Flesjes wijn, glazen vogeltjes en de SP zegt niks te krijgen

Integriteit is weer even een item in Den Haag. Zeker bij de VVD, waar nu strengere interne gedragsregels zijn afgekondigd. Meer regels, niets voor liberalen. Maar in dit geval was het even nodig om uit te stralen dat de VVD een partij van overwegend nette mensen is. Het oude stigma van de drie H's dateert alweer uit de gepolariseerde jaren zeventig van de vorige eeuw en leek vergeten. Wat waren de drie H's van de VVD ook alweer? Halen, Hebben en Houden. Die uitspraak werd ooit gedaan door nota bene een christendemocraat, al was het de progressieve antirevolutionair Jaap Boersma. Zo hoor je ze niet vaak meer.

In de VVD-race naar meer integriteit gaat het niet alleen om het voorkomen van grote corruptie-kwesties, maar ook om eenvoudige lastige vragen. Wat neem je als politicus aan en wat niet? Welk buitenlands werkbezoek op uitnodiging doe je wel en welke reis niet? Eén foute keus kan jaren later de bananenschil blijken.

Zo diep zullen de drie Kamerleden die vorige maand de Grote Geschiedenis Quiz wonnen niet hebben nagedacht. Het wegschenken van hun hoofdprijs was een mooi gebaar van het team van Liesbeth van Tongeren (GroenLinks), Gert-Jan Segers (ChristenUnie) en Paul van Meenen (D66). De reis naar keuze die ze wonnen, dragen ze over aan drie mantelzorgers.

Kaartjes voor leuke dingen
Er bestaat een openbaar geschenkenregister waarin Kamerleden kunnen melden welke cadeautjes ze hebben gekregen. Niet iedereen doet mee. Het is leuk leesvoer over vaak onbenullige presentjes.

Veel Kamerleden melden ook welke uitnodigingen ze ontvingen voor leuke dingen. Kaartjes voor een voetbalwedstrijd. Of premières van films. Het VVD-Kamerlid Ybeltje Berckmoes-Duindam liet registreren dat ze 'tijdens en van' het Amsterdam Dance Event een toegangsbewijs plus een rugzak met logo ontving, ter waarde van ongeveer 390 euro. De meeste toegangsbewijzen zijn natuurlijk veel goedkoper. En er worden verschillende keuzes gemaakt tussen gaan of niet gaan. Waar bijvoorbeeld PvdA-Kamerlid Lea Bouwmeester heel wat kaartjes voor filmgala's accepteerde, zond VVD'er Malik Azmani vier tickets voor Circus Belly Wien retour afzender. Schone handen of dierenliefde?

Er zitten rekkelijken en preciezen in de Tweede Kamer. Afgezien van de parlementariërs die helemaal niets invullen in het geschenkenregister zijn de cadeaulijsten nogal verschillend. Sommigen melden na een jarenlange loopbaan als volksvertegenwoordiger de ontvangst van een luttel aantal boekenbonnen en een enkel flesje wijn. Anderen vermelden heel precies wat ze allemaal in de handen kregen gedrukt. Kampioen precies registreren is Angelien Eijsink van de PvdA. Met de zelfde nauwgezetheid waarmee deze defensiewoordvoerster elke bout en moer van de Joint Strike Fighter onder het licht houdt, registreert ze sinds 2006 haar 36 geschenken, van een boekje van De Bezige Bij tot de fles Saperavi-Merlot van de ambassadeur van Georgië. Over de cadeauwijn voegt ze toe: "Geschonken aan derden".

Afzichtelijke prullen
Anouchka van Miltenburg (VVD) leverde een uitgebreid overzicht in van typische relatiegeschenken die een Kamervoorzitter van allerlei delegaties ontvang. Ze zijn soms afzichtelijk. Tussen kunstboeken en handgemaakte kleedjes uit Pakistan, prijken een glazen vaasje van Europarlementsvoorzitter Martin Schulz, twee glazen vogeltjes van ex-Eurogroepvoorzitter Jean-Claude Juncker en een glazen hamer van voorzitter André Flahaut van het Belgische Federaal Parlement. Ergens in Brussel moet een glashandel bestaan die goud verdient aan dat soort spullen.

Het staat geregistreerd. Alleen blijken lang niet alle Kamerleden mee te doen. In het overzicht van 2013 staat bij maar liefst 49 leden: 'geen opgave'. De complete SP-fractie zegt vreemd genoeg nooit wat te krijgen. Op Renske Leijten na, met enkele kleine presentjes.

Keurig geregistreerde buitenlandse presentjes/prullaria
1) Een vaas uit Taiwan Van der Staaij (SGP)

2) Handgemaakte tas uit Bangladesh Van Tongeren (GroenLinks)

3) Georgische wijn Van der Steur (VVD)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden