FLESSENPOST 14

Sinds oktober 1992 spitst de aarde de oren: radiotelescopen speuren de hemel af op zoek naar intelligentie elders. Hoe talrijk die is, volgt uit de formule van Drake: N = 10/11 x 0,2 x 0,1 x 0,1 x 10/-6 x 0,5 x L/LMW. Flessenpost rekent die formule door.

En tegelijkertijd is het niks als we er niet mee in contact kunnen komen. De formule van Drake is zinloos als je er alleen maar mee aantoont dat intelligent leven zou kunnen bestaan. Een hypothese die niet te weerleggen valt, ligt buiten het domein van de wetenschap.

Honderd is uit een oogpunt van communicatie erg weinig. Als zich enigszins in de buurt van onze zon een ster met een tweede bewoonde planeet bevindt, kun je daar radiosignalen mee uitwisselen en maakt het niet uit of dat de enige beschaving is of een uit vele. Maar het probleem is dat je met honderd beschavingen weinig kans hebt op zo'n nabije buur. Intelligentie zal gewoon verspreid door de Melkweg voorkomen. Hoe minder beschavingen er zijn, hoe verder weg onze gesprekspartners zich zullen bevinden.

Afgezien van de praktische problemen die dat met zich meebrengt op het gebied van radioontvangst, is het belangrijkste gevolg van die grotere afstand de langere tijd die het duurt voor je op een verzonden boodschap antwoord krijgt. Radiogolven bewegen zich voort met de maximaal haalbare snelheid, de lichtsnelheid, driehonderdduizend kilometer per seconde. De Melkweg is grofweg honderdduizend lichtjaar (een triljoen kilometer) van rand tot rand. Praten met iemand aan de andere kant van ons stelsel vereist een geduld waar in ieder geval deze kant van de conversatie niet om bekend staat.

Het komt erop neer dat de levensduur van een beschaving op twee manieren de hoop op interstellaire communicatie tempert. In de eerste plaats betekent die beperkte levensduur dat veel beschavingen niet meer of nog niet 'in de lucht' zullen zijn om mee te communiceren. In de tweede plaats kan het zijn dat een eventueel antwoord op onze boodschappen wel komt, maar dat er op aarde niemand meer is om die boodschap te ontvangen. Of dat onze verheugde reactie op zo'n antwoord aan de andere kant niemand meer aantreft.

Met honderd bewoonde planeten in de hand hoeven we maar weinig hoop te koesteren. Want stel dat je er niet honderd, maar een miljoen hebt, en stel de levensduur van een beschaving op een miljoen jaar. Dan zou je er zo dicht in de buurt een moeten aantreffen, dat je een stuk of duizend boodschappen kunt uitwisselen voor een van de twee ten onder gaat.

Bij duizend beschavingen in de Melkweg, duizend keer zo weinig dus, moet je om ons heen duizend keer zoveel sterren onderzoeken voor je tekenen van leven vindt. Die sterren liggen in een duizend keer zo groot gebied, en daardoor zal de eenmaal gevonden buur ongeveer tien keer zover van ons verwijderd zijn als in het eerste geval. In plaats van duizend boodschappen zul je er maar honderd kunnen uitwisselen.

Bij slechts honderd beschavingen is de kans erg groot dat je elkaar bij de eerste keer al misloopt. Tenzij we optimistisch zijn en de levensduur van een beschaving zo hoog mogelijk opkrikken. Dat proberen we volgende week, wanneer Flessenpost eindelijk aanspoelt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden