Financiële apocalyps maakt niet boos

Margin Call
Regie: J.C. Chandor. Met Kevin Spacey, Jeremy Irons, Stanley Tucci, Paul Bettany, Zachary Quinto en Demi Moore. In 18 bioscopen.

'Margin Call' is een 21ste-eeuwse rampenfilm. Dat wil zeggen: er zijn geen tornado's of meteorieten in zicht. Er storten geen vliegtuigen neer, en er vergaan ook geen schepen. De apocalyps speelt zich af in het binnenste van een grote verzekeringsbank op Wall Street, een etmaal voordat de financiële meltdown van 2008 begint.

We kijken naar mannen in maatpakken, en een enkele vrouw, die een nacht lang naar beeldschermen staren, vergaderen, telefoneren en ijsberen. Het is een fascinerend schouwspel, omdat we zicht krijgen op de verantwoordelijke hotshots en hun machinaties, waardoor mensen wereldwijd hun banen, huizen en spaarcenten verloren.

Toch maakt de film niet zo boos als de eerder dit jaar verschenen, Oscarwinnende documentaire 'Inside Job', die op de dag dat de Occupy Wall Street-demonstratie Nederland bereikte, nog op het Amsterdamse Beursplein werd vertoond.

Verschil is dat de sleutelfiguren van deze fictieve investeringsbank, gemodelleerd naar het in 2008 failliet verklaarde Lehman Brothers, al te menselijke trekjes hebben. De film toont hoe de intelligentste koppen ten onder gaan aan hun eigen kortzichtigheid en achteloosheid. De ultieme arrogantie manifesteert zich in een mefistofelisch optreden van super-Brit Jeremy Irons als de topman die per helikopter op een wolkenkrabber landt en zich laat voorstaan op zijn onwetendheid. 'Speak to me like you speak to a kid', maant hij de jonge risico-analist die de nachtmerrie op het spoor is, en die ingetogen wordt gespeeld door Zachary Quinto die de film medeproduceerde.

Het onderpand van de bank om eventuele verliezen te kunnen compenseren, de zogeheten margin, is doorbroken. Het bedrijf stevent af op een ramp. En dan begint het gedraai en gesteggel, waarbij vooral het visieloze korte-termijn-denken opvalt.

J.C. Chandor maakt een knap Hollywood-debuut met 'Margin Call', waarin Kevin Spacey een glansrol heeft als de gewetensvolle chef van de trading floor, de man met het knagende geweten die nog kan wenen om de dood van zijn hond -- dat laatste grenst trouwens wel aan misselijkmakend melodrama.

Chandor groeide op in een Wall Street-nest. Zijn vader werkte er veertig jaar en was onder andere (tot 2007!) senior vice-president van Merrill Lynch. Paradoxaal is natuurlijk wel dat Chandor junior zijn film met Hollywood maakte. Hollywood is een industrie die producties financiert met leningen bij banken, op Wall Street. 'Margin Call' is met een opbrengst van vijf miljoen dollar twee weken na de Amerikaanse première al uit de kosten, en dat is nog maar het begin. 'Money never sleeps', heette Oliver Stone's tweede Wall Street-film toch?

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden