Fleming wint het van Von Otter

Voor het eerst sinds lange tijd heeft men maandag een poging ondernomen om het aloude Grand Gala du Disque weer nieuw leven in te blazen. De jaarlijkse Edison Klassiek-regen werd luister bijgezet met een voor publiek toegankelijk gala in het Amsterdamse Concertgebouw.

Peter van der Lint

Na teleurstellingen met eerdere uitreikingen - musici die niet op kwamen dagen, belabberde presentatoren - had de Edison Stichting nu met de Zweedse mezzo-sopraan Anne Sofie von Otter een centraal persoon uitgenodigd om wie het muzikale gala heen gedrapeerd was.

Von Otter, die in 2002 nog de Trouw Edison Publieksprijs won voor haar Elvis Costello-cd, kreeg dit jaar van de Edison Stichting de Oeuvreprijs. Die prijs is nieuw, in zoverre dat de onafhankelijke vakjury daar niet meer over beslist. Vorig jaar waren er problemen toen de vakjury tussen de ingezonden kandidaten geen geschikte vond voor de Oeuvre Edison. De Edison Stichting beslist nu zelf over die prijs en kijkt daarbij waarschijnlijk eerder naar wie er beschikbaar is voor een televisiegala-avond, dan naar wie de prijs op dit moment echt verdiend. Met een onafhankelijke prijs heeft een en ander natuurlijk niets meer te maken, waarmee niet gezegd is dat Von Otter de oeuvreprijs niet toekomt.

Von Otter is een van de meeste veelzijdige zangeressen van dit moment. Een zangeres die met evenveel gemak laveert tussen de notenbalken van Offenbach, Hündel en Grieg en Zweedse volksmuziek afwisselt met klassieke popsongs van Tom Waits. Von Otter kreeg na afloop van het lange concert haar Edison uitgereikt door minister Maria van der Hoeven van ocw - en dat was een verademing bij het gestoethaspel dat je vaak bij dit soort overhandigingen moet meemaken. De Zweedse diva spreidde tijdens het gala haar kameleontische gaven tentoon, maar kon desondanks maar ten dele overtuigen. Het opbouwen van sfeer en spanning werd haar onmogelijk gemaakt door de vele changementen die voor de tv-opnamen nodig waren.

Von Otter heeft de bijnaam dat zij de diva van het koude vuur is. Dat heeft ongetwijfeld met haar Noordse afkomst te maken, maar helemaal terecht is die typering nou ook weer niet. Wie haar hoorde in de titelrol van Hündels opera 'Ariodante' weet dat zij hemelschrijend droef en juichend blij kan zijn en wie haar zag in het Offenbach-spectacle-coupé heeft ervaren dat humor en passie heus wel tot haar mogelijkheden behoren. Toevallig werd zij in beide evenementen gedirigeerd door Marc Minkowski en misschien is hij degene die al dat bij haar los kan maken.

Bij ontstentenis van Minkowski stond Von Otter er zo gezegd alleen voor al waren haar Zweedse volksmuziekvrienden, haar vaste pianist Bengt Forsberg en een groepje musici met haar meegereisd. Hoe mooi Von Otter ook zong, haar programma kwam niet van de grond. Voor de grote zaal heeft zij een vrij kleine stem en je zit voortdurend met je oren gespitst om haar geluid tot je te nemen. Zodra Von Otter een microfoon ter hand nam, was dat bezwaar verdwenen en wist zij te raken met eenvoudige volksmuziek uit haar geboorteland en met muziek van Waits en Costello.

Maar hoe groot was het verschil met het optreden van de Amerikaanse sopraan Renée Fleming. Zij had van de vakjury een Edison gekregen in de categorie Solozang voor haar cd 'Bel Canto' en mocht vlak voor de pauze het 'Lied aan de maan' uit Dvor ks opera 'Rusalka' zingen en het lied 'Cücilie' van Richard Strauss. Zodra Fleming haar mond opende vulde de zaal zich met dat typerende gulle geluid. Zonder problemen vloeiden de tonen naar elke uithoek van de grote zaal en wist Fleming in een paar minuten het publiek volledig in te pakken. Het was het verschil tussen hoofd en hart, tussen berekende passie en ware hartstocht. De durf en de overgave waarmee Fleming de hoge regionen van haar stem aansprak deden Von Otters optreden nogal verbleken. Op televisie wordt dat verschil in vocale aanwezigheid weer totaal genivelleerd omdat het geluid via de microfoon komt, maar ook op de buis moet het verschil tussen beide stemmen duidelijk zijn. De Amerikaanse diva dankte het juichende publiek en sprak de hoop uit snel weer in this magnificent hall terug te keren. Wonderbaarlijk genoeg trad Fleming nooit eerder in de grote zaal van het Concertgebouw op.

Rondom beide diva's mochten violist Maxim Vengerov (Edison in de categorie Instrumentale solorecitals), klarinettist Lars Wouters van den Oudenweijer (Avro Klassiek Young Talent Edison) en Carel Kraayenhof (Edison Klassiek Publieksprijs) kort hun kunsten vertonen en hun Edison-beeldje in ontvangst nemen. Goeie optredens, waarin Vengerov zijn verbluffende duivelskunsten in muziek van Bach en Ysae vertoonde en Kraayenhof met het Sexteto Canyengue zijn grote succes 'Adiós Nonino' speelde in de oorspronkelijke versie van Piazzolla. Een echt Grand Gala du Disque zoals in de jaren zestig werd het maandag niet, maar de Edison Stichting zette in elk geval een stap in de goede richting.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden