FLESSENPOST 10

Sinds oktober 1992 spitst de aarde de oren: radiotelescopen speuren de hemel af op zoek naar intelligentie elders. Hoe talrijk die is, volgt uit de formule van Drake: N = 1011 x 0,2 x 0,1 x 0,1 x fl x fi x L/LMW. Flessenpost rekent die formule door.

De bovenste regel met witte blokjes vormt (zie Flessenpost 8) de getallen 1 tot en met tien, volgens het tweetallig stelsel voorgesteld dus met witte en zwarte blokjes in de rol van nullen en enen. Het vervolg grijpt er telkens weer op terug: de volgende regel van bovenaf in de boodschap bestaat uit vijf getallen. Dat het getallen zijn blijkt weer uit het witte blokje dat ze allemaal bij zich hebben.

Het zijn de getallen 1, 6, 7, 8, en 15. Een wiskundige reeks? Geen voor de hand liggende, in elk geval. Atoomnummers? Dat is de suggestie die hopelijk in goede aarde valt bij de puzzelaars in sterrenhoop M13. Het zijn de rangnummers van de elementen waterstof, koolstof, stikstof, zuurstof en fosfor, vijf elementen die van allesoverheersend belang zijn voor de chemie van ons leven.

Als dat duidelijk is, dan spreken de volgende regels boekdelen. Dat zijn rijtjes van telkens vijf getallen. Elk rijtje is een recept: combineer de vijf atomen uit de vorige regel in deze aantallen. Tot moleculen. En wat voor moleculen: het zijn de aminozuren die binnen ons erfelijk materiaal de vier letters vormen van het genetische alfabet, plus fosfaat, plus het suikermolecuul desoxyribose. Als de ontvangers van de boodschap beschikken over een brede scheikundige kennis, dan moeten die vijf recepten, en dan vooral in combinatie met de kromme lijnen eronder, een licht doen opgaan: de verzenders hechten groot belang aan een spiraalvormig molecuul dat uit deze bouwstenen is opgebouwd: desoxyribonucleinezuur, DNA!

Midden in de spiraal staat weer een getal: vier miljard ongeveer. Zoveel paren van aminozuren heb je nodig om in DNA het bouwplan van de verzender van de boodschap vast te leggen: dat gestyleerde, sekseloze wezen met de twee getallen aan weerszijden.

Het linker getal bedraagt ongeveer vier miljard, het rechter veertien. Het linker is het aantal mensen dat er op de wereld was toen de boodschap verzonden werd. Het rechter, suggereren de twee witte strepen erbij, is de afmeting van een mens: veertien, maar veertien wat? Die puzzel is niet zomaar op te lossen met behulp van de overgeseinde informatie. Maar de enige lengtemaat die de ontvangers van de boodschap met ons gemeen hebben is de golflengte van de radio-uitzending: 12,6 centimeter.

De vier miljard poppetjes, zegt de volgende regel, leven op een planeet die temidden van acht andere rond een ster draait. De derde van binnenuit staat uit het gelid. De laatste regels van het plaatje zullen het beeld dan wel verplaatsen naar die planeet. De kromme lijn stelt de paraboolvormige spiegel van Arecibo in Puerto Rico voor. Ernaast staan, opnieuw in golflengte-eenheden, de afmetingen van de spiegel die blijkens de weerkaatstende lijnen daarbinnen is gebruikt voor het verzenden van de boodschap.

Dat moet de ontvangers, over enkele tienduizenden jaren, hun laatste inlichting geven over de beschaving die contact met hen probeert te maken: de poging daartoe is gedaan, maar het was een probeersel, kortdurend en met maar een schotel. Of er nog iemand op antwoord wacht, is twijfelachtig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden