich te bewijzen in de muziek en om een bredere markt te bereiken.''

Zijn deze reacties niet overdreven? Hij wijst op de band Mary Mary, die na te hebben opgetreden op de EO-jongerendag op de radio een heel ander commentaar kreeg. ,,Opeens wordt dan duidelijk dat ze christelijk zijn. Je merkt dat de dj's niet goed weten hoe ze daarmee moeten omgaan.''

In Nederland was Beam eerder onder contract van de christelijke GMI Music Partners, maar stapte over naar Dureco. This Beautiful Mess laat de distributie regelen door Sony. Hanegraaff: ,,Sommige bands kiezen wel uit overtuiging voor een christelijk label, maar zien later dat er meer is dan alleen de muren van de kerk. Het is niet verwonderlijk dat ze de christelijke labels als opstapje gebruiken. Maken ze niet die keuze, dan betekent dat géén MTV, géén radio.'' Bij de grote labels zit het geld en dus de kans om door peperdure promotie de top te bereiken.

Waarom kloppen die bandleden dan niet meteen bij de grote labels aan? Volgens Hanegraaff is de kans groter om bij een christelijk label een contract te krijgen. ,,De professionele markt kent een strenge selectie, daar moet je echt uitblinken wil je een contract krijgen. In de gospelscene zijn er niet zoveel artiesten.'' Hij wijst op enkele christelijke labels die zich nog steeds bezighouden met gedateerde rock of met andere stijlen die al enkele jaren bekend zijn. ,,Dan verschijnt er na vijf jaar een gelovige versie van Britney Spears. Er is best een markt voor, maar echt vernieuwend is het niet.''

Dat er wat schort aan het imago van de gospelscene is echter niet alleen te wijten aan de invloed van christelijke platenlabels, zegt Hanegraaff. Ook de artiesten mogen een hand in eigen boezem steken. ,,Sommige muzikanten misbruiken elk podium om te evangeliseren. Dan wordt al snel de deur dichtgemikt. Neem Mc Hammer (nu zonder Mc), die is christelijk geworden en heeft zijn stijl zo veranderd dat na elk liedje een preek kwam. Hij heeft zijn hele fanbase verloren. Alice Cooper is ook christelijk, maar die heeft zijn muziekstijl totaal niet aangepast.'' Volgens hem gaat het om de waarden en normen die een artiest belangrijk vindt. ,,Dat is geen halleluja in elk nummer, maar het gaat er wel om dat je betrokken bent, dat je bijvoorbeeld om het milieu geeft omdat je gelovig bent. Dat je gelovig bent blijkt dan uit je levensstijl.''

Pas als artiesten de top bereiken in de reguliere markt, hebben ze geen last meer van 'hokjes' of 'stempels'. Dan is er alle ruimte om met een eigen geloofsovertuiging op het podium te komen. ,,Als je succesvol bent, wordt veel meer van je gepikt'', zegt Loeve. ,,16 Horsepower is christelijk en komt daar ook duidelijk voor uit. Niks krampachtig. En dat wordt geaccepteerd. Als de muziek maar goed is. Bob Dylan maakt zich ook echt geen zorgen over wat hij zingt. Het is heel jammer dat veel artiesten bang zijn voor het hokjes-denken. Dat gaat ten koste van hun creativiteit. Dan is je muziek geen uiting meer van wat in je hart leeft, maar maak je alleen muziek die goed verkoopt.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden