Finland is geen Verweggistan

Vertaler: Schrappen studies kleine talen heeft meer invloed dan je denkt

NICOLE BESSELINK EN MARIJKE DE VRIES

Verdwijnen Fins en Hongaars als universitaire studies uit Nederland, dan neemt het aantal Nederlandse vertalingen van boeken uit beide landen af, zit het staatshoofd straks zonder vertaler van toespraken en gaan er hakkelende sprekers op handelsmissie.

Nog erger is dat de Europese belangstelling voor elkaar dreigt te verdwijnen, zegt vertaler Frans van Nes, die in de jaren tachtig Fins studeerde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zijn alma mater maakte deze week bekend Fins en Hongaars uit het studieaanbod te schrappen.

"We doen zo alsof landen als Finland en Hongarije er niet toe doen", vertelt Van Nes. "Klein, onbeduidend, laat maar zitten. We gooien de luiken dicht. Wederzijds, want je kunt niet verwachten dat andere landen interesse tonen in Nederland als we zelf niet in hun geïnteresseerd zijn."

Het gaat ook helemaal niet om talen uit Verweggistan, benadrukt Cornelius Hasselblatt, hoogleraar Finoegrische talen en culturen in Groningen. "We eten goulash, skypen en zitten in de sauna." De invloed van Hongarije, Estland en Finland op Nederland is groter dan we denken, wil hij er maar mee zeggen.

Ondanks de toenemende samenwerking binnen de Europese Unie, is er niet één Europese cultuur, zegt Anne Bergshoeff (20), tweedejaarsstudent Fins. "We zijn geen Verenigde Staten van Europa. Het is heel belangrijk om de onderlinge cultuurverschillen te kennen. Kijk maar naar de crisis in Zuid-Europa. Die kun je niet begrijpen zonder kennis over de cultuur van die landen."

Toch kan het niet anders, zegt de Groningse letterenfaculteit, die 2,5 miljoen euro per jaar moet bezuinigen. Fins en Hongaars trokken vorig jaar zeven eerstejaars studenten. Ook andere universiteiten zien zich genoodzaakt het mes te zetten in talenstudies die maar een handvol studenten trekken. Het is volgens bestuurders onvermijdelijk dat het pallet kleuren verliest. Je kunt niet tegen elke prijs een studie in de lucht houden.

Wil een student toch per se Fins of Hongaars studeren, dan zal deze naar het buitenland moeten uitwijken, zegt de Groningse letterendecaan Gerry Wakker. Hasselblatt hoont die suggestie weg. "Ik heb hier soms studenten van zeventien jaar die met moeite uit Brabant naar Groningen zijn gekomen. Die gaan echt niet naar Helsinki."

Ook voor Bergshoeff zou de drempel om Fins te studeren een stuk hoger zijn geweest als ze daarvoor op haar achttiende had moeten emigreren. Nu verhuisde ze van Den Haag naar Groningen, terwijl haar vrienden veelal voor Leiden kozen.

Finse toelatingstoets
"Fins studeren zonder voorkennis?", lacht Sasa Tkalcan van de Universiteit van Helsinki. "Dat wordt lastig." Tkalcan is opleidingscoördinator van de bacheloropleiding Finse taal en cultuur voor buitenlandse studenten. "Wie hier Fins wil studeren moet de taal al in behoorlijke mate beheersen. U zou bijvoorbeeld in staat moeten zijn dit gesprek in het Fins te voeren." Tien buitenlandse studenten kunnen jaarlijks aan de opleiding beginnen, maar alleen als ze slagen voor een toelatingstoets, zegt Tkalcan. Nederlanders die Fins willen studeren, kunnen volgens haar het beste een Engelstalige bacheloropleiding uitzoeken aan de Universiteit van Helsinki. "Dan kunnen ze daarnaast een talencursus op de faculteit volgen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden