Fleurige bloemen

2002 is tot nu toe een slecht jaar voor de feminiene invloed in de landspolitiek. Minder vrouwen in het kabinet, in de Tweede Kamer, en minder vrouwelijke staatssecretarissen.

Met één vrouwelijke minister, Maria van der Hoeven, zijn we weer terug bij af, midden in de jaren vijftig toen de katholieke Marga Klompé als de eerste vrouwelijke minister, in het vierde kabinet-Drees, aantrad en door oppositieleider Oud (VVD) in de Kamer werd begroet als 'de fleurige bloem in een triest geheel'. Het laatste kabinet dat het nog waagde met één vrouw voor de dag te komen was het tweede kabinet-Lubbers met Neelie Kroes. Overigens, het 'meest progressieve kabinet van de eeuw', het kabinet-Den Uyl, had ook maar één vrouw, Irene Vorrink.

Een lichtpuntje is dat Van der Hoeven de eerste vrouwelijke minister van onderwijs is. Dit departement had met het aantreden van Anna de Waal als staatssecretaris op 1 februari 1953 wel de primeur van de eerste bewindsvrouw in de Nederlandse politiek, maar de ministerskamer bleef steeds een mannenbolwerk. Na het voorzitterschap van de Tweede Kamer en Justitie in 1994 en Economische Zaken in 1998 is dit mannenbolwerk nu dan gevallen. Van der Hoeven is overigens pas de zeventiende vrouwelijke minister.

Het aantal staatssecretarissen was even vijf, net als in de kabinetten-Kok, maar viel terug na het vertrek van Philomena Bijlhout als staatssecretaris van familiezaken en emancipatie. Dat drama had zich niet voltrokken als de poging van de LPF om Opzij-hoofdredactrice Cisca Dresselhuys te strikken, was geslaagd.

De tien hardnekkigste mannenbolwerken in Den Haag:

1 Minister-president

2 Vice-voorzitter Raad van State

3 Voorzitter Eerste Kamer

4 Minister van financiën

5 Minister van buitenlandse zaken

6 Minister van defensie

7 Nationale ombudsman

8 Voorzitter Sociaal-Economische Raad

9 Minister van sociale zaken en werkgelegenheid

10 Minister van landbouw, visserij en natuurbeheer

Er zijn nog wel enkele lichtpuntjes. De PvdA-fractie kent in Jeltje van Nieuwenhoven voor het eerst een vrouw als voorzitter. Jammer voor de vrouwenzaak dat Jeltje een dovende ster blijkt. Haar houding vertoont gelijkenis met die van Yvonne van Rooy in 1994 in het CDA. Die stond ook nummer twee op de kandidatenlijst, maar weigerde zich na het vertrek van Brinkman in het gevecht om het fractievoorzitterschap te werpen tussen Enneüs Heerma en Jaap de Hoop Scheffer. In het CDA is nu wel sprake van enige vooruitgang. Voor het eerst mengde zich een vrouw, Clémence Ross, in de strijd om het leiderschap van de fractie. Ross had een goeie kans gemaakt als haar tegenstander, Maxime Verhagen, niet de zegen van partijleider Balkenende had gekregen. De kans bestaat dat het CDA binnenkort voor het eerst een vrouw, Marja Bijsterveld, als partijvoorzitter kiest. Tineke Lodders was al eens waarnemend voorzitter, na het gedwongen aftreden van Wim van Velzen acht jaar terug.

Derde lichtpuntje: als de mannen de glazen uit de handen laten vallen, is er altijd weer een vrouw zo goed de scherven bijeen te vegen. Margreeth de Boer ruimde, omringd door drie partijgenotes (en slechts één man), scherven in de PvdA, naar het voorbeeld van Til Gardeniers bij het CDA acht jaar geleden. Marijke Vos is de lady with the broom in de bouwwereld. Zij is de eerste vrouw die is belast met de leiding van een parlementaire enquête.

Vierde lichtpuntje: het debuut van een vrouw, Tineke Huizinga, in de fractie van de ChristenUnie, de federatie van de mannenbroederspartijen GPV en RPF.

De tien invloedrijkste vrouwen in politiek Den Haag:

1 Gerda Verburg, CDA-kamerlid, vice-fractievoorzitter, vice-voorzitter Tweede Kamer

2 Marijke Vos, GroenLinks-kamerlid, voorzitter parlementaire-enquêtecommissie bouwfraude

3 Maria van der Hoeven, minister van onderwijs, cultuur en wetenschappen

4 Margreeth de Boer, puinruimster nummer één in PvdA

5 Jeltje van Nieuwenhoven, voorzitter PvdA-fractie

6Tineke Lodders, CDA-senator

7 Saskia Stuiveling, voorzitter Algemene Rekenkamer

8 Bianca Balkenende, echtgenote premier

9 Femke Halsema, GroenLinks-kamerlid

10Winny de Jong, LPF-kamerlid

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden