Fiscus laat verdachte aangiften ongezien door

Beeld Sander Soewargana

Wegens personeelstekorten worden duizenden risicovolle aangiften niet gecontroleerd. De Belastingdienst merkte die juist zelf aan voor extra controle.

De Belastingdienst kampt met zo’n groot tekort aan personeel, dat duizenden risicovolle aangiften niet gecontroleerd kunnen worden. De fiscus wil de aangiften daarom ongezien goedkeuren, maar heeft geen idee hoeveel geld de schatkist daardoor dreigt mis te lopen. Dat blijkt uit een recent intern document van de Belastingdienst, dat in bezit is van Trouw.

Het gaat om aangiften voor de winstbelasting uit 2016 van voornamelijk midden- en kleinbedrijven. De Belastingdienst selecteert op basis van zelf gestelde criteria welke aangiften extra controle vereisen. Van die risicovolle aangiften lagen er eind vorig jaar nog zo’n 25.000 op de plank, schrijft de fiscus. De risicovolle aangiften bestaan vooral uit ondernemers die geld lenen van hun eigen vennootschap, aangiften van stichtingen en verenigingen, en ondernemers die emigreren naar het buitenland.

Honderden miljoenen

Er is echter niet genoeg capaciteit om al die geselecteerde aangiften te controleren. De Belastingdienst wil daarom ruim 90 procent van de verdachte aangiften niet verder in behandeling nemen en ‘conform’ afdoen. Dat houdt in dat de Belastingdienst akkoord gaat met de aangifte zoals die is ingediend, ook al is die mogelijk niet correct.

Hoeveel belasting daardoor wordt misgelopen is volgens de notitie niet in te schatten. Maar uit een onderzoek van de Algemene Rekenkamer uit 2016 blijkt dat het al snel om honderden miljoenen gaat. Gemiddeld leveren dergelijke dossiers tussen de 9.000 en ruim 12.000 euro aan extra opbrengsten op. De Rekenkamer adviseerde het kabinet destijds het toezicht op het mkb te versterken, omdat er juist in die groep sprake is van een relatief slechte naleving van de belastingwet.

In 2015 en 2016 controleerde de Belastingdienst telkens rond de 25.000 aangiften winstbelasting van het mkb. Daarnaast vonden er nog eens ruim 25.000 uitgebreidere boekenonderzoeken plaats. De Rekenkamer concludeerde in 2016 dat het vaker voorkomt dat de Belastingdienst niet alle vooraf geselecteerde aangiften controleert, maar in de periode 2008-2011 ging het om slechts 3 tot 7 procent. 

Risicovolle dossiers

De Belastingdienst stelt in een reactie dat ‘van 100 procent controle van de op risico geselecteerde aangiften nooit sprake is geweest’, maar gaat niet in op de vraag welk deel nu niet behandeld wordt. De fiscus erkent dat de ‘beschikbare capaciteit van het personeel’ een rol speelt bij de vraag hoeveel van de aangiften gecontroleerd kunnen worden. Door een uit de hand gelopen vertrekregeling  die een paar jaar geleden is ingesteld, vertrekken veel ambtenaren bij de Belastingdienst. Tegelijkertijd groeit het aantal ondernemers, waardoor relatief minder aangiften behandeld worden, stelt een woordvoerder. 

De Belastingdienst wil van de duizenden aangiften uit 2016 die nog gecontroleerd zouden worden af, omdat er nu al een achterstand is voor de aangiften uit 2017. Om te voorkomen dat er volgend jaar weer een achterstand dreigt, wordt de risicoselectie voor aangiften uit 2017 aangepast. Op die manier is het aantal te controleren dossiers ‘zo goed mogelijk afgestemd op de beschikbare capaciteit’. De fiscus wil dus minder dossiers controleren, en past de selectie daarop aan.

De Belastingdienst heeft voor vorig jaar al wel voldaan aan de doelstelling dat er voor minimaal 1,4 miljard euro aan correcties moet worden opgelegd. Per eind oktober is er zelfs al sprake van ruim 1,5 miljard, blijkt uit de notitie. Hoe het kan dat er al zoveel correcties zijn opgelegd terwijl bijna 25.000 risicovolle dossiers nog niet zijn behandeld, wordt echter niet duidelijk.

Lees ook:

Het piept en kraakt bij de Belastingdienst

De problemen bij de Belastingdienst als gevolg van de reorganisatie zijn nog niet voorbij. Sterker: er komen steeds nieuwe problemen bij, zoals dit keer de controles bij het midden- en kleinbedrijf.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden